Οι Εύζωνες στο Μουσείο της Πόλης των Αθηνών

Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλης των Αθηνών

H ΑΜΚΕ ΦΕΡΜΕΛΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «ΕΥΖΩΝΕΣ», ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 64 ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ, ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ
ΤΕΧΝΕΣ

Όλοι μας, άλλος λίγο-άλλος πολύ, άλλοτε σαν παιδιά και άλλοτε σαν ενήλικες, άλλοτε μόνοι μας και άλλοτε με παρέα ή τα παιδιά μας, έχουμε σταθεί μπροστά στα φυλάκια των Ευζώνων της Πλατείας Συντάγματος ή της Ηρώδου Αττικού, έχουμε σταματήσει να θαυμάσουμε τους Εύζωνες στην Βασιλίσσης Σοφίας, ή να δούμε την αλλαγή της Προεδρικής Φρουράς, μαζί με τους τουρίστες που συγκεντρώνονται εκεί.

Οι αγέρωχοι, ευθυτενείς, ανέκφραστοι, με το βλέμμα «καρφωμένο» στον ορίζοντα Εύζωνες είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της νεότερης ιστορίας της Αθήνας, ένα ζωντανό αξιοθέατο της πόλης, αλλά και αέναο σύμβολο της Ελλάδας, συνώνυμο με τη λεβεντιά και τον ηρωισμό.

Οι Εύζωνες στο Μουσείο της Πόλης των Αθηνών
Νυχτερινή Φρουρά, του Γιώργου Σαλταφέρου

Εδώ και μερικές μέρες και μέχρι τις 21 Δεκεμβρίου, οι «Εύζωνες» φιλοξενούνται στις αίθουσες του Μουσείου της Πόλης των Αθηνών, μέσα από έργα σύγχρονων ελλήνων εικαστικών, ενθυμήματα, σπάνιες φωτογραφίες, αρχειακό υλικό, ανέκδοτα ιστορικά κειμήλια και συλλεκτικά αντικείμενα από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές.

Ο επισκέπτης, περιπλανώμενος στους χώρους της έκθεσης αισθάνεται έντονη τη συνομιλία του παρελθόντος με το σήμερα και μπροστά στα μάτια του ξεδιπλώνεται, μ' έναν ιδιαίτερο αφηγηματικό τρόπο, η ιστορία, η δράση και ο συμβολισμός του Σώματος των Ευζώνων αλλά και της στολής τους. Οικείες εικόνες ανακαλούνται στη μνήμη και προκαλούν συνειρμούς αλλά και συγκίνηση.

Μουσείο της Πόλης των Αθηνών
Το Μουσείο της Πόλης των Αθηνών

Η πρωτοβουλία της έκθεσης είναι της ΑΜΚΕ ΦΕΡΜΕΛΗ και την επιμέλεια έχουν η ιστορικός Τέχνης κα Ίρις Κρητικού και ο δημοσιογράφος και συγγραφέας κος Νίκος Βατόπουλος.

Όπως γράφει ο κος Νίκος Βατόπουλος στο κείμενό του στον υπέροχο κατάλογο της έκθεσης «τόσο τα ενθυμήματα και τα συλλεκτικά αντικείμενα όσο και τα εικαστικά έργα σύγχρονων Ελλήνων δημιουργών συντείνουν σε μία εξ αρχής σύνθεση με υλικά βαθιά οικεία, συγκινητικά ευανάγνωστα».

Και η κα Ίρις Κρητικού στο δικό της κείμενο, αναφέρει «τα περισσότερα έργα, φέρουν πράγματα ένα σημαντικό προσωπικό βάρος. Είναι οι ιστορίες των γονιών, των θείων και των παππούδων, των αναγνωσμάτων και των μουσικών ακουσμάτων, των σχολικών εορτών, των παρελάσεων και των ανεξίτηλων παιδικών αναμνήσεων που αθέατα εισχωρούν στη δεύτερη και τρίτη διάσταση του έργου».

Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Φρουρός, του Γιάννη Αδαμάκη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Για την Πατρίδα, της Ειρήνης Βογιατζή
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Ευζωνοι, του Φραγκίσκου Δουκάκη

Λίγα λόγια για το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Το «Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών - Ίδρυμα Βούρου Ευταξία» στεγάζεται σε συγκρότημα δύο ιστορικών κτιρίων της Αθήνας, επί της οδού Ι. Παπαρρηγοπούλου αρ. 5 & 7, και είναι αφιερωμένο στην ιστορία της πρωτεύουσας κατά τους νεότερους χρόνους. Σύμφωνα με το Ιδρυτικό διάταγμα της 4η Οκτωβρίου 1973, καθορίζεται ότι «αντικείμενο του Μουσείου θα είναι η ιστορία της πόλεως των Αθηνών από της εποχής της Φραγκοκρατίας και εντεύθεν…». Αν και τα λείψανα από την εποχή της Φραγκοκρατίας και Τουρκοκρατίας είναι λίγα, έχουν τεράστια σημασία γιατί συνδέονται με τη νέα πόλη.

Τότε-τώρα, της Μαρίας Διακοδημητρίου
Τότε-τώρα, της Μαρίας Διακοδημητρίου

Το Μουσείο φέρει τα ονόματα του πολιτικού Λάμπρου Ευταξία (1905-1996) και του θείου του, Αλεξάνδρου Βούρου (1871-1959), ανώτατου στελέχους της ελληνικής διπλωματίας.

Ιδρύθηκε το 1973 από τον δισέγγονο του Σταμάτη Δεκόζη Βούρου, Λάμπρο Ι. Ευταξία, (γιο της Ζηνοβίας Βούρου και Ιωάννη Ευταξία) με την βοήθεια του κληροδοτήματος που του άφησε ο εκ μητρός θείος του, Αλέξανδρος Βούρος (η μητέρα του ήταν κόρη του Κωνσταντίνου Στ. Βούρου & της Βασιλικής Στρούμπου) και άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό το 1980. Το 1990 τιμήθηκε με βραβείο «Ευαγγέλου και Πηνελόπης Φαρμακίδου» της Ακαδημίας Αθηνών.

Τα δύο κτίρια επικοινωνούν μεταξύ τους με μία εσωτερική γέφυρα.

Πλατεία Συντάγματος
Πλατεία Συντάγματος, της Μαίρης Γαλάνη-Κρητικού
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Εύζωνες, του Νεκτάριου Αποσπόρη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Εργο της Μαριλίτσας Βλαχάκη

«Το Παλαιό Παλάτι» - Παπαρρηγορούλου 7

Το διώροφο πρώιμου νεοκλασικού ρυθμού κτίριο, από τα πρώτα σπίτια που κτίστηκαν στην Αθήνα, αναγέρθηκε κατά τα έτη 1833-1834, σε σχέδια των αρχιτεκτόνων Λίντερς (Gustav-Adolph Lueders) και Χόφφερ (Joseph Hoffer), για κατοικία του Χιώτη τραπεζίτη Σταμάτη Δεκόζη-Βούρου (1792- 1881).

Στους Αθηναίους είναι γνωστό ως το «Παλαιό Παλάτι», γιατί εκεί έμεινε από το 1836 έως το 1843 το νιόπαντρο βασιλικό ζεύγος, Όθωνας και Αμαλία. Για να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες του παλατιού είχαν ενοικιαστεί οι διπλανές κατοικίες Μαστρονικόλα και Αφθονίδη (Μπερικετόγλου), τα οποία δεν σώζονται σήμερα, και τα κτίρια ήταν συνδεδεμένα με μία στοά που έγινε σε σχέδια του Βαυαρού αρχιτέκτονα Hoch, κατόπιν εντολής του Όθωνα.

Στο παλάτι αυτό οργανώθηκαν οι πρώτοι ανακτορικοί χοροί οι οποίοι εντυπωσίαζαν εξαιρετικά τους Αθηναίους. Ένας απ’ αυτούς, συνδέεται έμμεσα με μία παροιμιώδη έκφραση που χρησιμοποιείται από τότε. Πρόκειται για έναν χορό προς τιμή της νέας βασίλισσας, με καλεσμένους ήρωες της επανάστασης και σημαίνονται πρόσωπα της ελληνικής κοινωνίας. Την ώρα που ο Δημήτρης Πλαπούτας έσερνε το τσάμικο, ακούστηκε από τον Κολοκοτρώνη, ο οποίος ήξερε την συνήθεια του ανιψιού του να πετάει όταν χορεύει, τα τσαρούχια του στον αέρα, να λέει «… Τον νου σου Μήτρο… Σιγά τον πολυέλαιο».

Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει, Γιακάς με τρέσα του 1960, κλωστές, δέρμα, τσολιαδάκια της Χριστίνας Μαντζαβίνου
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Καριοφύλι, όπλο του Στάμου Βογιατζή. Λάφυρο από την μάχη του Κεφαλόφρυσου. Συλλογή της Ειρήνης Βογιατζή
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
τον τοίχο από αριστερά. Εύζωνας, της Δ. Δεσποτάκη, Men of Parthenon του Α. Χρυσανθόπουλου, & Ν. Κιτμερίδη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Καρτ-ποστάλ από την Συλλογή του Ν. Βατόπουλου
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Αίθουσα του θρόνου, με τα δύο γύψινα μετάλλια που παριστάνουν τον Οθωνα και την Αμαλία, έργα του Δ. Κόσσου & τον περίφημο πολυέλαιο
Προηγουμενο Επομενο

Όταν το βασιλικό ζεύγος εγκαταστάθηκε στα Ανάκτορα (νυν Ελληνικό Κοινοβούλιο) το κτίριο αυτό, μαζί με το δεύτερο επί της οδού Παπαρρηγοπούλου 5, φιλοξένησε τα μέλη της οικογένειας Δεκόζη-Βούρου.

Σήμερα, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει στις αίθουσες του πρώτου ορόφου πώς ήταν οι χώροι όταν το κτίριο χρησιμοποιείτο σαν ανάκτορο. Παρουσιάζεται αναπαράσταση της κουζίνας του παλατιού, του σαλονιού της βασίλισσας Αμαλίας, με την επίπλωση σε στυλ biedermeier, της βιβλιοθήκης, του γραφείου και του σαλονιού του βασιλιά Όθωνα με τα έπιπλα από μαόνι που κατασκευάστηκαν γύρω στο 1845 στο Μόναχο, της αίθουσας του θρόνου, με την επίχρυση πολυθρόνα που έχει τοποθετηθεί στην θέση του θρόνου (δωρεά της Αγγέλας Χαραμή). Επίσης, εκτίθενται σερβίτσια με το μονόγραμμά τους, το σκάκι του Όθωνα, τη φορεσιά και το πιάνο της Αμαλίας, το γραφείο του προέδρου της βαυαρικής επιτροπής Αντιβασιλείας Άρμανσπεργκ, καθώς και το χειρόγραφο Σύνταγμα του 1844.

Ο χώρος μπροστά από το παλάτι, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η πλατεία Κλαυθμώνος, διαμορφώθηκε σε κήπο από την βασίλισσα Αμαλία. Ήταν ο πρώτος δημόσιος κήπος της Αθήνας και έφτανε μέχρι την πλατεία Κολοκοτρώνη. Περιβαλλόταν από ξύλινη περίφραξη και είχε τέσσερεις εισόδους. Την επιμέλειά του είχε ο γεωπόνος Σμάρατ, ο οποίος αργότερα εργάστηκε και στον Βασιλικό Κήπο. Είχε φοίνικες και λεύκες, σιντριβάνι και μία στέρνα με χρυσόψαρα και έμεινε γνωστός ως ο Κήπος του Παλιού Παλατιού. Σήμερα ο κήπος αυτός δεν υπάρχει παρά ένα πολύ μικρό κομμάτι του, όπου βρίσκεται ακόμη ένας από τους φοίνικες που φύτευσε η Αμαλία.

Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Το γραφείο του κόμητος Armansperg. To έπιπλο είναι στυλ Biedermeir
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Το σαλόνι του Οθωνα
Το τάβλι του Οθωνα
Το τάβλι του Οθωνα
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Τραπεζαρία με στρωμένο τραπέζι
Αντικείμενα με το μονόγραμμα του Οθωνα
Αντικείμενα με το μονόγραμμα του Οθωνα
Σαλόνι της Αμαλίας
Σαλόνι της Αμαλίας
Σαλόνι της Αμαλίας
Σαλόνι της Αμαλίας
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Τραπεζαρία στην οικία του Κωνσταντίνου Δεκόζη Βούρου. Εκτίθενται αντικείμενα της οικ. Βούρου και δωρεές, όπως της Μαρίανς Νησιώτη-Κάτρη
Oικία του Κωνσταντίνου Δεκόζη Βούρου.
Σαλόνι της οικίας του Κωνσταντίνου Δεκόζη Βούρου.
Ο πίνακας, Eλληνες Πειρατές, του Antoine Montfort
Ο πίνακας, Eλληνες Πειρατές, του Antoine Montfort
Προηγουμενο Επομενο

Οικία Κωνσταντίνου Στ. Βούρου - Παπαρρηγοπούλου 5

Το διώροφο κτίριο επί της Ι. Παπαρρηγοπούλου 5, αναγέρθηκε το 1859 σε σχέδια του του στρατιωτικού μηχανικού Γεράσιμου Μεταξά για οικία του γιού του Σταμάτη Δεκόζη-Βούρου, Κωνσταντίνου (1830- 1918). Στο κτίριο έγιναν επεμβάσεις και αναμορφώσεις τόσο από τον αρχιτέκτονα Αναστάσιο Χέλμη, το 1916, όσο και από τον Ιωάννη Τραυλό, το 1950.

Αυτό το κτίριο σήμερα αποτελεί τμήμα του Μουσείου της Πόλης των Αθηνών και ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να περιπλανηθεί μέσα σε χώρους που αντικατοπτρίζουν τον τρόπο ζωής σ’ ένα σπίτι της ανώτερης αστικής τάξης της Αθήνας στα τέλη του 19ου αιώνα και αρχές του 20ού.

Στο Μουσείο της πόλης των Αθηνών, βρίσκεται μεταξύ άλλων ο μεγαλύτερος πίνακας που φιλοτεχνήθηκε ποτέ με θέμα την Αθήνα. Πρόκειται για τον πίνακα του Ζακ Καρέϊ (1674), μία ελαιογραφία διαστάσεων 2,60 Χ 5,20, που απεικονίζει την υποδοχή του Μαρκησίου ντε Λουντέλ και της γαλλικής αντιπροσωπείας από τον τούρκο τοποτηρητή της πόλης, με φόντο τον Παρθενώνα, δεκατρία χρόνια πριν αυτός βομβαρδιστεί από τον Μοροζίνη. Ο πίνακας αυτός αποτελεί ένα ντοκουμέντο για την πόλη και τα μνημεία της εκείνη την εποχή. Στην ίδια αυτή αίθουσα του ισογείου, εκτίθενται ζωγραφικά και χαρακτικά έργα των σπουδαιότερων περιηγητών της Αθήνας από τον 17ο αιώνα και ύστερα.

Προτομή του Αλεξάνδρου Βούρου
Προτομή του Αλεξάνδρου Βούρου

Επίσης, η μακέτα-πρόπλασμα της Αθήνας του 1842 (έργο των Ιωάννη Τραυλού - Νικολάου Γερασιμώφ), σε κλίμακα 1:1000, αποτελούν μία σημαντική πηγή πληροφοριών για το πώς ήταν η Αθήνα στα πρώτα έτη του του 19ου αιώνα. Πολλά από τα κτίσμα που απεικονίζονται δεν σώζονται σήμερα και γι’ αυτό η αξία της μακέτας αυτής είναι μεγάλη.

Πρόπλασμα της Αθήνας (1842) από τον Ι. Τραυλό.
Πρόπλασμα της Αθήνας, όπως αυτή ήταν το 1842. Σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα και πολεοδόμο Ι. Τραυλό.

