Γιατί η Tεχνητή Nοημοσύνη δεν θα μας πάρει (ακόμα) τις δουλειές

Απάντηση στους φόβους πολλών εργαζομένων ότι κινδυνεύουν να αντικατασταθούν από την τεχνητή νοημοσύνη δίνει μία μελέτη του MIT η οποία διαπιστώνει ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία είναι πολύ ακριβή για να αντικαταστήσει τους ανθρώπους στις περισσότερες θέσεις εργασίας - τουλάχιστον προς το παρόν.

Η έρευνα εξέτασε τις πρακτικές δυνατότητες αντικατάστασης της ανθρώπινης εργασίας με τεχνητή νοημοσύνη σε θέσεις εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η «όραση» υπολογιστών, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση των δασκάλων, των αρτοποιών και των εκτιμητών ακινήτων.

Ποιες δουλειές δεν θα πάρει η τεχνητή νοημοσύνη και γιατί

Η μελέτη διαπίστωσε ότι μόνο το 23% των μισθών των εργαζομένων θα μπορούσε να αντικατασταθεί αποδοτικά από την τεχνητή νοημοσύνη. Οι ερευνητές προέβλεψαν επίσης ότι θα χρειαστούν ακόμη δεκαετίες για να γίνουν οικονομικά προσοδοφόρες για τις εταιρείες οι εργασίες όρασης μέσω υπολογιστή, ακόμη και με μείωση του κόστους κατά 20% ετησίως.

Η «όραση» υπολογιστών στην τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει στις μηχανές να αντλούν πληροφορίες από οπτικά και ψηφιακά δεδομένα. Σε ένα υποθετικό αρτοποιείο, που χρησιμοποιήθηκε ως παράδειγμα στη μελέτη, η «όραση» υπολογιστή χρειαζόταν για την επιθεώρηση των συστατικών και τον έλεγχο της ποιότητας. Αλλά αυτή η εργασία αποτελεί μόνο το 6% της δουλειάς των αρτοποιών και θα κόστιζε περισσότερο η εγκατάσταση και η λειτουργία της τεχνολογίας από ό,τι η εκτέλεση της εργασίας από έναν άνθρωπο.

Η μελέτη, που χρηματοδοτήθηκε από το MIT-IBM Watson AI Lab, χρησιμοποίησε διαδικτυακές έρευνες για να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με περίπου 1.000 εργασίες με οπτική υποβοήθηση σε 800 επαγγέλματα. Διαπίστωσε ότι σε πολλές περιπτώσεις ήταν πιο δαπανηρή η εγκατάσταση και η συντήρηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης από ό,τι η εκτέλεση των ίδιων εργασιών από έναν άνθρωπο.

Η αίσθηση ότι «οι μηχανές θα μας κλέψουν τις δουλειές» εκφράζεται συχνά σε περιόδους ταχείας τεχνολογικής αλλαγής. Η ανησυχία αυτή επανεμφανίστηκε με τη δημιουργία μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, ανέφεραν οι ερευνητές στη 45σέλιδη έκθεση με τίτλο «Beyond AI Exposure».

«Διαπιστώνουμε ότι μόνο το 23% των αποζημιώσεων εργαζομένων που "εκτίθενται" στην τεχνητή νοημοσύνη θα ήταν οικονομικά αποδοτικό για τις επιχειρήσεις ώστε να προχωρήσουν στην αυτοματοποίηση, λόγω του μεγάλου αρχικού κόστους των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης».

O φόβος του ChatGPT

Από τότε που το ChatGPT της OpenAI εμφανίστηκε τον Νοέμβριο του 2022, οι φόβοι έχουν αυξηθεί σχετικά με το ενδεχόμενο η τεχνητή νοημοσύνη να προκαλέσει απώλεια θέσεων εργασίας σε κλάδους που εκτείνονται από τις τέχνες έως τις τράπεζες. Μια έκθεση της Goldman Sachs το 2023 εκτιμούσε ότι το 18% της εργασίας παγκοσμίως θα μπορούσε να επηρεαστεί από την τεχνητή νοημοσύνη.
 
Όμως την περασμένη εβδομάδα στο Νταβός, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Σαμ Άλτμαν δήλωσε ότι η τεχνητή γενική νοημοσύνη (AGI), μια υποθετική μορφή ΑΙ με νοημοσύνη που μπορεί να εκτελεί εργασίες όπως οι άνθρωποι, «θα αλλάξει τον κόσμο και τις θέσεις εργασίας πολύ λιγότερο από ό,τι όλοι νομίζουμε».

ΔΝΤ: Η ΑΙ θα επηρεάσει το 40% των θέσεων εργασίας και τι σημαίνει αυτό

Προ μηνός, πάντως μια νέα ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου εκτιμούσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να επηρεάσει σχεδόν το 40% των θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ, η τεχνητή νοημοσύνη πιθανότατα θα επηρεάσει μεγαλύτερο ποσοστό θέσεων εργασίας -περίπου το 60%- στις προηγμένες οικονομίες. Στις μισές από αυτές τις περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι αναμένεται να επωφεληθούν από την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς αυτή θα ενισχύσει την παραγωγικότητά τους.

Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει τη δυνατότητα να εκτελεί βασικές εργασίες που σήμερα γίνονται από ανθρώπους. Αυτό θα μπορούσε να μειώσει τη ζήτηση για εργασία, επηρεάζοντας τους μισθούς και ακόμη και καταργώντας θέσεις εργασίας. Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, πάντως, το ΔΝΤ προβλέπει ότι η τεχνολογία θα επηρεάσει μόλις το 26% των θέσεων εργασίας.

Η τεχνολογία μπορεί να επιδεινώσει τις ανισότητες μεταξύ χωρών

«Πολλές από αυτές τις χώρες δεν έχουν την υποδομή ή το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό για να εκμεταλλευτούν τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο ότι με την πάροδο του χρόνου, η τεχνολογία θα μπορούσε να επιδεινώσει τις ανισότητες μεταξύ των χωρών», σημείωσε η επικεφαλής του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.

Γενικότερα, οι νεότεροι εργαζόμενοι και αυτοί με υψηλότερα εισοδήματα μπορεί να δουν δυσανάλογη αύξηση στους μισθούς τους μετά την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης. Αντίθετα, οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας και με χαμηλότερο εισόδημα θα μπορούσαν να μείνουν πίσω.

«Είναι σημαντικό οι χώρες να δημιουργήσουν ολοκληρωμένα δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας και να προσφέρουν προγράμματα επανεκπαίδευσης για ευάλωτους εργαζόμενους», δήλωσε η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. «Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να κάνουμε τη μετάβαση της τεχνητής νοημοσύνης πιο συμπεριληπτική, προστατεύοντας τα μέσα διαβίωσης και περιορίζοντας τις ανισότητες».

Το χειρότερο υποθετικό σενάριο

Στο ίδιο πλαίσιο με το ΔΝΤ, μια πρόσφατη έκθεση της Goldman Sachs τόνιζε ότι 300 εκατομμύρια θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να απειληθούν στις ΗΠΑ και την Ευρώπη τα επόμενα χρόνια (χωρίς να αναφέρεται ο χρονικός ορίζοντας), «εάν η γενεσιουργός τεχνητή νοημοσύνη εκπληρώσει τις δυνατότητες που υπόσχεται».

Η έκθεση διαπίστωσε ότι τα δύο τρίτα των θέσεων εργασίας κινδυνεύουν λόγω της αυτοματοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ θα μπορούσε να έχει τη δυνατότητα να φέρει άμεσα εις πέρας έως και το ένα τέταρτο της σημερινής εργασίας.