Τι γνωρίζουμε για τους δεσμούς της Χεζμπολάχ με τη Βενεζουέλα

Μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις στις αρχές Ιανουαρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέφεραν στο προσκήνιο τις κατηγορίες για στενές σχέσεις της χώρας με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, τη λιβανέζικη σιιτική οργάνωση που στηρίζεται από την Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι ένας από τους λόγους για τη σύλληψη του Μαδούρο ήταν η ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η Βενεζουέλα «δεν θα συνεχίσει να φλερτάρει με τη Χεζμπολάχ και το Ιράν στο δυτικό ημισφαίριο». Παράλληλα, κάλεσε τη νέα ηγεσία της χώρας, υπό την Ντέλσι Ροδρίγκες, να διακόψει κάθε δεσμό τόσο με την Τεχεράνη όσο και με τη Χεζμπολάχ.

Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη κι αν αυτό συμβεί, ο αντίκτυπος στη Χεζμπολάχ θα είναι περιορισμένος. Η οργάνωση έχει αποδυναμωθεί σοβαρά μετά τον πόλεμο με το Ισραήλ και δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τη λιβανέζικη κυβέρνηση να παραδώσει τα όπλα της.

Πώς συνδέθηκε η Χεζμπολάχ με τη Βενεζουέλα

Οι ρίζες της σχέσης βρίσκονται στους δεσμούς μεταξύ Βενεζουέλας και Ιράν. Πρόκειται για δύο πετρελαιοπαραγωγές χώρες που τελούσαν επί χρόνια υπό αμερικανικές κυρώσεις, τις οποίες ένωναν η αντι-αμερικανική ιδεολογία και η αμοιβαία ανάγκη να παρακάμπτουν τις κυρώσεις.

Οι σχέσεις τους ξεκινούν πριν από την Ιρανική Επανάσταση του 1979. Και οι δύο χώρες ήταν ιδρυτικά μέλη του ΟΠΕΚ. Μετά την επικράτηση του θεοκρατικού καθεστώτος στην Τεχεράνη, η Βενεζουέλα ήταν από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν το νέο ιρανικό καθεστώς.

Η συνεργασία ενισχύθηκε μετά την άνοδο του Ούγκο Τσάβες στην προεδρία το 1999. Τα επόμενα χρόνια, το Ιράν επένδυσε δισεκατομμύρια δολάρια στη βενεζουελάνικη οικονομία — κυρίως στον τομέα της ενέργειας, αλλά και σε έργα στέγασης και βιομηχανίας, τα οποία συχνά δεν είχαν ουσιαστική οικονομική απόδοση, αλλά έδιναν στην Τεχεράνη στρατηγικό έρεισμα «στην αυλή των ΗΠΑ».

Αυτό το πλαίσιο άνοιξε τον δρόμο και για τη διείσδυση της Χεζμπολάχ στη χώρα.

Πόσο βαθιοί είναι οι δεσμοί

Οι αμερικανικές αρχές κατηγορούν εδώ και χρόνια τη Χεζμπολάχ ότι χρησιμοποιεί τη Βενεζουέλα ως βάση για διακίνηση ναρκωτικών και ξέπλυμα χρήματος, σε συνεργασία με κρατικούς αξιωματούχους της χώρας.

Σύμφωνα με έρευνα της αμερικανικής Δίωξης Ναρκωτικών (DEA) που ξεκίνησε το 2008, η Χεζμπολάχ φέρεται να συμμετείχε σε κυκλώματα διακίνησης κοκαΐνης από την Κολομβία μέσω Βενεζουέλας, καθώς και στη μεταφορά μετρητών, λαθραίων εμπορευμάτων και μελών της οργάνωσης.