Στις συλλογές του Μουσείου περιλαμβάνονται τεκμήρια της οθωνικής περιόδου, ζωγραφικοί πίνακες σπουδαίων καλλιτεχνών όπως ο θαυμάσιος πίνακας με τίτλο «Καρναβάλι στην Ελλάδα του 1892», του Νικολάου Γύζη, οι «Πειρατές» του Antoine Montfort, πορτρέτα της Κικής Παπαστράτου από τον Γ. Γουναρόπουλο και τον Π. Μαθιόπουλου), χαρακτικά έργα του Andrea Gasparini (1843), γλυπτά, ενδυμασίες, έπιπλα, μετάλλια, πορσελάνες, σπάνια βιβλία και ενθυμήματα, φωτογραφίες, μουσικά όργανα καθώς και εκθέματα με ιδιαίτερη ιστορική σημασία όπως ο μεγάλος λιθογραφημένος χάρτης του ως τότε Βασιλείου της Ελλάδος (1838).

Αθήνα, έργο του Jacques Carrey
Ο μεγαλύτερος σε διάσταση (2.6 Χ 5.2 μ.) πίνακας που έγινε ποτέ για την Αθήνα, έργο του Jacques Carrey

Λίγα λόγια για τον Λάμπρο Ευταξία

Ο Λάμπρος Ευταξίας, Ρουμελιώτης (από την Αμφίκλεια) στην καταγωγή από τον πατέρα του και Κωνσταντινοπολίτης από την μητέρα του, γεννήθηκε το 1905 στην Αθήνα και ήταν ο δευτερότοκος γιός του Ιωάννη Ευταξία και της Ζηνοβίας, το γένος Βούρου.

Όπως διαβάζουμε στο βιβλίο «Λάμπρος Ευταξίας. Ο Βίος και η Πολιτεία ενός Ευπατρίδη», των Α. Βογιατζή, Κ. Κόλμερ, Σ. Λυδάκη και Μ. Αδάμη, το επίθετο «Ευταξίας» οφείλεται στο αξίωμα του προπάππου του Λάμπρου, του παπα-Γιάννη, ο οποίος ήταν ιερέας «συγχρόνως και υφαντής», φέρων τον εκκλησιαστικόν τίτλο «ευταξίας», δηλαδή ο φροντίζων τα του ναού και τα της ιεράς λειτουργίας.

Ο πατέρας του Λάμπρου, Ιωάννης Ευταξίας (1845-1927), διετέλεσε καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας.

Ο Λ. Ευταξίας σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στην Αθήνα, στην Βιέννη, το Παρίσι και αναγορεύτηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Λειψίας. Ασχολήθηκε με την πολιτική από το 1932 και διετέλεσε υπουργός πάνω από δέκα φορές. Ιδιαίτερα καλλιεργημένος, κοσμοπολίτης, καλαίσθητος, με πολυδιάστατη προσωπικότητα, με όραμα και στόχους υπήρξε μεγάλος ευεργέτης της Ελλάδος.

Ήταν φανατικός φιλότεχνος και λόγω της οικονομικής του επιφάνειας, που απέκτησε από κληρονομιά από την μητέρα του και τον θείο του, έγινε σπουδαίος συλλέκτης έργων τέχνης, πολλά εκ των οποίων είχαν σαν επίκεντρο την ιστορία της Αθήνας και του έδωσαν την ιδέα για την δημιουργία του Μουσείου της Πόλης των Αθηνών. Οι δωρεές που έκανε στον δήμο Αθηναίων για τους δημότες, το φιλανθρωπικό του έργο αλλά και οι υποτροφίες που χορηγούσε σε άπορους σπουδαστές ήταν δείγματα της μεγάλης ευαισθησίας που είχε για τις κοινωνικές ανάγκες του ελληνικού λαού.

Προτομή του Λάμπρου Ευταξία
Προτομή του Λάμπρου Ευταξία

Την ίδια όμως ευαισθησία έδειχνε και για τις πολιτιστικές ανάγκες της Αθήνας, την οποία λάτρευε και ενεργούσε συνεχώς προς την ικανοποίηση αυτών. Η οικονομική ενίσχυση αλλά και οι δωρεές με έργα τέχνης, κοσμήματα, μουσειακά αντικείμενα που έκανε τόσο στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης όσο και στο Μουσείο Μπενάκη, όπου διετέλεσε Πρόεδρος για 20 χρόνια και στο οποίο δώρισε το νεοκλασικό κτίριο που σήμερα στεγάζεται το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης στον Κεραμεικό, ήταν ανυπολόγιστης αξίας.

