Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντο

«Οὒτοι συνέχθειν, ἀλλά συμφιλεῖν ἔφυν»

μτφρ: «Δεν είναι στη φύση μου να μισώ αλλά να αγαπώ»

Ο σκηνοθέτης Θανάσης Σαράντος (Βραβείο Κάρολος Κουν Σκηνοθεσίας και Ερμηνείας 2023), μετά την επιτυχημένη πορεία του «Οιδίποδα Τύραννου» στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, επιστρέφει στο Θέατρο Ροές (Ιάκχου 16, Γκάζι) με την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή για 12 μόνο παραστάσεις, έως 10 Φεβρουαρίου 2026 κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00 και Κυριακές 25/1 και 1/2 στις 7.00 μ.μ.

Με οδηγό τη διαχρονική μετάφραση του Μίνωα Βολανάκη και τη συμμετοχή ενός δυναμικού, πολυμελούς θιάσου και ζωντανής μουσικής επί σκηνής, ο Θανάσης Σαράντος παρουσιάζει το αξεπέραστο έργο του Σοφοκλή τοποθετώντας τη δράση στη δεκαετία του ’70 και μετατρέποντας την αρχαία τραγωδία σε ένα πολιτικό θρίλερ κινηματογραφικού ρυθμού.

«Είχε άραγε κάπου δίκιο η Αντιγόνη — ή είχε εξ ολοκλήρου δίκιο; Και είχε άραγε ο Κρέων κάποιο άδικο — ή ήταν εξ ολοκλήρου άδικος;»

Η υπόθεση του έργου

Στον απόηχο του εμφυλίου πολέμου, ο Κρέων αποφασίζει να τιμήσει με ταφή τον έναν από τους γιούς του Οιδίποδα, τον Ετεοκλή, ενώ απαγορεύει την ταφή του άλλου, του Πολυνείκη, χαρακτηρίζοντάς τον προδότη της Θήβας.

Η Αντιγόνη αρνείται να πειθαρχήσει στο διάταγμα του Κρέοντα και προχωρά στην ταφή του αδελφού της, οδηγώντας τη σύγκρουση ανάμεσα στους δύο σε μετωπική ρήξη. Μια σύγκρουση ανάμεσα στον νόμο της εξουσίας και τον νόμο της συνείδησης, που θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην καταστροφή.

Σκηνοθετικό Σημείωμα

«Στην «Αντιγόνη» συγκρούονται μετωπικά δύο κόσμοι: από τη μία τα δικαιώματα της οικογένειας και από την άλλη οι αδιασάλευτες προσταγές της πολιτείας. Ποιο όμως δίλημμα θα μπορούσε να προκαλέσει στον Αθηναίο πολίτη της δημοκρατίας του 5ου αιώνα π.Χ. η απολύτως αναρχική πράξη μιας γυναίκας που επικαλείται τους θεϊκούς νόμους απέναντι στο ιερό δίκαιο της πόλης, το οποίο εκπροσωπεί ο κυβερνήτης της; Και πώς όφειλε να σταθεί ο άρχοντας όταν ο νόμος παραβιάζεται όχι απλώς από έναν πολίτη, αλλά από συγγενή του;

Τι παράδειγμα θα έδινε ο Κρέων για τη διατήρηση της τάξης σε μια πόλη που προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί μετά από πολέμους, λοιμούς και βαθιές πληγές — και μάλιστα σε ένα κρίσιμο μεταβατικό στάδιο, έπειτα από την ανόσια και καταραμένη πράξη του προγενέστερου βασιλιά, του Οιδίποδα; Σε ποιο βαθμό μπορεί ο σύγχρονος θεατής του 21ου αιώνα να ταυτιστεί πραγματικά με την αποστολή του Κρέοντα, που υπερασπίζεται τις αξίες της ισονομίας και της θεσμικής δικαιοσύνης; Αποδεικνύεται ικανός να σταθεί μέχρι το τέλος στο ύψος των περιστάσεων του δημοκρατικού πολιτεύματος ή ολισθαίνει σταδιακά προς το επικίνδυνο μονοπάτι της τυραννίας;

Αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα μας δίνει την ευκαιρία να διερευνήσουμε σε βάθος η εμβληματική τραγωδία του Σοφοκλή, με έναν οκταμελή θίασο και έναν μουσικό επί σκηνής, και με οδηγό την αξεπέραστη μετάφραση του Μίνωα Βολανάκη. Η παράσταση αυτή αποτελεί τη συνέχεια της πρώτης μας εργασίας πάνω στο αρχαίο δράμα με το έργο του ίδιου ποιητή «Οιδίπους Τύραννος».»

-Θανάσης Σαράντος