Το Ζαγόρι είναι το πρώτο πολιτιστικό τοπίο στον κατάλογο της UNESCO. Τι όμως το κάνει ξεχωριστό;
- CITY GUIDE
- PODCAST
-
11°
Οικομουσείο Ζαγορίου: Ένα διαφορετικό μουσείο με τα «εκθέματα» να βρίσκονται στη φυση
Οικομουσείο Ζαγορίου: Η Παναγιώτα Κουτσούκου και η Δήμητρα Παπαϊωαννίδου μιλούν για τον φορέα που προστατεύει, αξιοποιεί και αναδεικνύει την φυσική και πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.
Το Ζαγόρι είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς χειμερινούς προορισμούς, με τη χαρακτηριστική ομορφιά του να το καθιστά ένα τουριστικό και πολιτιστικό σημείο αναφοράς της Ηπείρου, αλλά και όλης της Ελλάδας. Βρίσκεται στην οροσειρά της Πίνδου, σε απόσταση 40 λεπτών από τα Ιωάννινα, και αποτελείται από 46 οικισμούς, τα πασίγνωστα Ζαγοροχώρια. Ιστορικά το Ζαγόρι έχει περάσει περιόδους σημαντικής ακμής, ειδικά κατά τον 18ο αιώνα όταν και η ίδρυση σχολείων και βιβλιοθηκών στα χωριά ανέβασαν κατακόρυφα το βιοτικό και μορφωτικό επίπεδο. Σήμερα η ιστορική και λαογραφική παράδοση παρακινεί πολλούς Έλληνες - αλλά και ξένους - να επισκέπτονται χωριά όπως την Αρίστη, το Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο με τις χαρακτηριστικές πηγές, τη Βίτσα και το Μονοδένδρι, το ιστορικό Τσεπέλοβο, τα Άνω και Κάτω Πεδινά, καθώς φυσικά το Φαράγγι του Βίκου με την «άγρια» ομορφιά του. Εδώ και λίγα χρόνια, το Ζαγόρι αποτελεί την 19η εγγραφή ελληνικού μνημείου στον Κατάλογο της UNESCO, όντας μάλιστα το πρώτο πολιτιστικό αγαθό της χώρας που εγγράφεται ως πολιτιστικό τοπίο. Από το 2014, το Οικομουσείο Ζαγορίου αναδεικνύει την ταυτότητα και κληρονομιά του τόπου, τονίζοντας τα σημεία γεωγραφικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος της περιοχής.
Το Οικομουσείο Ζαγορίου
Η έννοια του Οικομουσείου παίρνει το παραδοσιακό μουσείο που όλοι γνωρίζουμε και το επεκτείνει πέρα από ένα συμβατικό κτίριο με εκθέσεις διαφόρων αντικειμένων. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ευρύτερη ανάδειξη τοποσήμων μιας περιοχής, των ιστοριών και παραδόσεων που τα συνοδεύουν, με τον ίδιο τον τόπο και την κληρονομιά του να γίνονται τα εκθέματα. Ένας νερόμυλος, ένα εργαστήρι χειροτεχνίας, ιστορικά κτίρια συγκεκριμένης αισθητικής και αρχιτεκτονικής, όλα παραμένουν στη θέση τους και αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στατικής έκθεσης που αναδεικνύεται μέσα από τις δράσεις των Οικομουσείων. Για έναν τόπο όπως το Ζαγόρι, ένα Οικομουσείο αποτελεί ιδανικό φορέα της παρακαταθήκης του, εστιάζοντας στη διατήρηση των παραδόσεων, την ανάδειξη του τοπικού πολιτισμού και των ιστορικών κτιρίων, ως ζωντανών και ξεχωριστών ενδιαιτημάτων και όχι ως στατικών εκθέσεων.
Η ομάδα του Οικομουσείου Ζαγορίου μας μίλησε για την έμπνευση, τις εμπειρίες και τα ερεθίσματα που οδήγησαν στη δημιουργία του φορέα.
