«Περπατώντας με τους φιλοσόφους» του Roger-Pol Droit

Το βιβλίο «Περπατώντας με τους φιλοσόφους» του Roger-Pol Droit (εκδ. Πατάκη, σε μετάφραση του Ανδρέα Παππά) ακολουθεί τους φιλοσόφους ενώ περπατούν. Ο καθένας περπατά με τον δικό του τρόπο: ο Σωκράτης και οι φίλοι του βρίσκονται σ’ ένα συνεχές πηγαινέλα, ο Πρωταγόρας κάνει περίπατο ενώ τον ακολουθούν θαυμαστές και περίεργοι, ο Αριστοτέλης πηγαίνει με τα πόδια στο γυμναστήριο, στον τόπο όπου σκέφτεται καλύτερα. Πες μου πώς περπατάς για να σου πω ποιος είσαι: Ο Roger-Pol Droit, συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του «Είναι τρελοί αυτοί οι φιλόσοφοι» και της «Μικρής ιστορίας της Δύσης» (εκδ. Ψυχογιός), περιγράφοντας την καθημερινή ζωή μεγάλων και μικρότερων φιλοσόφων επικεντρώνεται στις περιπατητικές τους συνήθειες: ο ασκητικός Διογένης περπατά με ένα μπαστούνι κι ο Απολλώνιος ο Τυανεύς περπατά ξυπόλυτος μέχρι την Ινδία.

Καθώς ο γάλλος συγγραφέας έχει ειδικευτεί στις φιλοσοφίες της Ανατολής, δεν θα μπορούσαν να λείπουν από το βιβλίο του ο Βούδας που περπατά στη μέση του δρόμου, και ο Λάο Τσε που δεν περπατά ποτέ: ταξιδεύει πάνω σε γάιδαρο ή σε βόδι - σπανιότερα χρησιμοποιεί δίκυκλο αμαξάκι που κροταλίζει στους λασπόδρομους. Όσο για τον Κομφούκιο, είναι οδοιπόρος: παρότι στην Κίνα της εποχής του οι πόλεμοι και οι συγκρούσεις ήταν συνεχείς, ο Κομφούκιος πηγαίνει από ανάκτορο σε ανάκτορο κι από επαρχία σε επαρχία προσπαθώντας να δείξει τον δρόμο για την ηρεμία και την τάξη. 

Το βιβλίο διατρέχει την ιστορία της παγκόσμιας φιλοσοφίας με τα μάτια του ανθρώπου της οικουμενικότητας: η φιλοσοφία δεν έχει σύνορα και πατρίδα της είναι ο κόσμος. Δίπλα στον Εβραίο Χιλλέλ από τη Βαβυλώνα, που στέκεται στο ένα πόδι, μαθαίνουμε για τον Ινδό Σανκάρα που περιπλανιόταν σε ολόκληρη την ινδική υποήπειρο διανύοντας χιλιάδες χιλιόμετρα μέσα σε 32 χρόνια μονάχα.

Τα βήματα κάθε ανθρώπου, έγραφε ο Νίτσε, δείχνουν κατά πόσον έχει βρει τον δρόμο του. Όποιος πλησιάζει τον προορισμό του, δεν βαδίζει πια, χορεύει

«Είναι ο φιλοσοφικός στοχασμός μια μορφή βαδίσματος;» αναρωτιέται ο Roger-Pol Droit. Αν η φιλοσοφία σημαίνει τον κλονισμό κάθε βεβαιότητας, το βάδισμα έχει όλα τα χαρακτηριστικά της αμφιβολίας: πρέπει να προσέχεις να μην πέσεις, πρέπει να κρατάς την ισορροπία σου – κυρίως πρέπει να βλέπεις πού πατάς, σε ποιο έδαφος. Έτσι, υπάρχουν φιλόσοφοι που ακολουθούν αυστηρά οριοθετημένους δρόμους, ενώ άλλοι παραδίδονται στο τυχαίο και στην απόλαυση· στην περιπέτεια. Μερικοί μετρούν τα βήματά τους όπως μετρούν τα λόγια τους· άλλοι προχωρούν με άλματα, όπως ο Μονταίν.

Το βιβλίο «Περπατώντας με τους φιλοσόφους» είναι απολαυστικό και θέτει πολλά ερωτήματα για τη φιλοσοφία και την ιστορία. Ακολουθώντας τους μεγάλους περιπατητές, όπως τον Ρουσό και τον Θόρο που διασχίζουν τα φυσικά τοπία, ταξιδεύουμε στους δρόμους της σκέψης κι ανάμεσα στις λέξεις: όχι πάντοτε με τα πόδια· καμιά φορά ταξιδεύουμε με το κεφάλι κάτω και τα πόδια ψηλά.