Explainer: Πώς ο Τραμπ ανέτρεψε δεκαετίες κινεζικής επιρροής στη Βενεζουέλα

Μέσα σε λίγες ώρες, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέτρεψε μια σχέση που η Κίνα καλλιεργούσε επί δεκαετίες. Λίγο πριν συλληφθεί σε νυχτερινή επιχείρηση, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, εξυμνούσε τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ ως «μεγάλο αδελφό» και παγκόσμιο ηγέτη, κατά τη διάρκεια συνάντησης με Κινέζους διπλωμάτες.

Λίγες ώρες αργότερα, εικόνες του Μαδούρο δεμένου και με κουκούλα πάνω σε αμερικανικό πολεμικό πλοίο αντικατέστησαν το υλικό που προέβαλλαν τα κινεζικά κρατικά μέσα για να υπογραμμίσουν τη στενή συνεργασία Πεκίνου–Καράκας.

Η Κίνα καταδίκασε έντονα την αμερικανική ενέργεια, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι συμπεριφέρεται ως «παγκόσμιος δικαστής» και παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Παρά τη σκληρή ρητορική, το Πεκίνο κινείται προσεκτικά, προσπαθώντας να διατηρήσει την επιρροή του στη Νότια Αμερική, χωρίς να επιδεινώσει περαιτέρω τις ήδη δύσκολες σχέσεις του με τον Τραμπ.

Η κινεζική ηγεσία, που παραδοσιακά αποφεύγει το χάος και προτιμά τη μακροπρόθεσμη στρατηγική, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια απρόβλεπτη κατάσταση που δεν είχε σχεδιάσει.

Η στενή σχέση Κίνας–Βενεζουέλας βασίστηκε επί χρόνια σε μια απλή ανταλλαγή: πετρέλαιο έναντι χρηματοδότησης. Από το 2000 έως το 2023, η Κίνα επένδυσε πάνω από 100 δισ. δολάρια στη χώρα, εξασφαλίζοντας ενεργειακές προμήθειες για την οικονομία της.

Αν και περίπου το 80% του πετρελαίου της Βενεζουέλας κατευθύνεται στην Κίνα, αυτό αντιστοιχεί σε μικρό μέρος των συνολικών κινεζικών εισαγωγών. Ωστόσο, η αμερικανική παρέμβαση δημιουργεί κινδύνους για κινεζικά περιουσιακά στοιχεία, επενδύσεις και μελλοντική παρουσία στην περιοχή, ενώ μπορεί να αποθαρρύνει και άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής από το να συνεργαστούν στενά με το Πεκίνο.

Την ώρα που ο Τραμπ δείχνει πόσο ασταθείς μπορεί να είναι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, το Πεκίνο επιχειρεί να παρουσιαστεί ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος

Παράλληλα, κάποιοι στην Κίνα αναρωτιούνται αν η αμερικανική ενέργεια στη Βενεζουέλα δημιουργεί προηγούμενο για την Ταϊβάν. Αν και το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν εσωτερική του υπόθεση, αναλυτές εκτιμούν ότι δεν θα κινηθεί στρατιωτικά αν δεν είναι βέβαιο ότι το κόστος θα είναι αποδεκτό.

Για την Κίνα, η κρίση στη Βενεζουέλα αποτελεί έναν ανεπιθύμητο περισπασμό που απειλεί τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της στον Παγκόσμιο Νότο. Την ώρα που ο Τραμπ δείχνει πόσο ασταθείς μπορεί να είναι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, το Πεκίνο επιχειρεί να παρουσιαστεί ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος.

Πηγή: BBC