Από τα πρώτα της μαθήματα ιστιοπλοΐας μέχρι τα πρωινά ταξίδια στο Αιγαίο ως επαγγελματίας σκίπερ, η Σοφία Σέχου μας μιλάει για τη ζωή της και τις προκλήσεις του επαγγέλματος
Η Σοφία Σέχου είναι μόλις 22 ετών και εργάζεται ως επαγγελματίας σκίπερ σε ιστιοπλοϊκά σκάφη αναψυχής εδώ. Από την άνοιξη ως το φθινόπωρο ταξιδεύει κάθε εβδομάδα στο Αιγαίο και στον Σαρωνικό. Αν τη συναντήσεις στα λιμάνια νομίζεις ότι είναι μια νεαρή τουρίστρια αν όμως τη δεις πάνω στο σκάφος είναι μια αποφασιστική παρουσία που κινείται με αυτοπεποίθηση σε ένα χώρο που για χρόνια θεωρούνταν αποκλειστικά ανδρικός. Με επαγγελματισμό, ψυχραιμία και αγάπη για τη θάλασσα κερδίζει τον σεβασμό των συναδέλφων της αλλά και των φιλοξενούμενων πελατών αποδεικνύοντας πως η ευθύνη και το θάρρος δεν έχουν φύλο και ηλικία.
Η νέα γενιά σκίπερ: Η ιστορία της Σοφίας Σέχου
— Πώς αποφάσισες να κάνεις μια πλειοψηφικά «ανδρική δουλειά»;
Το επάγγελμα δεν ήταν ποτέ γένους στα μάτια μου. Από πολύ μικρή ήρθα σε επαφή με τη θάλασσα και όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να κάνω τη δουλειά κατάλαβα ότι αυτή η θέση μου ταιριάζει και σαν χαρακτήρας και σαν τρόπος ζωής. Η δουλειά γίνεται η ζωή μου για αυτούς τους μήνες, ιστιοπλοΐα και κολύμπι, εξερεύνηση και περιπέτεια, γνωριμίες με ανθρώπους από κάθε άκρη του κόσμου, και η χαρά να μοιράζομαι την αγάπη για τον τόπο μου.
Στην πορεία όμως συνειδητοποίησα ότι ο υπόλοιπος κόσμος το βλέπει ως «ανδρική δουλειά» και αυτό, αντί να με αποθαρρύνει, με πείσμωσε ακόμη περισσότερο να το κατακτήσω. Τα χαρακτηριστικά που συχνά μπερδεύουμε με «ανδρικά» προσόντα είναι στην ουσία αποφασιστικότητα, θάρρος, αντοχή και πειθαρχία, ανθρώπινα στοιχεία που μαζί με γνώση, εμπειρία και αγάπη για τη θάλασσα, μπορούν να σε κάνουν καλό σκίπερ. Ναι, μπορεί μέσα σε μια χρονιά να γνωρίσω 2-3 γυναίκες σκίπερ σε σχέση με 30-40 άντρες, αλλά αυτό αλλάζει σταδιακά και χαίρομαι που είμαι μέρος αυτής της αλλαγής.
— Ποια ήταν η σχέση σου με τη θάλασσα πριν γίνεις σκίπερ;
Η ιστιοπλοΐα ήταν πάντα μεγάλο κομμάτι της ζωής μου. Τα καλοκαίρια μου ήταν βόλτες στη μαρίνα και ταξίδια με ιστιοπλοϊκά, ενώ οι χειμώνες μου ήταν αφιερωμένοι στους αγώνες και στις προπονήσεις. Ξεκίνησα από Optimist και Laser, συνέχισα με αγώνες ανοιχτής θαλάσσης και ταξίδια με σκάφη. Η θάλασσα δεν ήταν ποτέ απλώς χόμπι, είναι το μέσο μου να νιώθω ζωντανή. Με γοητεύει το άγνωστο και η δύναμη της φύσης, το ότι κάθε μέρα στη θάλασσα είναι διαφορετική και σε δοκιμάζει. Εκεί έμαθα να σέβομαι, να προσαρμόζομαι και να ξεπερνάω τα όριά μου.