Μεταξύ άλλων, η κα Παναγιώτα Κουτσούκου (Πρόεδρος και ιδρυτικό μέλος) και Δήμητρα Παπαϊωαννίδου (Περιβαλλοντολόγος) μίλησαν για όσα κάνουν το Ζαγόρι ξεχωριστό, για την ανταπόκριση του κόσμου στην προσπάθειά τους, καθώς και για την ατμόσφαιρα που επικρατεί στα τοπικά πανηγύρια, τα οποία αποκτούν όλο και μεγαλύτερη δημοφιλία, προσελκύοντας όλο και περισσότερους νέους ανθρώπους κάθε χρόνο.
Τι παθαίνει ένας τόπος όταν εξαφανίζονται τα αφηγήματα του και ποια είναι η συμβολή ενός οικομουσείου στο να αποφευχθεί αυτό;
Ο τόπος χάνει τη μνήμη του και μαζί της το νόημα της ύπαρξής του. Δεν παύει απλώς να «λέει ιστορίες». Μετατρέπεται σε ένα ουδέτερο τοπίο, αποκομμένο από τους ανθρώπους που τον διαμόρφωσαν, τις στιγμές, το παρελθόν, τις εμπειρίες, τις αξίες και τις πρακτικές που τον κράτησαν ζωντανό στον χρόνο. Χωρίς αφηγήματα, η πολιτιστική κληρονομιά ξεχνιέται και ο τόπος διαχωρίζεται από το ανθρώπινο στοιχείο και κινδυνεύει να γίνει ένα ξεχασμένο μουσειακό έκθεμα και ένα τουριστικό σκηνικό χωρίς βάθος.
Ένα οικομουσείο λειτουργεί ακριβώς ως αντίβαρο σε αυτή την απώλεια. Δεν περιορίζεται στη διαφύλαξη αντικειμένων, αλλά ενεργοποιεί τις ζωντανές μνήμες, τις προφορικές ιστορίες, τις τοπικές γνώσεις και τις καθημερινές πρακτικές των κοινοτήτων. Στην περίπτωση του Οικομουσείου Ζαγορίου, το τοπίο, οι οικισμοί, τα μονοπάτια, η αρχιτεκτονική και οι άνθρωποι συνθέτουν ένα ενιαίο αφήγημα που συνεχίζει να εξελίσσεται. Έτσι, το οικομουσείο δεν «αφηγείται για» τον τόπο, αλλά δίνει χώρο στον ίδιο τον τόπο και στους κατοίκους του να μιλήσουν, διατηρώντας τη μνήμη ζωντανή και ουσιαστική για το παρόν και το μέλλον.
Ποιο είναι το δικό σας Ζαγόρι, το οποίο αποτέλεσε την έμπνευση για τη δημιουργία του Οικομουσείου;
Το Ζαγόρι που εμείς είδαμε και βλέπουμε και μας οδήγησε στη δημιουργία και συνέχεια του Οικομουσείου δεν είναι ένα απλό «καρτ ποστάλ» Ζαγόρι. Είναι ένα τοπίο βαθιάς ομορφιάς και αξίας. Αλλά και σιωπών με χωριά που αλλάζουν, σπίτια που κλείνουν, μονοπάτια που ξεχνιούνται, ιστορίες που λέγονται όλο και πιο σπάνια. Είναι το Ζαγόρι απέραντης φυσικής ομορφιάς αλλά και των ανθρώπων του, αυτών που έμειναν, όσων έφυγαν και όσων επιστρέφουν, όσων το επιλέγουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ακόμα και αυτών που έρχονται και φεύγουν, εκείνων που για τους δικούς τους λόγους είναι μακριά, αλλά είναι εδώ με τον τρόπο τους. Είναι το Ζαγόρι των αντιφάσεών του ανάμεσα στη μνήμη, στην ιδανικοποίηση και τη σύγχρονη πραγματικότητα.
