Γιατί το κάπνισμα είναι πιο επικίνδυνο για τους άνδρες

Επιστήμονες από τη Σουηδία πιστεύουν ότι ανακάλυψαν για ποιον λόγο οι άνδρες που καπνίζουν εκδηλώνουν δυσανάλογα πολλούς καρκίνους σε σύγκριση με τις καπνίστριες.

Όπως γράφουν στην επιθεώρηση «Science», οι καπνιστές έχουν έως και τετραπλάσιες πιθανότητες απ’ όσες οι μη καπνιστές να παρουσιάσουν την επονομαζόμενη απώλεια του χρωμοσώματος Υ.

Το χρωμόσωμα Υ είναι ένα από τα δύο χρωμοσώματα του ανθρώπου που καθορίζουν το φύλο και υπάρχει μόνο στους άντρες (το γυναικείο φύλο χαρακτηρίζεται από δύο Χ χρωμοσώματα, ενώ το ανδρικό από ένα Χ και το Υ, που είναι και αυτό που επικρατεί). Εκτός από το φύλο, καθορίζει επίσης την παραγωγή σπερματοζωαρίων, ενώ πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι παίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου αλλά και στο προσδόκιμο επιβιώσεως των ανδρών.

«Απώλεια» αποκαλείται η βράχυνση του μήκους του, η οποία μπορεί να συμβεί με την ηλικία κατά τον πολλαπλασιασμό (αναπαραγωγή) των πολυπληθέστερων κυττάρων του αίματος: των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η απώλεια αυτή αναφέρθηκε για πρώτη φορά πριν από πενήντα χρόνια, αλλά χάρη στις εξελίξεις της γενετικής τεχνολογίας υπάρχει πλέον εξέταση αίματος που ανιχνεύει και την παραμικρή απώλεια χρωμοσώματος Υ στα ερυθρά αιμοσφαίρια.

Στη νέα μελέτη, ο μοριακός ογκολόγος δρ Γιαν Ντουμάνσκι, καθηγητής Πειραματικής Παθολογοανατομίας, και ο επιδημιολόγος δρ Λαρς Φόρσμπεργκ από το Πανεπιστήμιο της Uppsala συνέκριναν το DNA των αιμοσφαιρίων περισσότερων από 6.000 ανδρών, οι οποίες συμμετέχουν σε τρεις συνεχιζόμενες σουηδικές μελέτες. Έτσι διαπίστωσαν πως εκτός από την ηλικία, και το κάπνισμα επηρεάζει σημαντικά την απώλεια του χρωμοσώματος Υ. Στην πραγματικότητα, οι καπνιστές είχαν 2,4 έως 4,3 φορές περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάζουν την απώλεια αυτή, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές.

Αντιθέτως, οι πρώην καπνιστές δεν είχαν μεγαλύτερη απώλεια απ’ ό,τι οι μη καπνιστές, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι βλάβες του τσιγάρου στο χρωμόσωμα Υ είναι αναστρέψιμες. «Τα ευρήματά μας εξηγούν, τουλάχιστον εν μέρει, αφ’ ενός γιατί οι άντρες έχουν μικρότερο προσδόκιμο επιβιώσεως απ’ ό,τι οι γυναίκες, αφ’ ετέρου γιατί κινδυνεύουν περισσότερο να εκδηλώσουν καρκίνο εξαιτίας του καπνίσματος», δήλωσε ο δρ Ντουμάνσκι. Και επισήμανε ότι το κάπνισμα δεν προκαλεί μόνον καρκίνο του πνεύμονα όπως πολλοί πιστεύουν, αλλά ενοχοποιείται για τουλάχιστον ακόμα 12 μορφές καρκίνου - και όλες είναι πιο συχνές στους άντρες απ’ όσο στις γυναίκες.