— Πως νιώθεις ανάμεσα στους συναδέλφους σου και πως σε αντιμετωπίζουν;
Είμαι ξεχωριστή σε σχέση με τους συναδέλφους μου περισσότερο λόγω ηλικίας παρά του φύλου μου, τουλάχιστον έτσι με κάνουν να νιώθω εκείνοι με τους οποίους είμαστε πιο κοντά. Με ενθαρρύνουν να ζητώ βοήθεια και παράλληλα χαίρονται για τα επιτεύγματά μου. Οι συνάδελφοι γίνονται μια ευχάριστη παρέα κατά τη διάρκεια της σεζόν, αισθάνομαι ότι είμαι μέλος μιας ομάδας που με ανεβάζει και με στηρίζει.
Έχω μάθει φυσικά, τόσο με συναδέλφους όσο και με εργοδότες και συνεργάτες, να γυρίζω τη διάκριση προς όφελός μου, όταν δεν μπορώ να την μειώσω. Έχω έρθει αντιμέτωπη με απρεπές λεξιλόγιο, υποτίμηση, σεξισμό, αλλά όσο περνάνε τα χρόνια, τόσο περισσότερο παρουσιάζω τον εαυτό μου σωστά και βάζω όρια, τόσο μαθαίνω να φιλτράρω τους ανθρώπους γύρω μου, να είμαι επαγγελματίας και να δίνω στην άσχημη αντιμετώπιση όση ενέργεια της αξίζει.
— Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχεις δεχτεί σε αυτή τη δουλειά;
Η μεγαλύτερη πρόκληση για μένα είναι η απουσία προσωπικού χώρου και χρόνου. Για περίπου πέντε μήνες δεν υπάρχει ουσιαστικά ρεπό, κάτι που σημαίνει ότι δεν θα δω τους φίλους μου, την οικογένειά μου ή τον σκύλο μου. Χάνω απλές στιγμές, όπως ένα κυριακάτικο μπάνιο ή μια συναυλία το καλοκαίρι. Δεν θυμάμαι τι σημαίνει καλοκαιρινές διακοπές, γιατί η δουλειά απαιτεί εγρήγορση όλο το εικοσιτετράωρο.
Υπάρχουν βέβαια πιο ήρεμες μέρες, όταν οι καιρικές συνθήκες, η κατάσταση του σκάφους και οι πελάτες το επιτρέπουν, όπου βρίσκω λίγο χρόνο για μένα. Ωστόσο, ακόμη και τότε, πρέπει να είμαι άμεσα διαθέσιμη σε περίπτωση ανάγκης.
— Και ποιο είναι το μεγαλύτερο ατού;
Το απρόοπτο είναι από τα στοιχεία που απολαμβάνω περισσότερο στη δουλειά. Το κάθε σκάφος, ο κάθε πελάτης, το κάθε πρωινό ξύπνημα και το κάθε απογευματινό ηλιοβασίλεμα είναι διαφορετικά. Ακόμη και τα προβλήματα στα σκάφη είναι σπάνια ίδια. Θεωρώ ότι πολλοί κουράζονται σε αυτό το επάγγελμα επειδή δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στο απρόβλεπτο, ενώ για μένα αυτή η ένταση και η αλλαγή είναι που κρατούν τη ζωή στη θάλασσα ενδιαφέρουσα. Δεν θα μου ταίριαζε μία μουντή ρουτίνα.
Μέσα από τη δουλειά έχω βρεθεί αντιμέτωπη με καταστάσεις που δεν περίμενα ποτέ, ευχάριστες και δύσκολες. Είναι κομμάτι της εμπειρίας μου και ο τρόπος που έμαθα να αντιμετωπίζω κάθε πρόκληση με ψυχραιμία και αισιοδοξία. Το απρόοπτο είναι μέρος της θάλασσας και, αντί να το φοβάμαι, το εκτιμώ.
— Πες μου για μία φορά που φοβήθηκες.
Περνούν από το μυαλό μου πολλές στιγμές που το σκάφος, ή ακόμη κι εγώ, βρεθήκαμε σε κίνδυνο, όμως δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη ανάμνηση που να ξεχωρίζει. Μέρος της δουλειάς είναι να αντιμετωπίζω δύσκολες και απρόβλεπτες καταστάσεις και τη κρίσιμη στιγμή κυριαρχεί η αδρεναλίνη. Έχει τύχει να μη λειτουργεί ο εργάτης της άγκυρας, να σκιστεί πανί, να σπάσει ο ιμάντας της μηχανής, να βρεθώ επικίνδυνα κοντά σε βράχια, να μπλεχτεί σχοινί στην προπέλα, να χαλάσει το GPS, να βρεθώ σε μπουρίνι και πολλά άλλα. Σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις όμως, δεν θυμάμαι να κυριάρχησε ο φόβος. Εκείνη τη στιγμή η μόνη μου πραγματική έγνοια είναι οι επιβάτες και η ασφάλειά τους.
