Για την μουσικότητα της ελληνικής γλώσσας

Ο ήχος φωλιάζει παντού, διαπερνά και εμψυχώνει κάθε ύπαρξη. Στην περίπτωση όμως του ανθρώπου σημειώνει τις μεγαλύτερες επιτυχίες του. Υφαίνει την γλώσσα, την ποίηση, το τραγούδι, τον χορό. Κανένα από αυτά τα ανθρώπινα δημιουργήματα δεν θα υπήρχε δίχως την μουσική οργάνωση του ήχου. Ο ρυθμός που ενυπάρχει σε κάθε οργανωμένη κίνηση αφυπνίζει την μελωδία και την καθιστά αισθητή στην τραγουδιστή ομιλία. Ίσως η πρώτη εκφορά της ομιλίας να ήταν μια έρρυθμη ποιητική έκφραση πριν καταλήξει στον πεζό λόγο, όπου η μουσική κρύφτηκε μέσα στις σημασίες και τα νοήματα τα οποία συνθέτει η γλώσσα.
Το βιβλίο αυτό απευθύνεται όχι μόνον στον ειδικό αλλά και στον φιλομαθή αναγνώστη που θα ήθελε να γνωρίσει τον μουσικοποιητικό δυναμισμό της ελληνικής γλώσσας αλλά και τον ιδιότυπο παραγωγικό μηχανισμό της κατά την μουσικοχορευτική επικοινωνία. Τα θέματα που εξετάζονται είναι α) το ζήτημα της μουσικότητας στη νέα ελληνική γλώσσα και συγκεκριμένα τα εύηχα φωνητικά της στοιχεία που συμβάλλουν στην πλαστικότητά της και τροφοδοτούν το τραγούδι, ριζωμένο βαθιά μέσα της στο κύλισμα των αιώνων, β) οι τρόποι με τους οποίους επικοινωνούν τα μέλη της κοινότητας κατά την χορευτική διαδικασία στην παράδοση του δημοτικού τραγουδιού, όπως αποκαλύπτεται από την δόμηση των χορευτικών τραγουδιών, και γ) το πώς το αυθόρμητο λαϊκό αίσθημα διαμορφώνει, κατά την χορευτική διαδικασία, την σχέση μουσικής και γλώσσας σε πλήρη αντιστοίχιση με την κίνηση των χορευτικών βημάτων.

Η Χαρίκλεια Τσοκανή είναι Επ. Καθηγήτρια του Τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου. Στο Πανεπιστήμιο δίδαξε από το 1990 έως το 2018 τα γνωστικά αντικείμενα Φιλοσοφική ανθρωπολογία της Μουσικής, Επικοινωνία και Μυθολογία. Έχει δημοσιεύσει σε επιστημονικά περιοδικά κείμενα για την μουσική εμπειρία, τη μουσικότητα στη νέα ελληνική γλώσσα, τους τρόπους επικοινωνίας στο δημοτικό χορευτικό τραγούδι κ.ά.
Η έρευνά της σχετικά με τις σημασίες και τα σύμβολα του μύθου και της μουσικής στον αρχαίο και νεότερο ελληνικό πολιτισμό αποτυπώνεται στα βιβλία της: Η Κραυγή της Μέδουσας – από τον μύθο στη μουσική (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2006), Μουσική Μανία– στις απαρχές του βακχικού ενθουσιασμού (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2011), Πρόσωπα του μύθου, του θρύλου, της μουσικής (εκδ. Παπαζήση, 2023).