«Απαρχάιντ φύλου», έγκλημα κατά της ανθρωπότητας

Ακούγεται αυτονόητο: ο διαχωρισμός των φύλων σε ορισμένες ισλαμικές χώρες θα έπρεπε να θεωρείται έγκλημα και να ποινικοποιείται, με αποτέλεσμα στις χώρες αυτές να μη γίνονται επενδύσεις και να μη προσφέρεται οποιαδήποτε διεθνής βοήθεια. Στο Αφγανιστάν, στο Ιράν, στη Σαουδική Αραβία, οι γυναίκες υφίστανται συστημικές διακρίσεις, αλλά αυτό το «απαρτχάιντ φύλου» δεν έχει ακόμα αναγνωριστεί ως έγκλημα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Αν το «απαρτχάιντ φύλου» συμπεριληφθεί, όπως οφείλει, σε σχέδιο συνθήκης του ΟΗΕ για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, οι χώρες που το εφαρμόζουν θα πιεστούν με διώξεις σε διεθνή δικαστήρια. Οι διεθνείς εκθέσεις δεν λείπουν: ειδήμονες του ΟΗΕ έχουν περιγράψει αυτή τη μορφή απαρτχάιντ ως «απάνθρωπες πράξεις που διαπράττονται στο πλαίσιο ενός θεσμοθετημένου καθεστώτος συστημικής καταπίεσης και κυριαρχίας από μια ομάδα φύλου σε οποιαδήποτε άλλη ομάδα φύλου».

Οι «διώξεις» γυναικών έχουν ήδη αναγνωριστεί ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας στο Καταστατικό της Ρώμης του 1998 ακριβώς όπως οι διώξεις για πολιτικούς, φυλετικούς, εθνικούς, εθνοτικούς ή πολιτιστικούς λόγους. Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα είναι η προέκταση της ιδέας του εγκλήματος από τις «διώξεις» στον διαχωρισμό, στο «απαρτχάιντ», δηλαδή στο σύστημα που υποτάσσει τον γυναικείο πληθυσμό στον ανδρικό και τον διαχωρίζει περιορίζοντάς τον σε συγκεκριμένους χώρους.

Από το 2021 όταν οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία στο Αφγανιστάν, έχουν περιορίσει την ελευθερία κινήσεων των γυναικών και έχουν απαγορεύσει την πρόσβασή τους σε θέσεις εργασίας και εκπαίδευση, ενώ, όπως είναι ευρέως γνωστό, τους υπαγορεύουν τι θα φορούν από την ηλικία των 10 ετών. Όμως, λίγοι φαίνεται να ενδιαφέρονται για την τύχη των γυναικών στο Αφγανιστάν και στο Ιράν όπου η φυλακισμένη κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης Νάργκες Μοχαμάντι ζητάει να χαρακτηριστεί έγκλημα το απαρτχάιντ των φύλων. Η Μοχαμάντι περιγράφει σε άρθρα της, που δημοσιεύει κάπου κάπου λαθραία από τη φυλακή της Τεχεράνης, το πώς οι μουλάδες εφαρμόζουν αδυσώπητη μισογυνία, επιβάλλοντας τη χιτζάμπ και απαγορεύοντας τον συγχρωτισμό των φύλων.

Αν και πολλές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αγωνίζονται να συμπεριληφθεί το απαρτχάιντ φύλου σε νέα συνθήκη για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που συντάσσουν τα Ηνωμένα Έθνη, οι φεμινίστριες δεν ενδιαφέρονται παρά μόνον για τα «εγκλήματα» των λευκών ανδρών. Επιπροσθέτως, η Κίνα και η Ρωσία εμποδίζουν αυτή τη συζήτηση διότι επιδιώκουν καλές σχέσεις με τους ισλαμιστές. Στο μεταξύ, οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν συζητούν να «διαγράψουν» τις γυναίκες από τα μέσα ενημέρωσης, ενώ τον περασμένο μήνα απαγόρευσαν τις γυναικείες φωνές στον δημόσιο χώρο.