Ως ομάδα, μοιραζόμαστε διαφορετικές διαδρομές, εμπειρίες και ρόλους, αλλά μας ενώνει η ίδια αγάπη για τον τόπο. Το Οικομουσείο γεννήθηκε από τη συλλογική ανάγκη να αναδειχθεί το Ζαγόρι ως ζωντανός χώρος εμπειρίας και γνώσης. Να μην αντιμετωπίζεται μόνο ως τουριστικός προορισμός ή ως παρελθόν προς νοσταλγία, αλλά ως ένα δυναμικό πολιτισμικό τοπίο που συνεχίζει να παράγει νόημα.
Δώστε μας τις βασικές πληροφορίες για τις δράσεις του Οικομουσείου
Το Οικομουσείο Ζαγορίου ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 2014. Είναι ένας φορέας κοινωνικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής δράσης που λειτουργεί με τη μορφή Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ). Αποτελεί ένα μουσείο γεωγραφικά προσδιορισμένο και κοινωνικά προσανατολισμένο με κύριο στόχο τη διατήρηση, μελέτη και ανάδειξη του Ζαγορίου ως τοπίου σχεσιακών και δυναμικών διεργασιών, που φιλοδοξεί να αποτελέσει ζώνη επικοινωνίας (contact zone) τόσο μεταξύ τοπικής κοινότητας και περιβάλλοντος όσο και των επισκεπτών με τον τόπο.
Το Οικομουσείο Ζαγορίου είναι ένα ανοιχτού τύπου μουσείου που ασχολείται με την προστασία και την αξιοποίηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς στο Ζαγόρι. Η βασική αρχή του συνίσταται στο ότι τα μνημεία μιας περιοχής παραμένουν «in situ» αντικατοπτρίζοντας ζωντανές μαρτυρίες μιας συγκεκριμένης εποχής. «Εκθέματά» μας αποτελούν τα σημεία γεωλογικού, ιστορικού, πολιτιστικού και αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος τα οποία συνθέτουν την ταυτότητα της περιοχής. Δεν έχουμε έναν χώρο επίσκεψης μουσείου με τη συμβατική έννοια του όρου, καθώς αντιλαμβανόμαστε την ίδια την περιοχή και τα στοιχεία που την χαρακτηρίζουν ως σημεία ενδιαφέροντος. Επιλεγμένα μονοπάτια, σημεία και διαδρομές δημιουργούν ένα γεωγραφικό δίκτυο, την δική μας συλλογή, μέσα από τα οποία ερμηνεύουμε την πνευματική, κοινωνική και οικονομική εξέλιξη του τόπου, η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με το φυσικό περιβάλλον και τις επιδράσεις του στον καθορισμό της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του.
Το Οικομουσείο Ζαγορίου αποτελεί ένα μορφωτικό και εκπαιδευτικό κέντρο για την τοπική κοινωνία, και τους ανθρώπους που το επισκέπτονται. Αναπτύσσουμε ένα ευρύ φάσμα δράσεων που απευθύνονται τόσο σε μικρούς όσο και σε μεγάλους, με στόχο τη βιωματική γνωριμία με το φυσικό και πολιτισμικό τοπίο της περιοχής. Κεντρικό ρόλο κατέχουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία υλοποιούνται συχνά επί τόπου, στο ίδιο το τοπίο του Ζαγορίου. Σε συνεργασία με το Γεωπάρκο Βίκου–Αώου, υλοποιούμε εκπαιδευτικά προγράμματα σε επιλεγμένα μονοπάτια, προσφέροντας σε μαθητές και εκπαιδευτικούς μια ολιστική εμπειρία που συνδέει τη γεωλογική, τη φυσική και την πολιτιστική κληρονομιά. Παράλληλα, οργανώνονται ερμηνευτικές ξεναγήσεις, όπου το τοπίο «διαβάζεται» ως ζωντανό αρχείο ιστοριών, πρακτικών και ανθρώπινων παρεμβάσεων.
