Αθανάσιος Μαλούκος: Ο Travel Photographer of the Year 2025 μιλάει στην Athens Voice

Ο Αθανάσιος Μαλούκος ανακηρύχθηκε Travel Photographer of the Year 2025, διακρινόμενος ανάμεσα σε περισσότερες από 20.000 συμμετοχές από όλο τον κόσμο. Οι βραβευμένες εικόνες του, τραβηγμένες σε χαμηλό φωτισμό και με ελάχιστη επεξεργασία, εστιάζουν σε τελετουργίες και συλλογικές εκφράσεις πίστης σε διαφορετικά γεωγραφικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα - από τη Ζαμόρα της Ισπανίας έως το Ικόνιο της Τουρκίας. Μιλήσαμε μαζί του για τη φωτογραφία ως πράξη παρατήρησης, τη σημασία της αυθεντικότητας σε μια εποχή υπερπαραγωγής εικόνων και την ανάγκη να καταγραφούν παραδόσεις που κινδυνεύουν να αλλοιωθούν ή να χαθούν.

Συνέντευξη με τον Αθανάσιο Μαλούκο

Ανακηρυχθήκατε Travel Photographer of the Year 2025 σε έναν διαγωνισμό με περισσότερες από 20.000 συμμετοχές. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η διάκριση, τόσο προσωπικά όσο και φωτογραφικά;

Η διάκριση αυτή είναι για μένα μεγάλη τιμή αλλά και επιβεβαίωση μιας μακρόχρονης προσωπικής και φωτογραφικής πορείας. Προσωπικά, είναι μια στιγμή βαθιάς συγκίνησης, γιατί αναγνωρίζεται μια δουλειά που βασίζεται στην υπομονή, τον σεβασμό και τη βιωματική προσέγγιση διαφορετικών πολιτισμών. Φωτογραφικά, αποτελεί μια σημαντική διεθνή αναγνώριση που ενισχύει την προσπάθειά μου να καταγράφω ιστορίες πίστης, παράδοσης και μυσταγωγίας με ειλικρίνεια και ευαισθησία.

Οι βραβευμένες σας εικόνες εστιάζουν σε τελετουργίες και κίνηση, από τη Ζαμόρα μέχρι το Ικόνιο. Τι σας ελκύει σε αυτές τις στιγμές συλλογικής πίστης και μυσταγωγικής έντασης;

Με ελκύει ο τρόπος με τον οποίο η πίστη εκφράζεται μέσα από το σώμα, την κίνηση και τη συλλογική εμπειρία. Σε αυτές τις τελετουργίες υπάρχει μια ένταση που δεν είναι θεατρική αλλά βαθιά βιωματική, όπου το άτομο γίνεται μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου. Αυτές οι στιγμές αποκαλύπτουν πώς οι άνθρωποι αναζητούν νόημα, ταυτότητα και σύνδεση μέσα από την παράδοση και τη μνήμη, και αυτό είναι κάτι που με ενδιαφέρει να καταγράφω φωτογραφικά.

Στις φωτογραφίες σας συνυπάρχουν το φλου και η ακινησία. Είναι αυτή η τεχνική επιλογή ή ένας τρόπος να μιλήσετε για τον χρόνο και τη μνήμη;

Είναι και τεχνική επιλογή και αφηγηματικό εργαλείο. Το φλου προκύπτει από τις συνθήκες χαμηλού φωτισμού, αλλά το χρησιμοποιώ συνειδητά για να αποδώσω την ένταση και τη ροή της τελετουργίας. Η ακινησία, από την άλλη, λειτουργεί σαν αντίβαρο και δημιουργεί στιγμές περισυλλογής. Μαζί, αυτά τα δύο στοιχεία μου επιτρέπουν να προσεγγίσω φωτογραφικά τον τρόπο με τον οποίο βιώνεται ο χρόνος και πώς οι τελετουργίες συνδέονται με τη μνήμη και τη συνέχεια της παράδοσης.

Οι εικόνες σας τραβήχτηκαν σε χαμηλό φωτισμό και, όπως τονίστηκε από την κριτική επιτροπή, επιτυγχάνουν το αποτέλεσμα «μέσα στην κάμερα». Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να παραμένει η φωτογραφία αυθεντική, χωρίς υπερβολική επεξεργασία;

Η αυθεντικότητα είναι βασική αρχή στη δουλειά μου. Προσπαθώ το τελικό αποτέλεσμα να διαμορφώνεται τη στιγμή της λήψης, μέσα από το φως, τη σύνθεση και τη σωστή έκθεση. Η επεξεργασία για μένα λειτουργεί μόνο υποστηρικτικά, χωρίς να αλλοιώνει το περιεχόμενο ή την ατμόσφαιρα της στιγμής. Πιστεύω ότι, ιδιαίτερα όταν καταγράφεις τελετουργίες και εκφράσεις πίστης, είναι σημαντικό η εικόνα να διατηρεί την αλήθεια και την αμεσότητά της.

