Βενεζουέλα: Γιατί ο Τραμπ επέλεξε τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ και όχι τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο

Υπάρχουν πολλά ερωτήματα που παραμένουν σχετικά με τη Βενεζουέλα και την κατάσταση που επικρατεί από την ημέρα της σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο. Ένα από αυτά είναι το γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε την Ντέλσι Ροντρίγκεζ ως προσωρινή πρόεδρο της χώρας. 

Μάλιστα, το BBC διερωτάται - για να απαντήσει στη συνέχεια - τι είναι αυτό που έχει τραβήξει την προσοχή της κυβέρνησης Τραμπ στην Ντέλσι Ροντρίγκεζ, κόρη ενός πρώην μαρξιστή αντάρτη και αναπληρωτή του εκδιωχθέντος δικτάτορα Νικολάς Μαδούρο; Και γιατί η Ουάσινγκτον αποφάσισε να παραμείνει στην εξουσία ένας δηλωμένος «Τσαβιστής» επαναστάτης, αντί να υποστηρίξει την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, της οποίας το αντιπολιτευτικό κίνημα πιστεύεται ευρέως ότι κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024;

Η απάντηση για την επιλογή της Ροντρίγκεζ στη Βενεζουέλα

Σύμφωνα με έναν πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, η απάντηση είναι απλή. «Προτίμησαν τη σταθερότητα έναντι της δημοκρατίας», λέει ο Τσαρλς Σαπίρο, ο οποίος διετέλεσε πρέσβης του Τζορτζ Μπους στο Καράκας από το 2002 έως το 2004. «Έχουν διατηρήσει το δικτατορικό καθεστώς στη θέση του χωρίς τον δικτάτορα. Οι μπράβοι είναι ακόμα εκεί. Νομίζω ότι είναι απίστευτα επικίνδυνο».

Η εναλλακτική λύση, που περιλαμβάνει τη συνολική αλλαγή καθεστώτος και την υποστήριξη του κινήματος της αντιπολίτευσης της Ματσάδο, θα ενείχε άλλους κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων πιθανών εσωτερικών διαμαχών μεταξύ προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης και της αποξένωσης εκείνων των Βενεζουελάνων - ίσως έως και 30% - που ψήφισαν τον Μαδούρο.

Στη δραματική συνέντευξη Τύπου που έδωσε το Σάββατο το πρωί, ο Πρόεδρος Τραμπ σόκαρε πολλούς όταν χαρακτήρισε τη βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Ματσάδο ως «μη σεβαστή» εντός της Βενεζουέλας, ενώ χαρακτήρισε την Ροντρίγκεζ ως «ευγενική». 

Η ταχύτητα και η φαινομενική ευκολία με την οποία απομακρύνθηκε ο Μαδούρο και εγκαταστάθηκε η Ροντρίγκεζ οδήγησε ορισμένους παρατηρητές να υποθέσουν ότι η πρώην αντιπρόεδρος μπορεί να συμμετείχε στο σχέδιο. Αλλά ο Φιλ Γκάνσον, ανώτερος αναλυτής της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων που ζει στο Καράκας, λέει ότι η θεωρία συνωμοσίας δεν ευσταθεί, δεδομένου ότι τεράστια εξουσία εξακολουθεί να ασκείται από τον υπουργό Άμυνας της Βενεζουέλας, στρατηγό Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπεζ, και τον σκληροπυρηνικό υπουργό Εσωτερικών, Ντιοσντάδο Καμπέλο, και οι δύο είναι πιστοί σύμμαχοι του Μαδούρο.

Οι προειδοποιήσεις κατά της Ματσάδο 

Αντ' αυτού, η απόφαση να υποστηριχθεί η Ροντρίγκεζ ήρθε μετά από προειδοποιήσεις ότι η εγκατάσταση της Ματσάδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνα επίπεδα αστάθειας. Τον Οκτώβριο, μια έκθεση της ICG προειδοποίησε ότι «η Ουάσινγκτον θα πρέπει να είναι προσεκτική με την αλλαγή καθεστώτος». «Οι κίνδυνοι βίας σε οποιοδήποτε σενάριο μετά τον Μαδούρο δεν πρέπει να υποβαθμίζονται», προτρέπει η έκθεση. 

