Το Λιοντάρι του Αγίου Μάρκου στη Βενετία κατασκευάστηκε εν μέρει στην Κίνα

Το μεγαλοπρεπές χάλκινο άγαλμα του φτερωτού λιονταριού που στέκει εδώ και αιώνες πάνω σε μία από τις δύο γρανιτένιες κολόνες της Πλατείας Αγίου Μάρκου στη Βενετία, φαίνεται πως κρύβει μια άγνωστη ιστορία. Ιταλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το εμβληματικό σύμβολο της πόλης κατασκευάστηκε τουλάχιστον εν μέρει στην Κίνα και πιθανότατα έφτασε στη Βενετία μέσω του Δρόμου του Μεταξιού, ίσως μεταφερόμενο από τον πατέρα και τον θείο του Μάρκο Πόλο.

Έρευνα του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, που θα δημοσιευθεί στο περιοδικό Antiquity, έδειξε πως το μετάλλευμα χαλκού που χρησιμοποιήθηκε για τη χύτευση του λιονταριού προήλθε από την κοιλάδα του ποταμού Γιανγκτσέ, στη νοτιοανατολική Κίνα. Η ανάλυση ισοτόπων μολύβδου απέδειξε με ακρίβεια την προέλευση του υλικού, ενώ παράλληλα το άγαλμα εμφανίζει ομοιότητες με ταφικά γλυπτά της δυναστείας Τανγκ (618–907 μ.Χ.), που λειτουργούσαν ως προστάτες τάφων.

Κατά την εξέταση του αγάλματος διαπιστώθηκε ότι αρχικά έφερε κέρατα, χαρακτηριστικό των λεγόμενων «zhènmùshòu», φρουρών-λιονταριών που απομάκρυναν τα κακά πνεύματα. Αργότερα φαίνεται πως τροποποιήθηκε, με την αφαίρεση των κεράτων και τη συντόμευση των αυτιών, ώστε να παραπέμπει στο φτερωτό λιοντάρι-σύμβολο του Αγίου Μάρκου. Έτσι, το κινέζικο άγαλμα προσαρμόστηκε στη βενετσιάνικη ταυτότητα και κατέληξε να γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της πόλης, παρόν σε κτίρια, νομίσματα και φυσικά στο Χρυσό Λιοντάρι του κινηματογραφικού φεστιβάλ Βενετίας.

Παρά τα νέα στοιχεία, πολλά παραμένουν άγνωστα: πότε ακριβώς έφτασε στη Βενετία, ποιος το επεξεργάστηκε και πότε τοποθετήθηκε στην κολόνα. Στο παρελθόν είχαν διατυπωθεί θεωρίες ότι προερχόταν από τη Μεσοποταμία, την Περσία ή την αρχαία Ελλάδα. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Μάσιμο Βιντάλε, η έρευνα αποδεικνύει πόσο εκτεταμένα ήταν τα δίκτυα της Βενετικής Δημοκρατίας και πόσο διασυνδεδεμένος ήταν ο μεσαιωνικός κόσμος. «Η Βενετία είναι γεμάτη μυστήρια, αλλά ένα λύθηκε: το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου είναι κινέζικο και ταξίδεψε τον Δρόμο του Μεταξιού», ανέφερε χαρακτηριστικά.