Από το La La Land στο Harakiri: πώς το Letterboxd μεγάλωσε μια νέα γενιά σινεφίλ
Στα 16 του, ο Χένρι Άνταμς δεν ήταν σινεφίλ. Έπαιζε videogames, έβλεπε ταινίες «στο χαλαρό» και η αγαπημένη του ήταν το La La Land — «μάλλον επειδή ήταν απλώς καινούργια», όπως παραδέχεται. Λίγο πριν κλείσει τα 17, ο μεγαλύτερος αδελφός του τού έδειξε το Letterboxd. Και κάπου εκεί άρχισαν όλα.
Αρχικά έπιασε τα «σωστά» και τα πολυσυζητημένα σινεφίλ: Moonlight, Marriage Story, Pulp Fiction. Ύστερα βούτηξε στη λίστα με τις «250 Καλύτερες Ταινίες» των χρηστών και έπεσε πάνω στο Harakiri του Μασάκι Κομπαγιάσι — μια ταινία που τότε τού φάνηκε βαριά, απαιτητική, σχεδόν απροσπέλαστη. «Δεν νομίζω ότι είμαι αρκετά ώριμος για να την απολαύσω», έγραψε. Υποσχέθηκε να επιστρέψει.
Πέντε χρόνια μετά, ο Χένρι είναι 21, τελειόφοιτος στο Pepperdine, έχει δει εκατοντάδες ταινίες, ξεσκονίζει τον κλασικό αμερικανικό κινηματογράφο και ξαναβλέπει το Harakiri με άλλο μάτι. Παρατηρεί τη σκηνοθεσία, τη βία που αποδομεί τον μύθο του σαμουράι, και προσθέτει κι άλλες ταινίες του Κομπαγιάσι στη watchlist του. Το Letterboxd δεν του έμαθε απλώς να βλέπει περισσότερες ταινίες· του έμαθε πώς να τις βλέπει.
Κάπως έτσι λειτουργεί η πλατφόρμα για εκατομμύρια χρήστες. Είναι σαν ένα τεράστιο κοκτέιλ πάρτι για σινεμά: άλλος πετάει ένα αστείο ενός στίχου, άλλος γράφει δοκίμιο 2.500 λέξεων για το Sátántangó, άλλος φτιάχνει λίστες τύπου «ταινίες όπου κάποιος παίζει μπάσκετ χωρίς λόγο». Μπλοκμπάστερ, arthouse, ξεχασμένα διαμάντια, ξένος κινηματογράφος — όλα συνυπάρχουν χωρίς ιεραρχία.
Σε αντίθεση με το Rotten Tomatoes, που έγινε εργαλείο marketing, το Letterboxd μοιάζει με επιστροφή στο παλιό ίντερνετ: απλό design, καθόλου αλγόριθμοι που σου ουρλιάζουν τι να δεις, καμία ανάγκη να «συμφωνήσεις». Δεν υπάρχουν dislikes, δεν υπάρχουν DM, μόνο ταινίες και γνώμες. Και πάθος.
Ναι, κυριαρχούν και τα one-liners. Ναι, κάποιοι γκρινιάζουν ότι οι ατάκες τύπου «huge vibe» εκτοπίζουν την κριτική. Αλλά αυτή η τριβή —το αστείο δίπλα στο σοβαρό— θυμίζει ακριβώς την εμπειρία μιας γεμάτης αίθουσας: λίγο ενοχλητική, λίγο μαγική, πάντα ζωντανή.
Σε μια εποχή που όλοι μιλούν για την κρίση του κινηματογράφου, το Letterboxd λέει κάτι άλλο: το σινεμά δεν πεθαίνει — αλλάζει κοινό. Νέοι θεατές βλέπουν Ταρκόφσκι, Έντουαρντ Γιανγκ, Μπέλα Ταρ. Γεμίζουν ρετροσπεκτίβ. Ξανανακαλύπτουν ταινίες που κάποτε απέτυχαν. Και, το κυριότερο, βλέπουν περισσότερες ταινίες απ’ όσες έβλεπαν ποτέ.
Ίσως τελικά η μεγαλύτερη συμβολή του Letterboxd να μην είναι η κριτική. Είναι ότι σε κάνει να μη νιώθεις μόνος όταν βγαίνεις από το σινεμά και θέλεις απεγνωσμένα να μιλήσεις σε κάποιον για αυτό που μόλις είδες. Αν δεν υπάρχει κανείς δίπλα σου, υπάρχει πάντα μια σελίδα, ένα σχόλιο, μια κουβέντα που ήδη τρέχει. Και κάπως έτσι, το σινεμά συνεχίζει.
Η νευρώδης σκηνοθεσία, η μείξη μαύρης κωμωδίας-ψυχολογικού θρίλερ και η παρουσία πρωτοκλασάτων ερμηνευτών χαρακτηρίζουν την πρώτη αγγλόφωνη δημιουργία του Ρομέν Γαβρά
Ο Άαρον Σόρκιν επιστρέφει στο Facebook δεκαέξι χρόνια μετά με μια αξιοπρεπή μεν ταινία, που δεν καταφέρνει όμως να ξεφύγει από τη μεγαλειώδη σκιά του προκατόχου της
17°
