Εxplainer: Τι γνωρίζουμε για το πολύνεκρο δυστύχημα με τρένα υψηλής ταχύτητας στην Ισπανία

Τουλάχιστον 39 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 122 τραυματίστηκαν την Κυριακή από σύγκρουση και εκτροχιασμό δύο τρένων υψηλής ταχύτητας στη νότια Ισπανία, σε ένα δυστύχημα που οι αρχές χαρακτήρισαν «εξαιρετικά παράξενο», καθώς σημειώθηκε σε ευθύγραμμο τμήμα της γραμμής.

Το δυστύχημα συνέβη στις 7:45 μ.μ. κοντά στην κωμόπολη Αδαμούς, στην επαρχία Κόρδοβα, περίπου 360 χιλιόμετρα νότια της Μαδρίτης.

Τι συνέβη

Στη σύγκρουση ενεπλάκησαν δύο τρένα: ένα της ιδιωτικής κοινοπραξίας Ίριο, που εκτελούσε δρομολόγιο από τη Μάλαγα προς τη Μαδρίτη, και ένα Άλβια της κρατικής εταιρείας Ρένφε, που κινούνταν από την αντίθετη κατεύθυνση.

Τα δύο τελευταία από τα οκτώ βαγόνια του τρένου της Ίριο εκτροχιάστηκαν αιφνιδίως σε ευθύγραμμο τμήμα της γραμμής και χτύπησαν το διερχόμενο Άλβια. Από τη σύγκρουση εκτροχιάστηκαν τα δύο πρώτα βαγόνια του Άλβια, τα οποία κατέληξαν σε πρανές βάθους έως και πέντε μέτρων. Η χρονική απόσταση μεταξύ του πρώτου εκτροχιασμού και της σύγκρουσης ήταν μόλις 20 δευτερόλεπτα, χρόνος ανεπαρκής για να ενεργοποιηθεί το αυτόματο σύστημα πέδησης.

Τι λένε οι αρχές

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ρένφε, Άλβαρο Φερνάντεθ Ερέδια, δήλωσε ότι το ανθρώπινο λάθος έχει «σχεδόν αποκλειστεί» και ότι το δυστύχημα πιθανότατα οφείλεται είτε σε αστοχία του τροχαίου υλικού είτε σε πρόβλημα της υποδομής.

«Πρέπει να πρόκειται για κάποια βλάβη στο τροχαίο υλικό ή στην υποδομή και αυτό θα χρειαστεί χρόνο για να διερευνηθεί», είπε.

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε το δυστύχημα «εξαιρετικά παράξενο» και δήλωσε ότι αν δεν υπήρχε το διερχόμενο τρένο, ο αρχικός εκτροχιασμός πιθανότατα δεν θα είχε προκαλέσει θανάτους.

Ταχύτητες και επιβάτες

Το τρένο της Ίριο μετέφερε περίπου 300 επιβάτες και κινούνταν με ταχύτητα 110 χλμ./ώρα, πολύ χαμηλότερα από το επιτρεπόμενο όριο των 250 χλμ./ώρα στο συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής.

Το τρένο Άλβια μετέφερε 187 επιβάτες και κινούνταν με 205 χλμ./ώρα. Τα περισσότερα θύματα προέρχονται από τα δύο πρώτα βαγόνια του Άλβια, όπου επέβαιναν 37 άτομα στο πρώτο και 16 στο δεύτερο. Ο 27χρονος μηχανοδηγός του Άλβια σκοτώθηκε στη σύγκρουση.

Κατάσταση τροχαίου υλικού και γραμμής

Ο υπουργός Μεταφορών δήλωσε ότι το τρένο της Ίριο είναι ηλικίας κάτω των τεσσάρων ετών και ότι η σιδηροδρομική γραμμή είχε ανακαινιστεί πλήρως τον Μάιο του 2025, με επένδυση 700 εκατ. ευρώ.

Η Ίριο ανέφερε ότι το συγκεκριμένο τρένο είχε επιθεωρηθεί τελευταία φορά στις 15 Ιανουαρίου.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Μηχανικών Οδοποιίας της Ισπανίας, Χοσέ Τριγκέρος, δήλωσε ότι από τα πρώτα στοιχεία και τις εικόνες προκύπτει πιθανή «αστοχία στο σύστημα κύλισης των πίσω βαγονιών» του τρένου της Ίριο.

Προηγούμενα προβλήματα

Το συνδικάτο μηχανοδηγών SEMAF είχε προειδοποιήσει τον περασμένο Αύγουστο τον διαχειριστή υποδομών ADIF για σοβαρή φθορά στη συγκεκριμένη γραμμή, με ανωμαλίες στο οδόστρωμα και προβλήματα στις εναέριες γραμμές ρεύματος.

Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το πρακτορείο Reuters, η ADIF είχε αναφέρει από το 2022 τουλάχιστον δέκα περιστατικά τεχνικών προβλημάτων στην περιοχή Αδαμούς, από βλάβες στη σηματοδότηση έως δυσλειτουργίες στην ηλεκτροδότηση.

Το δίκτυο υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας

Η Ισπανία διαθέτει το μεγαλύτερο δίκτυο υψηλής ταχύτητας στην Ευρώπη, με 3.622 χιλιόμετρα γραμμών, και το δεύτερο μεγαλύτερο παγκοσμίως μετά την Κίνα.

Το δίκτυο άνοιξε σε ιδιώτες παρόχους το 2020, στο πλαίσιο της απελευθέρωσης της αγοράς και της εισαγωγής φθηνότερων εναλλακτικών έναντι των τρένων AVE της Ρένφε.

Ποιοι είναι οι πάροχοι

Η Ίριο είναι κοινοπραξία της ιταλικής κρατικής εταιρείας Ferrovie dello Stato, της αεροπορικής Air Nostrum και του επενδυτικού ομίλου Globalvia. Ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2022.

Τα τρένα ETR1000 της Ίριο κατασκευάζονται από τη Hitachi Rail–Bombardier, ενώ τα τρένα Άλβια της Ρένφε από τις ισπανικές εταιρείες CAF και Talgo.

Οι αρχές συνεχίζουν τις έρευνες για να διαπιστωθούν τα ακριβή αίτια ενός δυστυχήματος που ήδη περιγράφεται ως ένα από τα πιο ανεξήγητα στην ιστορία της σύγχρονης ισπανικής σιδηροδρομικής ασφάλειας.

Πηγή: Reuters