Η νέα τάση στη διακόσμηση που χωρίζει έξυπνα τους ενιαίους χώρους, συνδυάζοντας λειτουργικότητα, ιδιωτικότητα και αίσθηση ευρυχωρίας.
Για πολλά χρόνια, η κλασσική συμβουλή στη διακόσμηση και την ανακαίνιση ήταν μία: γκρέμισε τους τοίχους. Η κουζίνα να ενωθεί με το σαλόνι, η τραπεζαρία να γίνει μέρος του ίδιου μεγάλου χώρου, οι πόρτες να περιοριστούν και το σπίτι να αποκτήσει όσο γίνεται περισσότερη ροή. Το open plan έγινε συνώνυμο της άνεσης, της απλότητας, του σύγχρονου τρόπου ζωής. Μόνο που κάποια στιγμή αρχίσαμε να ανακαλύπτουμε και την άλλη πλευρά του. Σε ένα εντελώς ανοιχτό σπίτι, οι ήχοι ταξιδεύουν παντού, η κουζίνα είναι μονίμως σε κοινή θέα, ο χώρος εργασίας δεν απομονώνεται εύκολα και, ώρες ώρες αισθάνεσαι ότι όλα γίνονται ...παντού - κι εσύ δεν μπορείς να ησυχάσεις πουθενά. Κάπου εδώ εμφανίζεται το broken plan. Δεν προτείνει να ξαναχτίσουμε τους τοίχους που γκρεμίσαμε, αλλά ούτε να ζούμε σε έναν χώρο αχανή. Βρίσκει την χρυσή τομή χωρίζοντας ξανά το σπίτι σε διαφορετικές ζώνες. Το καθιστικό παραμένει συνδεδεμένο με την τραπεζαρία, η κουζίνα εξακολουθεί να βλέπει προς το σαλόνι, αλλά κάθε περιοχή έχει πλέον τη δική της ταυτότητα. Κι αυτό μπορεί να γίνει με έναν καναπέ, ένα χαλί, μια βιβλιοθήκη, διαφορετικό φωτισμό, ένα διαχωριστικό, μια γυάλινη πόρτα ή ακόμη και με διαφορετικά χρώματα και υλικά.
Γιατί θυμηθήκαμε τώρα το broken plan στη διακόσμηση;
Το broken plan δεν είναι μια ολοκαίνουργια τάση του 2026. Ο όρος εμφανίζεται στον χώρο του interior design το 2015, όταν ο Guardian το προτείνει ως εναλλακτική στη μόδα των λοφτ με τους ανοιχτούς, ενιαίους χώρους. Η ιδέα βασιζόταν στο ότι έχουμε ανάγκη για πιο διακριτές ζώνες, ήσυχες γωνιές, χώρους που επικοινωνούν μεν αλλά έχουν ξεκάθαρα διαφορετική όψη και χρήση. Μετά το 2020 η ιδέα αυτή απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη πρακτική σημασία: με την πανδημία, το σπίτι άρχισε να φιλοξενεί ταυτόχρονα εργασία, μαθήματα, μαγείρεμα, ξεκούραση και κοινωνική ζωή. Πολλά σπίτια μετατράπηκαν ξαφνικά σε γραφεία, σχολεία, χώρους τηλεδιασκέψεων και χώρους ψυχαγωγίας, και το κλασικό open plan άρχισε να δείχνει τις αδυναμίες του. Ένα τραπέζι μπορούσε να είναι ταυτόχρονα γραφείο, σχολικό θρανίο και τραπεζαρία, ενώ το σαλόνι λειτουργούσε ως γραφείο ή χώρος παιχνιδιού. Δεν ήταν λοιπόν περίεργο που άρχισε να επιστρέφει η ανάγκη για μικρές περιοχές απομόνωσης μέσα στον ίδιο χώρο. Σήμερα το broken plan έχει εξελιχθεί σε κάτι περισσότερο από λύση ανάγκης. Είναι ένας τρόπος να σχεδιάζουμε χώρους που μπορούν να αλλάζουν παράλληλα με τη ζωή μας. Και μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε μικρά όσο και σε μεγάλα σπίτια. Σε μια μεγάλη κατοικία μπορεί να ορίσει ξεχωριστά το καθιστικό, την τραπεζαρία, τη βιβλιοθήκη, έναν χώρο για διάβασμα ή έναν χώρο εργασίας, χωρίς να καταστρέφεται η αίσθηση του ενιαίου χώρου. Σε ένα μικρό διαμέρισμα, από την άλλη, μπορεί να βοηθήσει να χωρέσουν περισσότερες λειτουργίες στο ίδιο δωμάτιο. Άρα δεν μιλάμε τόσο για πόσα τετραγωνικά έχεις, αλλά για το πόσες διαφορετικές ζωές πρέπει να χωρέσουν μέσα σε αυτά. Ναι, ναι, μπορείς να το κάνεις χωρίς μηχανικό. Όταν ακούς floor plan, ανοιχτή κάτοψη, διαρρύθμιση, πιθανότατα σκέφτεσαι ανακαίνιση, συνεργείο και έξοδα. Δεν είναι απαραίτητο. Η πιο απλή εκδοχή του broken plan μπορεί να ξεκινήσει από τη διάταξη των επίπλων που ήδη έχεις. Ο καναπές μπορεί να δημιουργήσει ένα όριο. Ένα χαλί μπορεί να ορίσει το καθιστικό. Μια βιβλιοθήκη μπορεί να χωρίσει το γραφείο από το σαλόνι. Ένα μεγάλο φυτό μπορεί να σηματοδοτήσει τη μετάβαση από τη μία ζώνη στην άλλη. Και ξαφνικά έχεις ένα διαφορετικό σπίτι, όπου αλλάζεις δωμάτιο χωρίς να ανοίγεις πόρτες.