Στον Λάμπρο Ευταξία οφείλεται η ιδέα της ίδρυσης του Μεγάρου Μουσικής. Μαζί με την Αλεξάνδρα Τριάντη και τον Χρήστο Λαμπράκη και άλλους φιλόμουσους αθηναίους πολίτες, ίδρυσαν το 1953 τον Σύλλογο «Οι φίλοι της Μουσικής», με προγραμματικό στόχο την ανέγερση του Μεγάρου Μουσικής. Υπήρξε ισόβιος Πρόεδρος του Συλλόγου και χρηματοδότησε την εκπόνηση των μελετών για την ανέγερση του κτιρίου καθώς και τα πρώτα στάδια της κατασκευής αυτού. Αλλά, όπως διαβάζουμε στο βιβλίο «αντιμετωπίστηκε με το ίδιο νόμισμα που ανταμείβουμε πάντα τους εθνικούς ευεργέτες. Στα εγκαίνια του Μεγάρου Μουσικής το 1982, το όνομά του ούτε καν αναφέρθηκε... Κι ήταν ακόμη εν ζωή».

Όμως η παράλειψη αυτή αποκαταστάθηκε όταν, το 2012, εγκαινιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής η πτέρυγα «Λάμπρος Ευταξίας», η οποία βρίσκεται στο επίπεδο του φουαγιέ της αίθουσας Ν. Σκαλκώτας και περιλαμβάνει έξι συνεδριακές αίθουσες συνολικού εμβαδού 620τμ., Ταυτόχρονα, αποκαλύφθηκε η προτομή του, έργο του γλύπτη Στέλιου Τριάντη.

Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Φυλάκια Ευζώνων και ευζωνάκια. Βιοτεχνία ΑΘΗΝΑ, 1966. Κατασκευή σκηνικού, Αναστασία Σουρλαντζή 2020. Συλλογή Ι. Κρητικού
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Μπουκάλια κονιάκ ΜΕΤΑΞΑ σε σχήμα Εύζωνα και Αμαλίας. Για την ελληνική τουριστική αγορά την δεκαετία του 60. Παραχώρηση Παλαιοπωλείο Τζιοβάρα.
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Εργο του Μηνά Μαυρικάκη © Ισαβέλλα Ντάσση

Η αξία του Λάμπρου Ευταξία ίσως δεν έχει αναγνωριστεί όσο θα έπρεπε από τους Έλληνες. Αλλά ήταν ήδη γνωστή στον Patric Lee Feromor, τον επιφανή Βρετανό ο οποίος είχε κάνει την Ελλάδα δεύτερο σπίτι του και, όπως ανέφερε σε μία διάλεξη ο πρώην διευθυντής του Μουσείου της πόλης των Αθηνών, κος Δ. Μιχαλόπουλος, πάνω σε μία συζήτηση για τον Λάμπρο Ευταξία, είπε: «Θ' αργήσετε πολύ εσείς οι Έλληνες να συνειδητοποιήσετε το μέγεθος της προσωπικότητας και της προσφοράς αυτού του ανθρώπου. Τα μέτρα του δεν είναι συνήθη εδώ (στην Ελλάδα)».

Η διαρκής προσφορά του Λάμπρου Ευταξία στο κοινωνικό σύνολο είναι τεράστια και το Μουσείο της πόλης των Αθηνών, μία από τις σημαντικότερες για την Αθήνα, τους Αθηναίους και τις επόμενες γενεές.

Λίγα λόγια για την ΦΕΡΜΕΛΗ

Έχοντας δανειστεί το όνομά της από την επίσημη ονομασία του γιλέκου της ευζωνικής στολής, η ΦΕΡΜΕΛΗ είναι μία Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία, η οποία έχει σκοπό την ανάδειξη και διάδοση της Ελληνικής Πολιτιστικής, Καλλιτεχνικής και Εθνικής Κληρονομιάς.

