Μουντιάλ 2022: Το βαρύ δίλημμα των Ιρανών - Ο «μεγάλος σατανάς» και η εξέγερση

«Πρέπει να το πούμε, η κατάσταση στη χώρα μας δεν είναι καλή και οι άνθρωποι δεν είναι ευτυχισμένοι». Ο Εχσάν Χατζησαφί, ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ, και μέλος της εθνικής ομάδας του Ιράν, έκανε μία δήλωση, που υπό άλλες συνθήκες κι αν δεν είχε την εθνικότητα που έχει θα ήταν αδιάφορη. Τώρα έχει χαρακτήρα εξεγερτικό...

Ένα 24ωρο μετά, οι παίκτες της Team Melli (έτσι ονομάζουν οι Ιρανοί την εθνική τους) είχαν παραταχθεί στον αγωνιστικό χώρο προκειμένου να αντιμετωπίσουν την εθνική ομάδα της Αγγλίας. Η συντριβή που υπέστησαν μπήκε σε δεύτερη μοίρα, καθώς αυτό που έμεινε ήταν το γεγονός ότι οι παίκτες της ομάδας αρνήθηκαν να ψάλουν τον εθνικό ύμνο της ομάδας - μία ακόμα πράξη με χαρακτήρα εξεγερτικό, ένα σαφές μήνυμα προς το καθεστώς.

Τα έφερε έτσι η ζωή και σήμερα η Team Melli παίζει έναν αγώνα που κρίνει μία πρόκριση. Λές και η Ιστορία σχημάτισε ένα σαρδόνιο χαμόγελο: Απέναντι στο Ιράν είναι ο βασικός εχθρός, ο «μεγάλος σατανάς», όπως οι Αγιατολάδες αποκαλούν τις ΗΠΑ.

Το Μουντιάλ του Κατάρ εξ αρχής είχε φορτιστεί πολιτικά με τρόπο πρωτοφανή για αθλητικά δρώμενα. Και τώρα οι ποδοσφαιριστές του Ιράν αντιμετωπίζουν δίλημμα βαρύ: Τι κάνουμε και πώς;

Οι Ιρανοί παίκτες βρίσκονται ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά. Ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου, δέχθηκαν επίθεση από αντικυβερνητικούς ακτιβιστές που τους θεωρούσαν μαριονέτες των αγιατολάχ. Ορισμένες εξέχουσες προσωπικότητες ζήτησαν από τη FIFA να αποκλείσει το Ιράν από το Παγκόσμιο Κύπελλο λόγω της βίαιης καταστολής του καθεστώτος.

Αν δεν είχε χάσει τη ζωή της προ διμήνου η 22χρονη Μάχσα Αμίνι κι δεν είχε ξεσηκωθεί η ιρανική νεολαία, οι ποδοσφαιριστές του Ιράν θα έμπαιναν στον αγωνιστικό χώρο για τον υπέρ πάντων αγώνα. Τώρα, όμως, μία πιθανή νίκη θα γίνει αντιληπτή κι ως επιτυχία του καθεστώτος.

Υπάρχει μία ακόμα παράμετρος. Με δεδομένο ότι οι ποδοσφαιριστές, με τον βουβό τρόπο τους, ήδη έδειξαν τα αισθήματά τους απέναντι στο καθεστώς, δεν αποκλείεται να αντιδράσουν στη νίκη με μηνύματα υπέρ των διαδηλωτών. Σε αυτή την περίπτωση, όπως έχει διαμηνυθεί στους ίδιους, θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα οι οικογένειες τους πίσω στη χώρα. Η θεοκρατία της Τεχεράνης δεν διστάζει -όπως πολλάκις έχουμε δει το τελευταίο διάστημα- να δείξει τα δόντια της. 

Η εθνική ομάδα του Ιράν βρίσκεται ανάμεσα σε δύο αναθέματα: Είτε κερδίσει είτε χάσει...