Πώς θα εφαρμόσεις το Broken plan στη διακόσμηση του σπιτιού σου
Ο καναπές γίνεται διαχωριστικό. Έχουμε συνηθίσει να βάζουμε τον καναπέ στον τοίχο. Στο broken plan όμως μπορεί να κάνει κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: να οριοθετήσει το καθιστικό. Το πίσω μέρος του καναπέ μπορεί να «κοιτάζει» προς την τραπεζαρία ή την κουζίνα και να λειτουργεί σαν φυσικό σύνορο ανάμεσα στις δύο περιοχές. Δεν κλείνει τίποτα, αλλά θέτει όρια.
Το χαλί είναι ένας τοίχος χωρίς τοίχο. Αυτό είναι από τα πιο εύκολα κόλπα. Ένα αρκετά μεγάλο χαλί κάτω από τον καναπέ και το coffee table δημιουργεί μια σαφή ζώνη. Ο χώρος γύρω του μπορεί να συνεχίζεται κανονικά, αλλά το μάτι αντιλαμβάνεται μια ξεχωριστή περιοχή.Το ίδιο μπορεί να γίνει με ένα δεύτερο χαλί, διαφορετικό αλλά κατά προτίμηση συμβατό, κάτω από την τραπεζαρία.
Ο διαφορετικός φωτισμός δημιουργεί διαφορετικούς χώρους. Ένα ενιαίο δωμάτιο δεν χρειάζεται ένα μόνο φως. Αντίθετα, διαφορετικές πηγές φωτισμού μπορούν να δημιουργήσουν διαφορετικές ατμόσφαιρες. Ένα κρεμαστό φωτιστικό πάνω από την τραπεζαρία. Ένα επιδαπέδιο φωτιστικό δίπλα στον καναπέ. Ένα μικρό φωτιστικό στο γραφείο. Και ίσως ένα χαμηλό φωτιστικό σε μια γωνιά ανάγνωσης. Ο ίδιος χώρος αποκτά έτσι διαφορετικές σκηνές, ανάλογα με το τι κάνεις.
Η βιβλιοθήκη που κάνει δύο δουλειές. Μια ανοιχτή βιβλιοθήκη, χωρίς πλάτη, είναι σχεδόν ιδανικό εργαλείο. Χωρίζει χωρίς να απομονώνει και ταυτόχρονα προσφέρει αποθήκευση. Μπορεί να βρίσκεται ανάμεσα στο σαλόνι και την τραπεζαρία, να ορίζει τον χώρο που χρησιμοποιείς σαν γραφείο, να δημιουργεί μια μικρή βιβλιοθήκη/γωνιά για διάβασμα. Και, επειδή δεν έχει πλάτη, αφήνει το φως και το βλέμμα να συνεχίζουν. Αυτό είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του broken plan: θέλουμε διαχωρισμό, όχι απαραίτητα απομόνωση.
Τα φυτά μπορούν να γίνουν φυσικό όριο. Ένα μεγάλο φυτό ή μια ομάδα φυτών μπορεί να δημιουργήσει ένα οπτικό όριο ανάμεσα σε δύο λειτουργίες. Για παράδειγμα, ανάμεσα στο καθιστικό και μια γωνιά εργασίας. Ή ανάμεσα στην είσοδο και το σαλόνι. Και είναι ίσως ο πιο μαλακός και ήπιος τρόπος διαχωρισμού.
