Explainer | Μάντσεστερ Σίτι: Πώς στήθηκε το δίκτυο κρυφής χρηματοδότησης

Η απόφαση της ανεξάρτητης επιτροπής που εξέτασε τις κατηγορίες της Premier League κατά της Μάντσεστερ Σίτι περιγράφει λεπτομερώς ένα πολύπλοκο σύστημα μέσω του οποίου, σύμφωνα με το πόρισμα, ο σύλλογος εμφάνιζε πολύ υψηλότερα έσοδα από χορηγίες σε σχέση με τα πραγματικά ποσά που κατέβαλλαν οι χορηγοί.

Η επιτροπή έκρινε τη Μάντσεστερ Σίτι ένοχη για όλες τις κατηγορίες που αφορούν σοβαρές παραβιάσεις των οικονομικών κανονισμών, καθώς και για όλες εκτός από μία από τις κατηγορίες που σχετίζονται με τη μη συνεργασία της με την έρευνα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα σύστημα που η Premier League αποκαλεί «Disguised Funding Scheme», δηλαδή ένα σχήμα συγκαλυμμένης χρηματοδότησης. Σύμφωνα με το πόρισμα, μέσω αυτού αποκρύφθηκαν περισσότερα από 955 εκατ. ευρώ σε χρηματοδότηση χορηγιών, ενώ άλλες πρακτικές απέκρυψαν περίπου 103,5 εκατ. ευρώ σε έξοδα.

Πώς ξεκίνησε το πρόβλημα

Η Μάντσεστερ Σίτι εξαγοράστηκε από επενδυτές του Άμπου Ντάμπι το 2008. Σύμφωνα με το πόρισμα, όμως, ήδη από την αρχή της σεζόν 2009-10 έγινε σαφές στους νέους ιδιοκτήτες ότι οι οικονομικές απαιτήσεις του σχεδίου τους για τον σύλλογο θα ήταν τεράστιες.

Οι ιδιοκτήτες δεν ήθελαν απλώς μια ανταγωνιστική ομάδα. Στόχος τους ήταν να αποκτήσουν τους καλύτερους παίκτες και να διεκδικήσουν τίτλους, κάτι που απαιτούσε πολύ μεγαλύτερες δαπάνες.

Οι απώλειες για τη σεζόν 2009-10 αναμενόταν να ξεπεράσουν το μέχρι τότε ρεκόρ ετήσιας ζημίας συλλόγου της Premier League, που είχε καταγράψει η Τσέλσι το 2006, ύψους περίπου €161 εκατ.

Παράλληλα, η Σίτι γνώριζε ότι θα μπορούσε να συνεχίσει να καταγράφει μεγάλες απώλειες για τουλάχιστον πέντε ακόμη χρόνια. Την ίδια περίοδο, τόσο η UEFA όσο και η Premier League ετοιμάζονταν να εφαρμόσουν αυστηρότερους κανόνες οικονομικού fair play.

Η λύση, σύμφωνα με το πόρισμα, ήταν να αυξηθούν σημαντικά τα εμπορικά έσοδα και να μειωθεί η εξάρτηση του συλλόγου από τους ιδιοκτήτες του.

Πώς λειτουργούσε η «συγκαλυμμένη χρηματοδότηση»

Στις αρχές του 2010 η Μάντσεστερ Σίτι άρχισε να συνάπτει συμφωνίες χορηγίας με ποσά-ρεκόρ, τα οποία σύμφωνα με την επιτροπή ήταν σημαντικά υψηλότερα από την πραγματική αγοραία αξία τους.

Οι συμφωνίες χωρίζονταν σε δύο μέρη: ένα βασικό ποσό και ένα πρόσθετο, «δεσμευμένο» ποσό.

Οι χορηγοί κατέβαλλαν το βασικό ποσό, ενώ το πρόσθετο ποσό το κατέβαλλαν οι ιδιοκτήτες της ομάδας.

Έτσι, οι χορηγοί δεν χρειαζόταν να πληρώσουν ολόκληρη την αξία της συμφωνίας. Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης προερχόταν από τους ιδιοκτήτες, γεγονός που, σύμφωνα με την απόφαση, επέτρεπε στον σύλλογο να επενδύει σε παίκτες.