Οι δράσεις του Οικομουσείου περιλαμβάνουν επίσης κινητικότητες και ανταλλαγές στο πλαίσιο προγραμμάτων Erasmus, ως διαπιστευμένος φορέας στην Εκπαίδευση Ενηλίκων από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, ενισχύοντας τη διαπολιτισμική μάθηση και τη σύνδεση του Ζαγορίου με ευρωπαϊκά δίκτυα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα συμμετοχικά εργαστήρια καταγραφής βιοποικιλότητας και ηχοπεριπάτους, όπου οι συμμετέχοντες καλούνται να παρατηρήσουν και να κατανοήσουν τη στενή σχέση ανθρώπου και φύσης.
Παράλληλα, υλοποιούνται εργαστήρια ανάδειξης παραδοσιακών πρακτικών, όπως η κατασκευή βλάχικης καλύβας, ο καθαρισμός και η φροντίδα μονοπατιών και η ανάδειξη κτηνοτροφικών διαδρομών. Τα τελευταία χαρτογραφούνται και «ζωντανεύουν» και ψηφιακά μέσα από την εφαρμογή Echoloci App, συνδέοντας το τοπίο με προφορικές μαρτυρίες, ήχους και αφηγήσεις.
Το πρόγραμμα δράσεων συμπληρώνεται από περιοδικές εκθέσεις και καλλιτεχνικά δρώμενα, που λειτουργούν ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, ενισχύοντας τον διάλογο ανάμεσα στη μνήμη, τη σύγχρονη δημιουργία και την τοπική κοινωνία. Μέσα από όλες αυτές τις δράσεις, το Οικομουσείο Ζαγορίου επιδιώκει να καλλιεργήσει μια ενεργή σχέση γνώσης, φροντίδας και συμμετοχής γύρω από τον τόπο.
Ποια είναι η τελευταία δράση που έλαβε χώρα από το Οικομουσείο / ή ποια ετοιμάζεται;
Το Οικομουσείο Ζαγορίου είναι ανάμεσα στους οκτώ φορείς που βραβεύτηκαν το 2024 από τον οργανισμό European Heritage Days για τη συμβολή τους στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Με αφορμή αυτή τη σημαντική διάκριση, διοργανώσαμε την εκδήλωση Echoes of Tradition, ένα καινοτόμο εγχείρημα αφιερωμένο στην πολιτιστική κληρονομιά της μετακινούμενης κτηνοτροφίας. Παράλληλα, συνεχίζουμε δυναμικά τις δράσεις μας και προετοιμάζουμε μια σειρά νέων πρωτοβουλιών. Ανάμεσά τους, το πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών Pathways of Art, ένα art residency που στοχεύει στην ανάδειξη παρατημένων μονοπατιών μέσα από τη τέχνη, μετατρέποντάς τα σε ζωντανές πολιτιστικές διαδρομές που συνδέουν το φυσικό τοπίο με την πολιτιστική κληρονομιά. Στο ίδιο πλαίσιο, καταγράφουμε ιστορίες και αφηγήσεις ντόπιων, οι οποίες θα ενσωματωθούν στα μονοπάτια μέσω QR codes, προσφέροντας στον επισκέπτη μια ολοκληρωμένη και αυθεντική εμπειρία του τόπου, ενώ ταυτόχρονα δίνεται χώρος και χρόνος στους κατοίκους να μοιραστούν τις εμπειρίες και τη γνώση τους.
Επιπλέον, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου RURACTIVE, προετοιμάζουμε εργαστήρια Living Labs για την ανάδειξη τοπικών πρακτικών σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες, όπως η υφαντική, η μανιταροσυλλογή, η μελισσοκομία, η τυροκομία, οι παραδοσιακοί ζαγορίσιοι χοροί κά. Παράλληλα, μέσα από το project Building Memories, σχεδιάζουμε καλλιτεχνικές δράσεις που στοχεύουν στην αναβίωση εγκαταλελειμμένων κτιρίων, επαναφέροντάς τα στον σύγχρονο πολιτιστικό χάρτη του Ζαγορίου.