Το χρώμα μπορεί να δημιουργήσει δωμάτια χωρίς τοίχους. Ένα ενιαίο σπίτι, ακόμη κι αν είναι ένα μόνο δωμάτιο, δεν χρειάζεται να έχει το ίδιο χρώμα. Μπορείς, για παράδειγμα, να δώσεις σε μια γωνιά εργασίας διαφορετική απόχρωση ή να ντύσεις με ταπετσαρία μόνο έναν συγκεκριμένο τοίχο. Το ίδιο μπορεί να γίνει και με τα υλικά: ξύλο στη μία ζώνη, περισσότερο ύφασμα στην άλλη, διαφορετικό φωτιστικό, διαφορετικές υφές. Το αποτέλεσμα δεν είναι «τρεις χώροι βαμμένοι διαφορετικά». Είναι τρεις λειτουργίες μέσα σε έναν χώρο.
Αν πάλι θέλεις πραγματικό διαχωρισμό, περνάμε σε λύσεις που θέλουν λίγο περισσότερο σχεδιασμό.
Γυάλινα διαχωριστικά. Είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες επιλογές, ιδιαίτερα για κουζίνα ή γραφείο. Οριοθετούν τον χώρο αλλά αφήνουν το φως να περνά και διατηρούν την οπτική επικοινωνία. Τα μαύρα μεταλλικά πλαίσια δίνουν πιο industrial αποτέλεσμα, ενώ οι ξύλινες κατασκευές είναι πιο ζεστές.
Συρόμενες πόρτες. Μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα να έχεις έναν χώρο ανοιχτό όταν θέλεις επικοινωνία και κλειστό όταν χρειάζεσαι ησυχία ή ιδιωτικότητα. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες για γραφεία και δωμάτια που έχουν περισσότερες από μία χρήσεις.
Μισός τοίχος ή χαμηλό διαχωριστικό. Μερικές φορές δεν χρειάζεσαι έναν ολόκληρο τοίχο. Ένα χαμηλό διαχωριστικό ανάμεσα στο καθιστικό και την κουζίνα μπορεί να κρύψει μέρος της κουζίνας, να δημιουργήσει επιφάνεια για διακόσμηση και ταυτόχρονα να κρατήσει τον χώρο ανοιχτό.
Διαφορετικά επίπεδα. Αν υπάρχει η δυνατότητα μπορείς να διαχωρίσεις με σαφήνεια την λειτουργία ενός χώρου, της κρεβατοκάμαρας για παράδειγμα, ψηλώνοντας λίγο το πάτωμα κάτω από το κρεβάτι. Αντίστοιχα, μπορείς να χαμηλώσεις λίγο το ταβάνι εκεί που τρως ή εργάζεσαι. Ναι, θέλει μηχανικό.
Το broken plan δεν σημαίνει ότι βάζουμε ό,τι βρούμε μπροστά μας στη μέση του δωματίου. Αν το παρακάνεις με διαχωριστικά, βιβλιοθήκες, φυτά, χαλιά και χρώματα, μπορείς να καταλήξεις σε έναν χώρο που δείχνει ακόμη μικρότερος και πιο φορτωμένος, χαοτικός. Χρειάζεται να υπάρχει μια κοινή γλώσσα ανάμεσα στις ζώνες.Το μάτι πρέπει να καταλαβαίνει ότι πρόκειται για ένα σπίτι με διαφορετικές περιοχές, όχι για τέσσερα δωμάτια που κατά λάθος βρέθηκαν χωρίς τοίχους. Και αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο αλλά και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι: ο διαχωρισμός πρέπει να είναι αρκετός ώστε να γίνεται αντιληπτός, αλλά όχι τόσο έντονος ώστε να καταστρέφει τη ροή. Το μεγάλο του πλεονέκτημα: μπορεί να αλλάξει μαζί με τις ανάγκες σου. Ένα κανονικό δωμάτιο δύσκολα αλλάζει χρήση. Ένα broken-plan σπίτι μπορεί. Σήμερα η μικρή γωνιά δίπλα στη βιβλιοθήκη είναι γραφείο. Αύριο μπορεί να γίνει χώρος χειροτεχνίας ή μια πολυθρόνα για διάβασμα. Το τραπέζι μπορεί να είναι τραπεζαρία το βράδυ και γραφείο την ημέρα. Μια βιβλιοθήκη μπορεί να γίνει διαχωριστικό τώρα και, αν αλλάξουν οι ανάγκες σου, να μετακινηθεί.
Τελικά, open plan ή broken plan; Μάλλον δεν χρειάζεται να διαλέξουμε στρατόπεδο. Το open plan μας έμαθε να αγαπάμε το φως, την επικοινωνία και την αίσθηση ευρυχωρίας. Το broken plan έρχεται να μας θυμίσει ότι χρειαζόμαστε επίσης ησυχία, ιδιωτικότητα και χώρους με διαφορετική ταυτότητα. Χωρίς να γκρεμίζουμεή να ξαναχτίζουμε τους τοίχους. Κοιτάζοντας διαφορετικά τον χώρο που ήδη έχουμε.
19°
