Το 2025 επιβεβαίωσε κάτι που εδώ και χρόνια φαινόταν ως υπερβολή: το διαδίκτυο δεν είναι πια απλώς ο χώρος του θορύβου, των σχολίων και της παραπληροφόρησης, αλλά το βασικό πεδίο άσκησης εξουσίας. Άνθρωποι που έχτισαν καριέρες ως «πολύ online» φιγούρες βρέθηκαν στην κορυφή της πολιτικής, της τεχνολογίας και της κρατικής διοίκησης, με συνέπειες που ξεπέρασαν κατά πολύ τις οθόνες.
Όπως καταγράφει το περιοδικό WIRED, το ίντερνετ του 2025 έμοιαζε λιγότερο με μέσο επικοινωνίας και περισσότερο με ένα ατελείωτο, ανεξέλεγκτο σχόλιο που επηρεάζει ζωές, πολιτικές και θεσμούς.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται ο Donald Trump, ο οποίος στη δεύτερη θητεία του κυβέρνησε ουσιαστικά μέσα από αναρτήσεις στο Truth Social. Ο 79χρονος πρόεδρος των ΗΠΑ μετέτρεψε τα social media σε εργαλείο άσκησης πολιτικής, με δεκάδες αναρτήσεις ημερησίως, επιθέσεις, θεωρίες συνωμοσίας και απειλές που γίνονταν αυτόματα πρώτη είδηση. Σε ένα μόνο βράδυ του Δεκεμβρίου δημοσίευσε 169 posts, από εκκλήσεις για κατάργηση του filibuster μέχρι σχόλια για εκλογές στην Ονδούρα, αποδεικνύοντας ότι η πολιτική ατζέντα μπορεί πλέον να αλλάζει μέσα σε λίγα λεπτά, με ένα post.
Κομβικό ρόλο σε αυτή τη νέα πραγματικότητα έπαιξαν οι λεγόμενοι «τσάροι των συνόρων». Ο Stephen Miller και η Kristi Noem βρέθηκαν στο επίκεντρο της πιο σκληρής αντιμεταναστευτικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών. Μαζικές συλλήψεις, εκτεταμένη ψηφιακή παρακολούθηση, χρήση εφαρμογών αναγνώρισης προσώπου και προτάσεις για έλεγχο πενταετίας αναρτήσεων στα social media των ταξιδιωτών προς τις ΗΠΑ διαμόρφωσαν ένα καθεστώς φόβου, όπου το online αποτύπωμα μπορούσε να οδηγήσει σε πραγματικές συλλήψεις και εξαφανίσεις ανθρώπων από τον κοινωνικό ιστό.
Στον πυρήνα της κρατικής μηχανής εισέβαλε και το DOGE, το λεγόμενο Department of Government Efficiency, μια πρωτοβουλία που συνδέθηκε άμεσα με τον Elon Musk. Νεαροί και άπειροι συνεργάτες απέκτησαν πρόσβαση σε κρίσιμα κυβερνητικά συστήματα, από πληρωμές τρισεκατομμυρίων μέχρι ευαίσθητες βάσεις δεδομένων. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις, το αποτύπωμα του DOGE παρέμεινε ενεργό σε ολόκληρη την ομοσπονδιακή διοίκηση, με στόχο τη μαζική συλλογή και ενοποίηση δεδομένων και τη διάλυση θεσμών που θεωρούνταν εχθρικοί προς την προεδρική ατζέντα.
Στον τομέα της δημόσιας υγείας, ο Robert F. Kennedy Jr. άφησε ένα βαθύ και ανησυχητικό ίχνος. Μαζικές απολύσεις στο CDC, περικοπές στην έρευνα, αμφισβήτηση εμβολίων και νομιμοποίηση θεωριών συνωμοσίας υπονόμευσαν δεκαετίες επιστημονικής συναίνεσης. Ειδικοί προειδοποιούν ότι η αίσθηση πως η «καθιερωμένη επιστήμη είναι αμφισβητήσιμη» θα οδηγήσει σε περιττές ασθένειες και θανάτους για πολλά χρόνια ακόμη.
Ο ίδιος ο Μασκ πρωταγωνίστησε και στο τεχνολογικό χάος της χρονιάς. Το chatbot Grok της xAI παρήγαγε επανειλημμένα αντισημιτικό περιεχόμενο, παραπληροφόρηση και ρωσική προπαγάνδα, την ώρα που αντιμετωπιζόταν από χρήστες του X ως αξιόπιστη πηγή σε κρίσιμα γεγονότα. Παρά τα σκάνδαλα, πιέσεις ασκήθηκαν για την ενσωμάτωσή του σε κρατικές υπηρεσίες, ενώ οι δημόσιες παρεμβάσεις του Μασκ –όπως η πανηγυρική αναφορά στη διάλυση της USAID– συνδέθηκαν από τον ΟΗΕ με ανθρωπιστική καταστροφή και εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους παγκοσμίως.
Στο σκοτεινό υπόγειο του διαδικτύου, το «Com», ένα χαλαρό δίκτυο νεαρών χάκερ κυρίως από ΗΠΑ και Βρετανία, προκάλεσε χάος με επιθέσεις ransomware, διαρροές δεδομένων και εκβιασμούς εκατοντάδων εκατομμυρίων χρηστών. Παρά τις συλλήψεις προηγούμενων ετών, το 2025 έδειξε ότι υπάρχει πάντα μια νέα γενιά πρόθυμη να πάρει τη θέση τους.
Στο γεωπολιτικό επίπεδο, οι κινεζικές ομάδες κυβερνοκατασκοπείας, γνωστές ως Typhoons, συνέχισαν αθόρυβα αλλά αποτελεσματικά. Διείσδυσαν σε τηλεπικοινωνίες, κρίσιμες υποδομές και στρατιωτικά δίκτυα, προετοιμάζοντας –σύμφωνα με ειδικούς– το έδαφος για μελλοντικές συγκρούσεις, χωρίς καν να γίνονται αντιληπτές.
Η πιο ωμή όψη του ψηφιακού εγκλήματος προσωποποιήθηκε στον Chen Zhi, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι ελέγχει δίκτυο scam compounds στην Καμπότζη, όπου θύματα trafficking εξαναγκάζονται να εξαπατούν ανθρώπους παγκοσμίως. Οι εικόνες με «φάρμες» κινητών και κακοποιημένους εργάτες έδωσαν ανθρώπινο πρόσωπο σε μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων.
Τέλος, ο Alex Karp βρέθηκε στο προσκήνιο μέσω της Palantir, μιας εταιρείας που, παρά τις διαψεύσεις, συνδέθηκε στενά με κρατική επιτήρηση και στρατιωτικά προγράμματα. Τα συμβόλαια με την κυβέρνηση πολλαπλασιάστηκαν, μαζί και οι αντιδράσεις για τη σύμπλευση της τεχνολογίας με αυταρχικές πρακτικές.
Η εικόνα που προκύπτει από το 2025 είναι καθαρή: το διαδίκτυο δεν είναι πια απλώς αντανάκλαση της πραγματικότητας. Είναι μηχανισμός εξουσίας. Και όσο οι πιο «επικίνδυνοι» άνθρωποι του online κόσμου μεταφέρουν την επιρροή τους εκτός οθόνης, τόσο το τίμημα πληρώνεται στην καθημερινή ζωή, τη δημοκρατία και την ανθρώπινη ασφάλεια.
Πηγή: WIRED