Το Gzero φιλοξένησε απόψεις Ιρανών προκειμένου να αποκρυπτογραφήσει την κατάσταση: Η Σίνα Σεμιάν, ιρανικής καταγωγής οικοδέσποινα του ποδοσφαιρικού podcast Gol Bezan στο Ηνωμένο Βασίλειο, είναι σχεδόν βέβαιη ότι η Team Melli θα ψάλει τον ύμνο πριν από την έναρξη. Εκτιμά, ωστόσο, ότι θα υπάρχει μηδενικό πάθος γιατί «όποτε αναγκάζεσαι να κάνεις κάτι παρά τη θέλησή σου, αυτόματα προκύπτει αντίδραση εναντίον της ίδιας της απόφασης σου». 

Ο Ντάρα Ζαράντι, συνεργάτης στο podcast Team Melli Talk στις ΗΠΑ, τόνισε ότι «οι παίκτες βρίσκονται σε μια πραγματικά πολύ δύσκολη κατάσταση. Και δυστυχώς, οι άνθρωποι που στέκονται απέναντι στην εθνική ομάδα είτε δεν αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα ή δεν καταλαβαίνουν τι συμβαίνει στα παρασκήνια». Ο ίδιος τονίζει ότι λόγω των διαδηλώσεων το «αντιαμερικανικό αίσθημα έχει ατονίσει». «Πολλοί Ιρανοί συνειδητοποιούν ότι ο εχθρός βρίσκεται εντός των τειχών».

Η ποδοσφαιρική σύγκρουση ΗΠΑ - Ιράν είχε συμβεί και στο Μουντιάλ του 1998 στη Γαλλία, όταν η Team Melli, με ανατροπή, νίκησε την ομάδα των ΗΠΑ με 2-1. Τότε, η Ουάσιγκτον έκανε τα πάντα για να υποβαθμίσει την ήττα, καθώς είχε δει ένα παράθυρο ευκαιρίας για τη δημιουργία θερμότερων δεσμών μετά την εκλογή του μεταρρυθμιστή Προέδρου Μοχάμαντ Χαταμί το 1997. Η Τεχεράνη ωστόσο δραματοποίησε την κατάσταση, ονομάζοντας τον αγώνα «μητέρα όλων των μαχών». (Στο ημίχρονο, Ιρανοί αξιωματούχοι κατέσχεσαν τα διαβατήρια των παικτών της ομάδας)...

Τώρα, η κυβέρνηση Μπάιντεν υποστηρίζει σθεναρά τους διαδηλωτές και η εθνική ομάδα των ΗΠΑ έσβησε το έμβλημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας από τη σημαία του Ιράν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το καθεστώς -το οποίο μέχρι τότε δεν είχε ασχοληθεί με τον αγώνα, καθώς είναι απασχολημένο με τη σύλληψη και τη δολοφονία διαδηλωτών- ζήτησε από τη FIFA να αποβάλει τις ΗΠΑ από το τουρνουά.

Ο Ντάρα Ζαράντι θεωρεί ότι το αντικαθεστωτικό κίνημα του Ιράν θα ωφεληθεί μόνο εάν η Team Melli τα πάει καλά στο Κατάρ. Όσο προχωρά η ομάδα, «τόσο περισσότερος κόσμος θα μιλάει για το τι συμβαίνει».

Το σίγουρο είναι ότι ο αποψινός αγώνας θα έχει πολλαπλές αποχρώσεις, πέραν του αμιγώς ποδοσφαιρικού. 

Ο Χατζησαφί, μεταξύ άλλων, είχε τολμήσει να πει και τα εξής: «Είμαστε εδώ, αλλά δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να είμαστε η φωνή τους [των διαδηλωτών] ή δεν πρέπει να τους σεβόμαστε. Ό,τι έχουμε είναι από αυτούς. Πρέπει να παλέψουμε, πρέπει να αποδώσουμε όσο καλύτερα μπορούμε, να σκοράρουμε και να παρουσιάσουμε στον γενναίο λαό του Ιράν αποτελέσματα. Και ελπίζω ότι τα πράγματα θα αλλάξουν με βάση τις προσδοκίες του κόσμου».