Lost & Found στο Altera Pars

«Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη» - Γ. Σεφέρης 

Το έργο γραμμένο το 2022, υποψήφιο για το βραβείο Riccione  -καλύτερου σύγχρονου ιταλικού έργου- γοητεύει με τη διττή του φύση: ρεαλιστικά ωμό και ταυτόχρονα αισθαντικά ποιητικό, το Lost & Found πραγματεύεται το θέμα, της ελευθερίας της μετακίνησης και της μετανάστευσης, τις σχέσεις βίας και εξουσίας σε όλο τo φάσμα μιας κοινωνίας και εν τέλει το «όνειρο για μια καλύτερη ζωή», με τρόπο ιδιαιτέρως πρωτότυπο και αυθεντικό.

Δεν στοχεύει στη συμπόνια για τους «κατατρεγμένους», δεν επιδιώκει τη φιλανθρωπία ή την ενοχή… Το Lost & Found απευθύνεται στο σύγχρονο πολίτη του δυτικού κόσμου, θέτοντας του το ερώτημα:

Σ’ έναν τόσο ασταθή και μεταβαλλόμενο κόσμο πόσο δεδομένη είναι η ασφάλεια;

Ένα μόνο γύρισμα της τύχης αρκεί για να εκπέσει κανείς από τη θέση του προνομιούχου στη θέση εκείνου που «δεν του ανήκει τίποτα».

Υπόθεση

Σε ένα μακρινό αεροδρόμιο, κάποιου «δημοφιλούς εξωτικού προορισμού», ένα ζευγάρι  Ευρωπαίων τουριστών χάνει τις αποσκευές του. Το ατυχές αυτό γεγονός, θα μετατρέψει τις πολυαναμενόμενες διακοπές του σε έναν ταραχώδη εφιάλτη, με απρόσμενη κατάληξη.

Ταυτόχρονα, σ’ ένα ευρωπαϊκό hotspot -που θυμίζει πολύ αυτά της χώρας μας- ένας παράτυπος μετανάστης κρατείται έγκλειστος προκειμένου να ταυτοποιηθεί και στη συνέχεια -το πιθανότερο- να απελαθεί. Ο τόπος προέλευσης πρέπει οπωσδήποτε να αποκαλυφθεί, αν θέλουν οι αρχές του τόπου να επιτύχουν την αποστολή τους: να προστατεύσουν τη χώρα, να τη διατηρήσουν «καθαρή» και ασφαλή, από τις εισροές των παράτυπων μεταναστών.

Ο μετανάστης γνωρίζει πολύ καλά πως αν καταφέρει ν’ αποκρύψει τον τόπο καταγωγής του, το δικαίωμα «στο όνειρο για μια καλύτερη ζωή» παρατείνεται…. Σε κάθε περίπτωση, «πίσω δε θέλει να γυρίσει», «δεν μπορεί να γυρίσει πίσω». Αυτό είναι που τον οπλίζει με σθένος και αντοχή για να αντέξει σε όλες τις πιέσεις που θα του ασκήσουν. Σύντομα όμως, ο φόβος, η εξάντληση και η βία –σωματική και ψυχολογική– θα τον οδηγήσουν  στην κατάρρευση.

Οι δύο ιστορίες που κινούνται παράλληλα, συναντιούνται στο τέλος, πυροδοτώντας δραματικές εξελίξεις.

Για το έργο

Στο Lost & Found ένας μετανάστης κι ένας Ευρωπαίος τουρίστας ακολουθούν δύο παράλληλες εσωτερικές διαδρομές που καθρεφτίζονται η μία μέσα στην άλλη, καλώντας μας ν’ αναλογιστούμε: Πόσο διαφορετικοί είμαστε τελικά μεταξύ μας;

Το έργο μάς υπενθυμίζει πως κανένα διαβατήριο, καμία καταγωγή, κανένα προνόμιο δεν εγγυάται ότι ο κόσμος μας δεν θα καταρρεύσει από τη μια στιγμή στην άλλη.

Κι αυτή η παραδοχή της αβεβαιότητας  μας κάνει να συναισθανθούμε πως ο άνθρωπος πίσω από το συρματόπλεγμα του hotspot δεν είναι ένα «άλλο είδος», αλλά μια δυνητική εκδοχή του εαυτού μας, που βιώνει τον φόβο, την απώλεια προσανατολισμού, την ανάγκη για έναν τόπο ασφάλειας – συναισθήματα βαθιά ανθρώπινα και οικεία σε όλους.

Γρήγορο, σύγχρονο και ατμοσφαιρικό, στο Lost & Found η αφήγηση ξεδιπλώνεται με συνεχείς αλλαγές ρυθμού και διάθεσης, κινείται ανάμεσα στο καθημερινό και στο ποιητικό και ισορροπεί δεξιοτεχνικά ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικοτραγικό. Φωτίζει τη φρίκη αλλά και τη γελοιότητα που συχνά συνυπάρχουν σε ακραίες καταστάσεις, δίνοντας μας άλλοτε κωμικές ανάσες ελαφρότητας κι άλλοτε στιγμές σκληρής αλήθειας.

Σε μια εποχή που μας μαθαίνει να φοβόμαστε τον «ξένο» και μας εκπαιδεύει στο διαχωρισμό, το Lost&Found επιμένει στην ταύτιση και την ενσυναίσθηση. Στη δυνατότητα δύο άνθρωποι –έστω για ένα δευτερόλεπτο– να αναγνωρίσουν ο ένας τον άλλον. Μια φευγαλέα ματιά στο έργο, οδηγεί στιγμιαία στην ταύτιση του προνομιούχου Ευρωπαίου με τον παράτυπο μετανάστη και γίνεται το πιο ισχυρό επιχείρημα ενάντια σε έναν κόσμο που μας θέλει διαχωρισμένους. Γιατί αυτό που εν τέλει μας ενώνει δεν είναι η βεβαιότητα, αλλά η ευθραυστότητα. Και ίσως –ίσως– μέσα από αυτή την ευθραυστότητα να μπορούμε ακόμα να συναντιόμαστε.