Τη Δευτέρα, η Wall Street Journal ανέφερε την ύπαρξη μιας απόρρητης αξιολόγησης των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών που καταλήγει στα ίδια συμπεράσματα και καθορίζει ότι μέλη του καθεστώτος Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένης της Ροντρίγκεζ, ήταν σε καλύτερη θέση για να ηγηθούν μιας προσωρινής κυβέρνησης. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει σχολιάσει δημόσια την έκθεση, αλλά ξεκαθάρισε ότι σχεδιάζει να συνεργαστεί με την Ροντρίγκεζ στο άμεσο μέλλον.

«Η σύλληψη του Μαδούρο ήταν το εύκολο κομμάτι. Η ευρύτερη ανοικοδόμηση της Βενεζουέλας, οι στόχοι για το πετρέλαιο, τα ναρκωτικά και τη δημοκρατία... θα χρειαστούν πολύ περισσότερο χρόνο για να υλοποιηθούν».  Προς το παρόν, ωστόσο, η Ροντρίγκεζ φαίνεται να είναι ένα πρόσωπο με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ πιστεύει ότι μπορεί να τα βγάλει πέρα.

Σχέδιο τριών σταδίων στη Βενεζουέλα 

Σε δηλώσεις του προς τον Τύπο την Τετάρτη, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο μίλησε για ένα σχέδιο τριών σταδίων για τη Βενεζουέλα, ξεκινώντας με τη σταθεροποίηση της χώρας και την εμπορία 30-50 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου υπό την επίβλεψη των ΗΠΑ. Το σχέδιο θα οδηγούσε σε αυτό που ο Ρούμπιο αποκάλεσε «διαδικασία συμφιλίωσης», συμπεριλαμβανομένων αμνηστιών για τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, απελευθέρωσης πολιτικών κρατουμένων και ανοικοδόμησης της κοινωνίας των πολιτών. «Η τρίτη φάση, φυσικά, θα είναι μια φάση μετάβασης», είπε, χωρίς να επεκταθεί περαιτέρω.

Το άρθρο 233 του συντάγματος της Βενεζουέλας προβλέπει τη διεξαγωγή νέων εκλογών εντός 30 ημερών από την ημέρα που ένας πρόεδρος καθίσταται «οριστικά μη διαθέσιμος να υπηρετήσει», κάτι που φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση του Μαδούρο, ο οποίος βρίσκεται σε φυλακή της Νέας Υόρκης, εν αναμονή δίκης. Αλλά σε συνέντευξή του στο NBC News τη Δευτέρα, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι εκλογές δεν είναι στον ορίζοντα. «Πρέπει πρώτα να διορθώσουμε τη χώρα», είπε. «Δεν μπορείς να κάνεις εκλογές».

Ο Γκάνσον λέει ότι η απόφαση της Ουάσινγκτον να μην προχωρήσει σε αλλαγή καθεστώτος βραχυπρόθεσμα μπορεί να έχει νόημα, αλλά η απουσία μεσοπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης προοπτικής είναι απογοητευτική. «Ο Τραμπ μπορεί να κερδίζει κάτι από αυτό, αλλά οι Βενεζουελάνοι όχι», λέει. 

Όταν ο πρώην δικτάτορας της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες όρισε τον Νικολάς Μαδούρο ως διάδοχό του, λίγο πριν τον θάνατό του το 2013, η κίνηση αυτή χαρακτηρίστηκε ως «dedazo» του Τσάβες, ένας ισπανικός αργκό που σημαίνει «δείχνω με το δάχτυλο», ένα προσωπικό χρίσμα που παρακάμπτει την κανονική δημοκρατική διαδικασία.

Πηγή: BBC