Μεγαλώνοντας ο θείος μου συνήθιζε να μου λέει «σπάσε το σκάφος και θα το φτιάξω εγώ». Ήταν ένα καθησυχαστικό αστείο, με μια δόση αλήθειας. Και κάθε φορά που συμβαίνει κάτι, το πρώτο που με ρωτά είναι αν είμαι καλά, γιατί το σκάφος φτιάχνεται. Ίσως γι’ αυτό δεν μπορώ να ξεχωρίσω μια στιγμή που πραγματικά φοβήθηκα, όσο δεν κινδύνευσε άνθρωπος, το υπόλοιπο είναι μέρος της δουλειάς.
— Οι πελάτες πως αντιδρούν όταν μαθαίνουν πως καπετάνιος στο σκάφος είναι μια νέα γυναίκα;
Εξαρτάται από τον άνθρωπο. Οι πελάτες είναι μια ακόμη πρόκληση της δουλειάς, καθώς ποτέ δεν ξέρεις με τι χαρακτήρες θα χρειαστεί να έρθεις σε επαφή τις επόμενες μέρες. Μέσα από τη δουλειά έχω μάθει να «διαβάζω» τους ανθρώπους και να προσαρμόζομαι ανάλογα με τη συμπεριφορά τους, ώστε να τους βοηθήσω να ευχαριστηθούν το ταξίδι. Έχει τύχει να μην δώσουν ιδιαίτερη σημασία στο φύλο, άλλοι να έχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις σε θέματα που θεωρούν ότι σχετίζονται με τη φύση μου ως γυναίκα, ή να με αντιμετωπίσουν με αμφιβολία λόγω και της ηλικίας. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά αλλάζουν μόλις ολοκληρωθεί το safety briefing και φύγουμε από τη μαρίνα, καθώς τους εξηγώ τους κανόνες ασφαλείας και το ρόλο μου ως καπετάνισσα.
Δεν με ενοχλεί αν κάποιοι αμφιβάλλουν αρχικά, θεωρώ φυσικό να χρειάζεται χρόνος για να κερδίσω την εμπιστοσύνη τους, καθώς η ευθύνη αφορά την ασφάλειά τους στο ανοιχτό πέλαγος. Είμαι σίγουρη για τις ικανότητές μου και αυτό το αντιλαμβάνονται και εκείνοι αρκετά σύντομα. Έχει τύχει μάλιστα στο τέλος της εβδομάδας να μου πούνε και οι ίδιοι τη συγκεκριμένη στιγμή που κατάλαβαν πως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Σε όλες τις περιπτώσεις όμως, σβήνει η μηχανή και όλα ησυχάζουν. Όχι μόνο πάνω στο σκάφος αλλά και μέσα στο μυαλό μου. Αυτό αγάπησα στην ιστιοπλοΐα, ότι εδώ δε με αγγίζει κανένας και τίποτα. Αφήνω τα προβλήματά μου στη στεριά και φεύγω. Δεν πάω κάπου συγκεκριμένα και σίγουρα δεν βιάζομαι, αφήνω τον αέρα και τη θάλασσα να με οδηγήσουν.
— Πώς και πού βλέπεις τον εαυτό σου σε δέκα χρόνια από σήμερα;
Με βλέπω με σιγουριά να παραμένω στον χώρο του yachting. Από τη σχεδίαση και την παραγωγή μέχρι τη συντήρηση, την πώληση και την εξέλιξη των σκαφών, υπάρχουν πολλοί τομείς που με ενδιαφέρουν και θα ήθελα να εξερευνήσω. Με ενδιαφέρει επίσης ο χώρος της εκπαίδευσης νέων ιστιοπλόων και καπετάνιων.
Θέλω να ταξιδέψω και να δοκιμάσω όσο περισσότερα μπορώ. Το ότι ξεκίνησα νωρίς δεν σημαίνει ότι θα επαναπαυθώ σε όσα έχω ήδη μάθει, επιδιώκω διαρκώς να εξελίσσομαι. Με βλέπω λοιπόν στον ίδιο χώρο, με το ίδιο πάθος και βαθύτερες γνώσεις και εμπειρίες.
17°