Η επιτροπή έκρινε ότι η πρακτική αυτή έδινε σε τρίτους, μεταξύ των οποίων οι ελεγκτές και οι αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, την παραπλανητική εικόνα ότι τα εμπορικά έσοδα της Σίτι από τις χορηγίες ήταν πολύ υψηλότερα από τα πραγματικά.

Το σύστημα φέρεται επίσης να τροποποιούνταν κατά διαστήματα, ώστε να συνεχίζεται η απόκρυψη και να μειώνεται η πιθανότητα να προκύψουν δύσκολες ερωτήσεις.

Πόσα χρήματα αφορούσε το σύστημα

Στις σεζόν από το 2009-10 έως το 2017-18, τα εμπορικά έσοδα από χορηγίες ανήλθαν συνολικά σε περίπου €1,09 δισ.

Σύμφωνα με το πόρισμα, μόλις €137,1 εκατ. αντιστοιχούσαν στα βασικά ποσά που κατέβαλαν πραγματικά οι χορηγοί.

Τα υπόλοιπα €955,3 εκατ. αφορούσαν τα πρόσθετα ποσά που κατέβαλαν οι ιδιοκτήτες της Μάντσεστερ Σίτι.

Η Σίτι αρνήθηκε τις κατηγορίες και υποστήριξε ότι η Premier League είχε παρερμηνεύσει τις συμφωνίες χορηγίας. Η επιτροπή, ωστόσο, απέρριψε αυτή την εξήγηση ως αναληθή, υποστηρίζοντας ότι διαμορφώθηκε εκ των υστέρων με σκοπό να αποκρύψει την πραγματική λειτουργία του συστήματος.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα σημειώθηκε τον Μάιο του 2013. Λιγότερο από μία εβδομάδα πριν από το τέλος της οικονομικής χρήσης 2012-13, η Σίτι διαπίστωσε ότι υπολειπόταν περίπου €11,4 εκατ. από το ποσό που χρειαζόταν για να συμμορφωθεί με τους οικονομικούς κανόνες της UEFA.

Μέσα σε λίγες ημέρες δημιουργήθηκαν τροποποιημένες συμφωνίες χορηγίας, χωρίς προηγουμένως να έχουν προσεγγιστεί οι χορηγοί. Τα ποσά των χορηγιών αυξήθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη μπόνους για γεγονότα που είχαν ήδη πραγματοποιηθεί, καθώς και για την πληρωμή μιας περιοδείας στις ΗΠΑ.

Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το πόρισμα, καλύφθηκε το έλλειμμα που θα δημιουργούσε πρόβλημα στη Σίτι απέναντι στους κανόνες οικονομικού fair play της UEFA.

Τι ήταν το Project Longbow

Το 2012 η Μάντσεστερ Σίτι ξεκίνησε το λεγόμενο Project Longbow, με στόχο την αύξηση των εσόδων και τη μείωση των λειτουργικών ζημιών.

Η ανεξάρτητη επιτροπή αναγνωρίζει ότι πολλά από τα σκέλη του σχεδίου ήταν πραγματικές και νόμιμες προσπάθειες για την επίτευξη αυτών των στόχων.

Ένα όμως, σύμφωνα με την απόφαση, δεν ήταν: η λεγόμενη Fordham Arrangement.

Επρόκειτο για συμφωνία μεταξύ της Σίτι και μιας τρίτης εταιρείας, της Fordham, την οποία η επιτροπή χαρακτήρισε «λίγο περισσότερο από ένα προσωπείο».

Σύμφωνα με το πόρισμα, χρήματα των ιδιοκτητών χρησιμοποιήθηκαν ώστε η Fordham να αποκτήσει από τη Σίτι, σε τεχνητά διογκωμένη τιμή, τα δικαιώματα οικονομικής αξιοποίησης της εικόνας των παικτών.

Η συμφωνία χαρακτηρίστηκε ακόμη ένα μέσο διοχέτευσης χρημάτων στον σύλλογο με τρόπο που έκρυβε την πραγματική προέλευσή τους.

Ως λειτουργικά έσοδα καταγράφηκαν λανθασμένα περίπου €28,2 εκατ., ενώ έξοδα ύψους περίπου €56,8 εκατ. εξαιρέθηκαν επίσης λανθασμένα από τα λειτουργικά έξοδα.