Σε μια εποχή όπου όλοι φωτογραφίζουμε ασταμάτητα με τα κινητά μας, τι πιστεύετε ότι ξεχωρίζει σήμερα μια εικόνα που πραγματικά αξίζει να μείνει;

Δεν είναι κακό να φωτογραφίζουμε με κινητά. Αντίθετα, η φωτογραφία έχει γίνει πιο άμεση και προσβάσιμη από ποτέ. Αυτό που ξεχωρίζει όμως μια εικόνα που αξίζει να μείνει είναι η πρόθεση και το βλέμμα πίσω από αυτήν. Μια δυνατή φωτογραφία δεν βασίζεται μόνο στο μέσο, αλλά στον χρόνο, την παρατήρηση και τη σχέση που αναπτύσσει ο φωτογράφος με το θέμα του. Είναι εικόνες που δεν καταναλώνονται γρήγορα, αλλά ζητούν από τον θεατή να σταθεί.

Κοιτώντας μπροστά, ποια ιστορία ή ποιο τελετουργικό αισθάνεστε ότι δεν έχετε ακόμη αφηγηθεί φωτογραφικά;

Υπάρχουν ακόμη πολλές ιστορίες που θέλω να αφηγηθώ φωτογραφικά. Πέρα από την ολοκλήρωση της έρευνάς μου γύρω από τον Σουφισμό σε περιοχές όπως το Ιράκ και η Αίγυπτος, συνεχίζω να αναζητώ λιγότερο γνωστά τελετουργικά και εκφράσεις πίστης που κινδυνεύουν να χαθούν ή παραμένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η καταγραφή αυτών των παραδόσεων πριν αλλοιωθούν ή εξαφανιστούν, σαν ένα είδος οπτικής εθνογραφίας και πολιτισμικής σύνδεσης.

Αθανάσιος Μαλούκος - βιογραφικό

Ο Αθανάσιος Μαλούκος γεννήθηκε στην Λαμία όπου και πέρασε τα μαθητικά του χρόνια. Σπούδασε Πολιτικός Μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο με υποτροφίες. Έκτοτε ζει και εργάζεται στην Λαμία όπου έχει και την ιδιοκτησία των κινηματογράφων «cinepolis Γαλαξίας». Σπούδασε στο τμήμα Ανθρωπολογίας των Θρησκειών του πανεπιστημίου UCLA. Από νεαρή ηλικία άρχισε να ταξιδεύει, αποτυπώνοντας φωτογραφικά τις ταξιδιωτικές του εμπειρίες. Σύντομα όμως ξεκίνησε την αδιάκοπη εξερεύνηση σε απομακρυσμένες γωνιές του κόσμου, παρακινούμενος από την έμφυτη περιέργεια για το τι κρύβεται στα «άγνωστα» μέρη του πλανήτη μας...  

Πέρα από τη λάμψη των εντυπωσιακών εικόνων του, κρύβεται ένας τρόπος ζωής με αφοσίωση, προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα, καθώς ξεπερνά τα γλωσσικά εμπόδια, τις απρόβλεπτες συνθήκες και τις άγνωστες τοπικές συνήθειες για να φέρει τις εμπειρίες του πιο κοντά σε όσους βλέπουν το έργο του.

Το φωτογραφικό του αρχείο είναι ένα οπτικό μωσαϊκό άγνωστων πολιτισμών, απόμακρων φυλών, εντυπωσιακών τελετουργιών και καθημερινών δραστηριοτήτων, που προσφέρει στους θεατές μια βαθιά ματιά στις πολλές πτυχές του ανθρώπινου πνεύματος. Οι δουλειά του έχει βραβευθεί με πολυάριθμα βραβεία από διεθνείς οργανισμούς και διαγωνισμούς.

Μετά την επιτυχία της πρόσφατης έκθεσής του με τίτλο «Terra incognita» στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων στο Γκάζι, προσκλήθηκε να παρουσιάσει ένα μέρος της δουλειάς του με τίτλο: «Religio mundi: A Spiritual Journey» στα πλαίσια της XPOSURE, του μεγαλύτερου φωτογραφικού φεστιβάλ του κόσμου που έγινε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.