Ποια είναι τρία (ή παραπάνω) ταυτοτικά στοιχεία του Ζαγορίου;
Καθοριστικό στοιχείο της ταυτότητάς του είναι το ανέγγιχτο και επιβλητικό φυσικό περιβάλλον. Το φαράγγι του Βίκου, οι ορεινοί όγκοι, τα ποτάμια και η πλούσια βιοποικιλότητα δεν αποτελούν απλώς σκηνικό, αλλά ζωντανό πλαίσιο ζωής, που διαμόρφωσε τον χαρακτήρα των ανθρώπων και τις πρακτικές τους.
Άρρηκτα συνδεδεμένη με το φυσικό περιβάλλον είναι η βαθιά σχέση ανθρώπου και τοπίου. Τα μονοπάτια, τα πέτρινα γεφύρια, οι ξερολιθιές και οι πετρόχτιστοι οικισμοί μαρτυρούν έναν τρόπο ζωής που ενσωματώνεται στο τοπίο χωρίς να το αλλοιώνει και σε βρίσκεται σε αρμονία.
Επίσης η παράδοση της μετακίνησης και των διαδρομών. Η μετακινούμενη κτηνοτροφία, η ξενιτιά και τα εμπορικά δίκτυα δημιούργησαν ένα πλέγμα σχέσεων που ξεπερνούσε τα γεωγραφικά όρια του Ζαγορίου, καλλιεργώντας μια κουλτούρα ανοιχτή στον κόσμο, αλλά βαθιά ριζωμένη στον τόπο.
Τέλος, οι παραδοσιακές πρακτικές που σήμερα φθίνουν ή χάνονται. Η μετακινούμενη κτηνοτροφία, η υφαντική, η τυροκομία, η συλλογή άγριων καρπών και βοτάνων, η παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Αυτές οι πρακτικές δεν είναι απλώς δεξιότητες του παρελθόντος, αλλά φορείς γνώσης.
Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ των χωριών στο Ζαγόρι για κάποιον που δεν το έχει επισκεφτεί, αλλά θέλει να δει κάτι διαφορετικό σε κάθε χωριό;
Στην πρώτη ματιά, για κάποιον που επισκέπτεται το Ζαγόρι για πρώτη φορά, πολλά χωριά μοιάζουν σχεδόν ίδια , με τα πέτρινα σπίτια, τα λιθόστρωτα καλντερίμια, και το πλάτανο στο μεσοχώρι. Κι όμως, κάθε χωριό είναι απόλυτα ξεχωριστό. Υπάρχουν τα πιο δημοφιλή «ινσταγκραμικά» χωριά, όπως το Πάπιγκο, η Αρίστη, το Μονοδένδρι, η Βίτσα ή τα Άνω Πεδινά, που ξεχωρίζουν με την ομορφιά τους και τις φωτογενείς γωνιές τους, αλλά ταυτόχρονα έχουν κατακλυστεί από τουρισμό.
Από την άλλη, υπάρχει και το ανεξερεύνητο Ζαγόρι, τα χωριά που δεν εμφανίζονται στα social media και κρατούν μια μοναδική αυθεντικότητα όπως οι Νεγάδες, οι Φραγκάδες με δική τους ταυτότητα, τα τοπία είναι σχεδόν ανέγγιχτα και η εμπειρία είναι πιο ήσυχη και αυθεντική. Κάθε χωριό έχει τον δικό του χαρακτήρα, τις δικές του παραδόσεις, διαφορετικό προσανατολισμό, μικρές ιστορίες και μονοπάτια που περιμένουν να ανακαλυφθούν, προσφέροντας στον επισκέπτη την αίσθηση ότι βλέπει κάτι μοναδικό σε κάθε βήμα. Σε κάποια ξεχωρίζει για μια επιβλητική εκκλησία που δεσπόζει στην πλατεία, κάποιο άλλο για τη μαγευτική θέα στο φαράγγι, ενώ άλλα προσφέρουν πιο ήσυχα καφενεία και διαφορετικά μονοπάτια για να τα ανακαλύψεις.
