Μελέτη: Τα γονίδια παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στη διάρκεια ζωής απ’ όσο πιστεύαμε

Τα γονίδια φαίνεται να επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής του ανθρώπου πολύ περισσότερο απ’ όσο εκτιμούσε μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science.

Η έρευνα υπολογίζει ότι περίπου το 50% της διακύμανσης στο προσδόκιμο ζωής οφείλεται σε γονίδια — ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από προηγούμενες εκτιμήσεις. Το υπόλοιπο αποδίδεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, τρόπο ζωής και τυχαία γεγονότα.

«Η διάρκεια ζωής διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες — τρόπο ζωής, γονίδια και, σημαντικά, την τύχη», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Μπεν Σενχάρ από το Weizmann Institute of Science στο Ισραήλ. «Στόχος μας ήταν να ξεχωρίσουμε τι ποσοστό οφείλεται στα γονίδια και τι σε όλα τα υπόλοιπα».

Η μελέτη επανεξέτασε ιστορικά δεδομένα από δίδυμους, κυρίως από Σουηδία και Δανία, διορθώνοντας έναν κρίσιμο παράγοντα που έλειπε από παλαιότερες αναλύσεις: τους θανάτους από εξωτερικά αίτια, όπως λοιμώξεις, ατυχήματα και βία. Τον 19ο αιώνα — πριν την εποχή των αντιβιοτικών — τέτοιοι θάνατοι ήταν έως και 10 φορές συχνότεροι, κάτι που «θόλωνε» την εικόνα για τον πραγματικό ρόλο της κληρονομικότητας.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μαθηματικό μοντέλο για να αφαιρέσουν αυτή τη «θορυβώδη» επίδραση από τα δεδομένα και στη συνέχεια επιβεβαίωσαν τα ευρήματα με πιο σύγχρονα στοιχεία από δίδυμους που μεγάλωσαν μαζί αλλά και χωριστά. Το συμπέρασμα ήταν σαφές: όσο μειώνονται οι εξωτερικοί θάνατοι, τόσο πιο έντονα εμφανίζεται η γενετική επίδραση στη μακροζωία.

Η ανακάλυψη ενισχύει την ιδέα ότι η γενετική έρευνα για τη γήρανση έχει ισχυρή βάση. «Οι χαμηλές εκτιμήσεις κληρονομικότητας στο παρελθόν ίσως αποθάρρυναν τη χρηματοδότηση της έρευνας», σημειώνει ο Σενχάρ. «Τώρα βλέπουμε ότι το γενετικό σήμα ήταν πάντα εκεί — απλώς κρυμμένο μέσα στον θόρυβο των δεδομένων».

Σχετικό Άρθρο

Τεχνολογια - Επιστημη Project Panama: Το μυστικό σχέδιο της Anthropic για να «ταΐσει» την τεχνητή νοημοσύνη

Newsroom 27.01.2026, 21:04

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα γονίδια μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή προς δύο κατευθύνσεις: ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις αυξάνουν τον κίνδυνο ασθενειών, ενώ άλλες φαίνεται να προσφέρουν προστασία. Πολλοί αιωνόβιοι, για παράδειγμα, φτάνουν τα 100 χωρίς σοβαρές παθήσεις — ένδειξη ύπαρξης «προστατευτικών» γονιδίων. Η μακροζωία, πάντως, θεωρείται εξαιρετικά σύνθετο χαρακτηριστικό που πιθανότατα επηρεάζεται από εκατοντάδες ή και χιλιάδες γονίδια.

Πηγή: Reuters