Μία από τις πιο γνωστές υποθέσεις αφορούσε τον Αϊμάν Σαΐντ Τζούμα, Λιβανέζο-Κολομβιανό επιχειρηματία, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι διαχειριζόταν ένα από τα πιο εξελιγμένα διεθνή δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών και ξεπλύματος χρήματος στην περιοχή. Δεν συνελήφθη ποτέ και δεν έχει σχολιάσει δημόσια τις κατηγορίες.

Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, το δίκτυό του απέφερε εκατομμύρια στη Χεζμπολάχ, με αντάλλαγμα τη βοήθεια μελών της οργάνωσης στη μεταφορά ναρκωτικών και χρημάτων μέσω του διεθνούς αεροδρομίου της Βηρυτού.

Οι αμερικανικές αρχές κατηγορούν επίσης τη Βενεζουέλα ότι εξέδιδε διαβατήρια σε μέλη της Χεζμπολάχ, ενώ η κρατική αεροπορική εταιρεία φέρεται να εκτελούσε πτήσεις μεταξύ Καράκας, Δαμασκού και Τεχεράνης για τη μεταφορά όπλων και στελεχών της οργάνωσης.

Η Χεζμπολάχ και οι αρχές της Βενεζουέλας αρνούνται όλες αυτές τις κατηγορίες.
«Η Χεζμπολάχ δεν έχει καμία οργανωτική, οικονομική, στρατιωτική ή άλλη παρουσία στη Βενεζουέλα», δήλωσε πρόσφατα ο βουλευτής της οργάνωσης στον Λίβανο Χασάν Φαντλάλα.

Πόσο σημαντική είναι η Βενεζουέλα για τα οικονομικά της Χεζμπολάχ

Οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ότι η σύλληψη του Μαδούρο δεν θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στη λειτουργία της Χεζμπολάχ.

«Η σχέση μεταξύ Βενεζουέλας και Χεζμπολάχ είναι κυρίως συμβολική», λέει ο Λιβανέζος πολιτικός αναλυτής Κάσεμ Κασίρ. «Στην πράξη, τίποτα δεν έχει αλλάξει για τη Χεζμπολάχ μετά την πτώση του Μαδούρο».

Αμφισβητείται επίσης το πόσο κρίσιμα είναι στην πραγματικότητα τα έσοδα από τα παράνομα δίκτυα στη Λατινική Αμερική για τη χρηματοδότηση της οργάνωσης.

«Τα στοιχεία για εκτεταμένη εμπλοκή της Χεζμπολάχ σε παράνομες δραστηριότητες στη Βενεζουέλα είναι εξαιρετικά περιορισμένα», λέει ο Μοχάναντ Χατζ Άλι, ανώτερος ερευνητής στο Carnegie Middle East Center. «Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η οργάνωση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο εμπόριο ναρκωτικών για να χρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις της, όπως συνέβαινε με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν».

Σύμφωνα με τους ειδικούς, το τμήμα της Χεζμπολάχ που φαίνεται να είχε τη μεγαλύτερη παρουσία στη Βενεζουέλα ήταν η Υπηρεσία Εξωτερικής Ασφάλειας, ένας σχετικά μικρός και σήμερα αποδυναμωμένος βραχίονας της οργάνωσης.

Το κρίσιμο μέτωπο είναι το Ιράν

Οι αναλυτές συμφωνούν ότι για τη Χεζμπολάχ το πραγματικά καθοριστικό ζήτημα δεν είναι η τύχη των δεσμών της με τη Βενεζουέλα, αλλά η κατάσταση στο Ιράν.

Η συντριπτική πλειονότητα της χρηματοδότησης της Χεζμπολάχ προέρχεται από την Τεχεράνη. Έτσι, η αποδυνάμωση του ιρανικού κράτους, οι οικονομικές πιέσεις και η εσωτερική αστάθεια στο Ιράν θεωρούνται πολύ πιο επικίνδυνες για το μέλλον της οργάνωσης από οποιαδήποτε εξέλιξη στη Λατινική Αμερική.

Πηγή: The New York Times