Πώς ανταποκρίθηκαν στο Οικομουσείο όλα αυτά τα χρόνια οι Ζαγορίσιοι και οι Γιαννιώτες; Και πώς μπορούν να εμπλακούν ουσιαστικά όσοι επιθυμούν να βοηθήσουν το εγχείρημα;
Η αλήθεια είναι ότι δεν υπήρξε πάντα εύκολη με μια δόση δυσπιστίας και επιφυλακτικότητας, όπως είναι φυσικό όταν κάποιος προσπαθεί να αγγίξει ζωντανές μνήμες και καθημερινές πρακτικές. Όμως, τα τελευταία χρόνια με την επαναλαμβανόμενη παρουσία μας και τις συμμετοχικές δράσεις, η γνώση για το Οικομουσείο σιγά-σιγά εξαπλώνεται και οι άνθρωποι άρχισαν να μας γνωρίζουν και να συμμετέχουν πιο ενεργά.
Όσοι θέλουν να εμπλακούν ουσιαστικά μπορούν να ενημερώνονται για τις δράσεις μας μέσα από το site μας και τα social media, καθώς τα ανοιχτά εργαστήρια και εκδηλώσεις ανακοινώνονται τακτικά στο ημερολόγιο δράσεων. Υπάρχουν επίσης ευκαιρίες για συνεργασίες με σχολεία, πανεπιστήμια ή άλλους φορείς, ή για να μοιραστεί κάποιος υλικό και γνώσεις που διαθέτει για τον τόπο, είτε μέσω εθελοντισμού. Είμαστε πάντα ανοιχτοί σε νέες συνεργασίες και χαρούμενοι όταν οι άνθρωποι έρχονται σε επαφή μαζί μας, για να συμβάλουν με τον δικό τους τρόπο στη διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ζαγορίου.
Δώστε μας πολύτιμες γνώσεις. Τι γίνεται σε ένα καλοκαιρινό πανηγύρι σε χωριό του Ζαγορίου;
Ένα καλοκαιρινό πανηγύρι στο Ζαγόρι δεν είναι απλώς μια τοπική γιορτή. Είναι βίωμα. είναι μια ολοκληρωμένη εμπειρία που συνδέει το παρελθόν με το παρόν, τους ανθρώπους με τον τόπο και τη μουσική με την καθημερινότητα. Είναι ένα γεγονός που περιμένουμε όλοι κάθε χρόνο με ανυπομονησία και φέρνει κοντά κατοίκους, συγγενείς, παλιούς φίλους, κοντοχωριανούς, ανθρώπους που βρίσκονται μακριά εντός Ελλάδας αλλά και εκτός, μικροί και μεγάλοι ξανασυναντιούνται με γιορτινή διάθεση και αφορμή. Την καρδιά της γιορτής κρατά η μουσική και ο χορός, αλλά και το φαΐ και το ποτό. Παίζουν παραδοσιακά όργανα και όλοι στήνονται σε κύκλους για να χορέψουν ζαγορίσιους χορούς, ζωντανεύοντας αιώνες παράδοσης μέσα σε λίγες ώρες. Κάθε χωριό γιορτάζει το δικό του πανηγύρι ανάλογα με την ημερομηνία που τιμάται η εκκλησία ή το ξωκλήσι του, και κάποια πανηγύρια διαρκούν ακόμη και τρεις μέρες, με κάποια να είναι πιο δημοφιλή (συνήθως εκείνα του Αυγούστου) μαζεύοντας περισσότερο κόσμο και άλλα λιγότερο γνωστά με θαμώνες του χωριού που είναι συνήθως πιο παρεϊστικα.
