Aντιδράσεις Ρεπουμπλικανών στις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία – Σενάρια μπλοκαρίσματος, μέχρι και καθαίρεσης

Η κλιμακούμενη πίεση του Ντόναλντ Τραμπ για απόκτηση ελέγχου της δανικής Γροιλανδίας προκαλεί έντονες αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, ενισχύοντας τα σενάρια θεσμικής αντίδρασης από το Κογκρέσο. Γερουσιαστές και βουλευτές εκφράζουν ανοιχτά την ανησυχία τους ότι ο πρόεδρος υπερβαίνει τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας, ιδίως μέσω απειλών για στρατιωτική δράση και επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκούς συμμάχους.

Τουλάχιστον ένας Ρεπουμπλικάνος βουλευτής έχει δηλώσει δημόσια ότι ενδεχόμενη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας θα μπορούσε να θεωρηθεί αξιόποινη πράξη και να οδηγήσει ακόμη και σε διαδικασία καθαίρεσης του προέδρου. Παράλληλα, αυξάνονται οι εκτιμήσεις ότι ένα Ψήφισμα περί Πολεμικών Εξουσιών – το οποίο θα απαγορεύει την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων χωρίς έγκριση του Κογκρέσου – μπορεί να συγκεντρώσει πλειοψηφική στήριξη, με τη σύμπραξη Δημοκρατικών και σημαντικού αριθμού Ρεπουμπλικανών.

Παρότι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ελέγχει και τα δύο σώματα του Κογκρέσου, μέχρι σήμερα έχει υπάρξει περιορισμένη θεσμική αντίδραση στις κινήσεις του Τραμπ. Πρόσφατη απόπειρα περιορισμού στρατιωτικής εμπλοκής στη Βενεζουέλα κατέρρευσε, όταν δύο Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές άλλαξαν στάση έπειτα από άμεση παρέμβαση του προέδρου.

«Κόκκινες γραμμές»από το Κογκρέσο για στρατιωτική δράση

Ωστόσο, η υπόθεση της Γροιλανδίας φαίνεται να λειτουργεί ως σημείο καμπής. Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής της Βόρειας Καρολίνας, Τόμ Τίλις, δήλωσε ότι εργάζεται για την «αποκλιμάκωση» της κατάστασης, υπογραμμίζοντας πως οποιαδήποτε στρατιωτική δράση ή αύξηση στρατιωτικής παρουσίας θα ενεργοποιούσε ψήφισμα πολεμικών εξουσιών με στήριξη της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία. «Δεν επικρίνω τον πρόεδρο, αλλά τις κακές συμβουλές που λαμβάνει», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο γερουσιαστής του Κεντάκι, Ραντ Πολ, τόνισε ότι δεν υπάρχει καμία ουσιαστική υποστήριξη για στρατιωτική εισβολή, σημειώνοντας πως ακόμη και τα πιο «γεράκια» της κοινοβουλευτικής ομάδας απορρίπτουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Ο Τίλις και η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής της Αλάσκας, Λίζα Μουρκόφσκι, πραγματοποίησαν πρόσφατα επίσκεψη στη Δανία, όπου συναντήθηκαν με Δανούς και Γροιλανδούς αξιωματούχους. Η Μουρκόφσκι δήλωσε ότι «η Γροιλανδία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σύμμαχος και όχι ως περιουσιακό στοιχείο», προσθέτοντας ότι πολλοί Ρεπουμπλικάνοι συμμερίζονται τις ανησυχίες της.

Δασμοί, NATO και φόβοι θεσμικής εκτροπής

Μαζί με τη Δημοκρατική γερουσιαστή Τζιν Σάχιν, η Μουρκόφσκι κατέθεσε πρόταση νόμου που απαγορεύει τη στρατιωτική κατοχή ή προσάρτηση εδαφών κρατών-μελών του NATO, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας. Αντίστοιχη δικομματική πρωτοβουλία προωθείται και στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής της Νεμπράσκα, Ντον Μπέικον, χαρακτήρισε την πολιτική Τραμπ «απόλυτη γελοιότητα», υποστηρίζοντας ότι η «σιωπηλή πλειοψηφία» των Ρεπουμπλικανών είναι έτοιμη να μπλοκάρει κάθε στρατιωτική ενέργεια. Προειδοποίησε μάλιστα ότι μια εισβολή στη Γροιλανδία θα σήμαινε το τέλος της προεδρίας Τραμπ.

Παράλληλα, άσκησε σκληρή κριτική στις απειλές για επιβολή νέων δασμών 10% σε ευρωπαϊκές χώρες, καλώντας το Κογκρέσο να ανακτήσει τις συνταγματικές του αρμοδιότητες στο πεδίο της εμπορικής πολιτικής.

Από την πλευρά των Δημοκρατικών, ο γερουσιαστής του Βερμόντ, Πίτερ Γουέλς, ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει πρόταση για την απαγόρευση χρήσης δασμών ως εργαλείου πίεσης απέναντι σε συμμάχους του NATO, χαρακτηρίζοντας τη στρατηγική αυτή «αδιέξοδη και επιβλαβή».

Την ίδια ώρα, δημοσκοπήσεις δείχνουν ευρεία αντίθεση της αμερικανικής κοινής γνώμης στις φιλοδοξίες Τραμπ για τη Γροιλανδία. Σύμφωνα με έρευνα του CNN, μόλις το 25% των Αμερικανών υποστηρίζει την προσπάθεια, με τους Ρεπουμπλικανούς να εμφανίζονται διχασμένοι.

Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, διατηρεί πιο προσεκτική στάση, δηλώνοντας ότι συμμερίζεται τις ανησυχίες του προέδρου για την αυξημένη δραστηριότητα Κίνας και Ρωσίας στην Αρκτική, αλλά καλεί σε διάλογο και συνεργασία με τους Ευρωπαίους συμμάχους, προειδοποιώντας ότι η αδράνεια θα μπορούσε να αποδειχθεί επικίνδυνη.