Συμβόλαια και μισθοί εκτός βιβλίων

Ένας ακόμη τρόπος με τον οποίο, σύμφωνα με την απόφαση, επιχειρήθηκε η παράκαμψη των οικονομικών κανόνων ήταν η μεταφορά ακριβών συμβολαίων παικτών και προπονητών εκτός των λογαριασμών του συλλόγου.

Οι αμοιβές καταβάλλονταν μέσω τρίτων, ενώ στην πραγματικότητα, σύμφωνα με την επιτροπή, προέρχονταν από τους ιδιοκτήτες.

Οι πληρωμές καταγράφονταν ως αμοιβές βάσει συμβάσεων συμβουλευτικών υπηρεσιών, αποκρύπτοντας έτσι το πραγματικό ύψος των υποχρεώσεων της Σίτι.

Το πόρισμα αναφέρεται σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις, χωρίς να αποκαλύπτει τα ονόματα των εμπλεκομένων. Τα ποσά ήταν περίπου €10,2 εκατ., €8,5 εκατ. και €575.000 αντίστοιχα.

Η έρευνα και οι καταθέσεις των μαρτύρων

Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η γλώσσα της απόφασης σχετικά με τη συνεργασία της Μάντσεστερ Σίτι στην έρευνα.

Η επιτροπή αναφέρει ότι η συμπεριφορά του συλλόγου δείχνει πρόθεση παράκαμψης των κανόνων της Premier League και ότι έγιναν συντονισμένες προσπάθειες για να εμποδιστεί ή να δυσχερανθεί η έρευνα.

Συνολικά, η Σίτι προσκόμισε καταθέσεις ή έγγραφα από 24 άτομα, τα περισσότερα από τα οποία κατέθεσαν ενώπιον της επιτροπής.

Σύμφωνα με το πόρισμα, οι καταθέσεις ορισμένων σημαντικών μαρτύρων ήταν «ψευδείς σε αρκετά βασικά σημεία». Η επιτροπή υποστήριξε επίσης ότι ορισμένοι μάρτυρες έδωσαν στοιχεία που γνώριζαν ότι ήταν αναληθή και επομένως ενήργησαν ανέντιμα.

Τα ονόματα των προσώπων αυτών δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στο συγκεκριμένο έγγραφο.

Η απόφαση αναφέρει ακόμη ότι η Σίτι γνώριζε πως οι ετήσιοι λογαριασμοί της «δεν παρουσίαζαν μια αληθή και δίκαιη εικόνα» της οικονομικής κατάστασης του συλλόγου.

Τι δείχνει συνολικά το πόρισμα

Για τις οικονομικές χρήσεις από το 2009-10 έως το 2017-18, η επιτροπή εντόπισε συνολικά περίπου €1,06 δισ. σε ποσά που, σύμφωνα με την απόφαση, είχαν καταγραφεί ή αποκλειστεί λανθασμένα.

Η κατανομή που παρουσιάζεται στο πόρισμα είναι:

• Χορηγίες: περίπου €955,3 εκατ. σε έσοδα που εμφανίστηκαν διογκωμένα.
• Συμβόλαια και δικαιώματα εικόνας: περίπου €10,2 εκατ., €8,5 εκατ. και €575.000 σε έξοδα που εξαιρέθηκαν λανθασμένα.
• Fordham Arrangement: περίπου €28,2 εκατ. που καταγράφηκαν λανθασμένα ως λειτουργικά έσοδα.
• Fordham Arrangement: περίπου €56,8 εκατ. σε έξοδα που εξαιρέθηκαν λανθασμένα.

Σύνολο: περίπου €1,06 δισ.

Το πόρισμα παρουσιάζει, επομένως, ένα σύστημα που, σύμφωνα με την ανεξάρτητη επιτροπή, χρησιμοποιήθηκε επί σειρά ετών ώστε η Μάντσεστερ Σίτι να εμφανίζει ισχυρότερα εμπορικά έσοδα και μικρότερες οικονομικές επιβαρύνσεις από εκείνες που πραγματικά υπήρχαν.

(Με πληροφορίες BBC Sport)