Η ιδέα και η υλοποίησή της ανήκει στην εικαστικό κα Λίζα Πενθερουδάκη. Η αγάπη της και ο σεβασμός για την Ελλάδα και τις παραδόσεις της, την οδήγησαν στο ν’ ασχοληθεί σε βάθος με τον Εύζωνα, το σύμβολο της εθνικής μας ταυτότητας και αποτέλεσε την έμπνευση αλλά και το θέμα μίας ατομικής της έκθεσης «Το ευζωνικόν με βήμα γοργόν», επιμέλειας του καθηγητή Μ. Στεφανίδη, τον Μάιο του 2018.

Αγγελος-Εξάγγελος (Φέρμελη), του Μηνά Καμπιτάκη
Αγγελος-Εξάγγελος (Φέρμελη), του Μηνά Καμπιτάκη

Στόχος της ΦΕΡΜΕΛΗΣ είναι να κάνει ευρέως γνωστή στο κοινό κάθε ηλικίας την ιστορία των Ευζώνων, η οποία ξεκινάει από το 1868 με την αρχική ονομασία «Άγημα» και το 1974 μετονομάζεται σε Προεδρική Φρουρά, καθώς επίσης τις δράσεις τους και τους συμβολισμούς που εμπεριέχονται στην στολή τους αλλά και στο κάθε μέρος αυτής χωριστά, που έχουν άμεση σχέση με τους απελευθερωτικούς αγώνες

Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Ευζωνάκι, έργο της Κικής Βουλγαρέλη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Αλλαγή Φρουράς, της Γεωργίας Μπλιάτσου
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Σύμβολο Ι, της Γεύσως Παπαδάκη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Αγιος Γεώργιος ο Φουστανελάς, της Λίζας Πενθερουδάκη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Ο μικρός πολεμιστής, του Παύλου Σάμιου
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Ελληνόπουλο της Κλαίρης Τσαλουχίδη-Χατζημηνά
Εύζωνες εν Αθήναις, της Βιργινίας Φιλιππούση
Εύζωνες εν Αθήναις, της Βιργινίας Φιλιππούση
Εύζωνας σκεπτόμενος, της Α. Χατζηγιαννάκη
Εύζωνας σκεπτόμενος, της Α. Χατζηγιαννάκη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Επαρση, του Νικόλα Χριστοφοράκη
Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Η πριγκίπισα Μαρίνα με στολή εύζωνα (αριστερά), με τις αδελφές της Ολγα και Ελισάβετ, Συλλογή Νίκου Βατόπουλου
Προηγουμενο Επομενο

Οι στόχοι αυτοί επιτυγχάνονται μέσω ποικίλων πολιτιστικών εκδηλώσεων, όπως διαγωνισμών ζωγραφικής, εκθέσεων τέχνης, διαλέξεων, συναυλιών, σε συνεργασία με Μουσεία, πολιτιστικούς φορείς, ιστορικούς τέχνης, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες, καθηγητές και μαθητές.

Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Στον Εθνικό Κήπο, της Χριστίνας Παρασκευοπούλου

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Γιοχάλας Θανάσης - Καφετζάκη Τόνια, ΑΘΗΝΑ. Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία, Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ, Αθήνα, 2013.
  2. Βογιατζής Αντ., Καρδαμίτση-Αδάμη Μάρω, Κόλμερ Κων/νος, Λυδάκης Στέλιος, ΛΑΜΠΡΟΣ ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ο Βίος και η Πολιτεία ενός Ευπατρίδη. Εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ, ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, Αθήνα, 2006.
  3. Έντυπο - Οδηγός του "ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΒΟΥΡΟΥ - ΕΥΤΑΞΙΑ".
  4. Κατάλογος της έκθεσης ΕΥΖΩΝΕΣ, Εκδόσεις ΦΕΡΜΕΛΗ, Αθήνα, 2020

Κεντρική φωτογραφία: Εύζωνες εν Αθήναις, της Βιργινίας Φιλιππούση

Δείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση Οι «Εύζωνες» στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών στο Guide της Athens Voice

Back to top

Προσεχως

Το Soundtrack της Πόλης
Athens Voice 102.5