Ξαναζούμε το 1929 στη Wall Street; Οι επενδύσεις γίνονται πιο εύκολες – και πιο επικίνδυνες

Η Ουάσινγκτον χαλαρώνει ξανά τους κανόνες της Γουόλ Στριτ. Τράπεζες και διαχειριστές κεφαλαίων πιέζουν ώστε οι Αμερικανοί να μπορούν να επενδύουν ευκολότερα σε προϊόντα που μέχρι τώρα θεωρούνταν «κλειστά κλαμπ»: private equity, private credit, venture capital και φυσικά κρυπτονομίσματα. Η υπόσχεση είναι γνώριμη: πρόσβαση σε αποδόσεις που μέχρι χθες απολάμβαναν μόνο οι θεσμικοί και οι πλούσιοι.

Η εικόνα θυμίζει έντονα τις ΗΠΑ της δεκαετίας του ’20. Ο τραπεζίτης Τσαρλς Μίτσελ έπειθε μικροαποταμιευτές να αγοράσουν μετοχές «όπως αγοράζουν γραβάτες». Ο Τζον Ράσκομπ διακήρυττε ότι «όλοι πρέπει να γίνουν πλούσιοι». Λίγα χρόνια αργότερα ήρθε το κραχ του 1929 στη Γουόλ Στριτ.

Σήμερα, η τεχνολογία και τα social media αντικαθιστούν τις αίθουσες των μεσιτών. Ο Βλαντ Τένεφ της Robinhood λανσάρει «tokens» που υπόσχονται πρόσβαση σε εταιρείες όπως η SpaceX και η OpenAI. Ο Μάικλ Σέιλορ έχει μετατρέψει τη MicroStrategy σε όχημα-στοίχημα πάνω στο Bitcoin. Οι κολοσσοί Blackstone, KKR και Apollo δημιουργούν «ημι-ρευστά» funds, που θυμίζουν αμοιβαία αλλά κλειδώνουν το κεφάλαιο των μικροεπενδυτών για μήνες ή και χρόνια.

Οι υποστηρικτές μιλούν για «δημοκρατικοποίηση» της επένδυσης. Οι επικριτές βλέπουν μια επανάληψη γνωστών λαθών: προϊόντα με αδιαφανή αξία, υπερβολικό δανεισμό και ψευδαίσθηση ασφάλειας. Ο πρώην επικεφαλής της Goldman Sachs, Λόιντ Μπλανκφάιν, προειδοποιεί ότι «αν οι απώλειες περάσουν στη Main Street, οι συνέπειες θα είναι πολλαπλασιαστικές».

Η ιστορία δείχνει πως όταν οι πόρτες ανοίγουν διάπλατα χωρίς ανάλογη εποπτεία, το τίμημα το πληρώνει πάντα ο μικρός αποταμιευτής. Στη δεκαετία του ’20 ήταν οι μετοχές με πίστωση. Το 2008 τα στεγαστικά δάνεια. Σήμερα, ίσως τα tokens και τα private equity funds. Η ερώτηση δεν είναι αν θα υπάρξει νέα φούσκα, αλλά ποιοι θα βρεθούν πάλι «με τον λογαριασμό στο χέρι».

Πηγή: The New York Times,