Οι άνθρωποι μοιράζονται ιστορίες, μεταδίδουν εμπειρίες στα παιδιά και τους νέους, και συνδέονται με τον τόπο τους μέσα από τις αισθήσεις τις μυρωδιές, τους ήχους, τις γεύσεις ανανεώνοντας κάτω από τα πλατάνια ραντεβού για το επόμενο πανηγύρι.
Πώς γίνεται η καταγραφή εμπειριών και αναμνήσεων των μεγαλύτερων σε ηλικία κατοίκων της περιοχής;
Έχουμε κάνει μια σειρά βιντεοπορτρέτων που υπάρχουν διαθέσιμα στο κανάλι μας στο Youtube και συνεχίζουμε με περισσότερες καταγραφές σε μορφή video και podcast. Eίναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, σεβασμό και εμπιστοσύνη. Ξεκινάμε με επαφή και διάλογο, συνήθως συναντιόμαστε στο σπίτι τους, στην φάρμα τους, στον κήπο τους κλπ και τους αφιερώνουμε τον χρόνο να μιλήσουν για τη ζωή τους, τις παραδόσεις, τα έθιμα και τις καθημερινές πρακτικές που θυμούνται.
Συχνά η καταγραφή συνδυάζεται με εικόνες από το τοπίο, που συνδέονται με τις ιστορίες τους, δημιουργώντας μια ζωντανή σύνδεση . Ταυτόχρονα, καταγράφονται φωτογραφίες, που συνοδεύουν τις αφηγήσεις. Μέσα από τις εκδηλώσεις που υλοποιούμε μοιραζόμαστε τα βίντεο αυτά με το κοινό. Συγκεκριμένα οργανώσαμε σε συνεργασία με την Ορνιθολογική Εταιρεία την περιοδική έκθεση «Ακολουθώντας τα κοπάδια» όπου ταξίδεψε σε Ζαγόρι, Κόνιτσα και Πωγώνι και πλαισιώθηκε με ομιλίες και δράσεις για μικρούς και μεγάλους και παρουσιάστηκαν φωτογραφίες και τα βίντεο αυτά. Ο στόχος δεν είναι απλώς η συλλογή πληροφοριών, αλλά η δημιουργία ενός ζωντανού αρχείου μνήμης, όπου οι ιστορίες των μεγαλύτερων σε ηλικία κατοίκων μπορούν να μοιραστούν με όλους, επισκέπτες, νέες γενιές και ερευνητές, ενώ ταυτόχρονα οι ίδιοι οι αφηγητές νιώθουν ότι η ζωή και η γνώση τους αναγνωρίζεται και διατηρείται.
Το Οικομουσείο Ζαγορίου δεν είναι ένα μουσείο με την παραδοσιακή έννοια. Είναι μουσείο «χωρίς τοίχους», ανοιχτό και διαδραστικό για την τοπική κοινότητα και τον επισκέπτη. Σας προσκαλούμε να περπατήσετε μαζί μας, να ακούσετε, να μοιραστείτε και να γίνετε μέρος αυτής της προσπάθειας να κρατήσουμε ζωντανές τις ιστορίες, τις πρακτικές και τις μνήμες του Ζαγορίου.
Δειτε περισσοτερα
Κύματα από γραφίτη και παλίρροιες σε άσπρο - μαύρο
Ο άνθρωπος που εφηύρε το νέο κόκκινο και αποθέωσε την απόλυτη ομορφιά
Ο γνωστός εικαστικός μας μίλησε για τη ζωή του, με αφορμή τη νέα ατομική έκθεσή του «Οροπέδια»
Όταν ένα χωριό διακοσίων κατοίκων γίνεται πολιτιστικός προορισμός
Από το Παγκράτι στο παγκόσμιο σινεμά και τη διεθνή αναγνώριση