Urban Lines: Αγία Παρασκευή

Κρατάω το εισιτήριο στο χέρι μου, ένα από τα πολλά που φυλάω στο πορτοφόλι μου και επαναφορτίζω. Μου ’ρχεται αχνά η μνήμη των εισιτηρίων λεωφορείου που χρησιμοποιούσα για να πάω σχολείο το 1995. Σσσς, δεν το ακούσατε ποτέ αυτό. Μεταξύ μας, πρόλαβα και τα παλιά λεωφορεία που έκανες αναρρίχηση για να ανέβεις και η επιβράβευσή σου ήταν ένα σκληρό, ξύλινο κάθισμα. Πώς ανέβαιναν άραγε οι ηλικιωμένοι άνθρωποι εκείνα τα σκαλιά; Στο άλλο μου χέρι κρατάω ακόμα το κλειδί του αυτοκινήτου. Βρίσκω μια θέση σε αυτή την ωραία γωνίτσα δίπλα στη δίοδο προς το άλλο βαγόνι. Μ’ αρέσει να κάθομαι εδώ, νιώθω πως είναι προσωπικός χώρος.

«Δεν έμαθα ποτέ να οδηγώ» ακούω μια φωνή να λέει. Γυρνάω ενστικτωδώς και βλέπω τον κύριο που κάθεται πλάι μου να μου απευθύνει τον λόγο. Κοιτάω το κλειδί μου με το μαύρο-κίτρινο FOLLOW ME (τύπου remove before flight) μπρελόκ, και επαναφέρω το βλέμμα μου επάνω του. «Γιατί όχι;» του απαντώ. «Η αλήθεια είναι πως κάποια στιγμή το θέλησα, αλλά από την άλλη δεν χρειάστηκε και ποτέ. Στη δουλειά πάντα πήγαινα με το λεωφορείο, ταξίδι ολόκληρο τότε». «Καλά, και τώρα με τόση κίνηση ταξίδι είναι και με το αυτοκίνητο, μη νομίζετε» του λέω.
«Τι δουλειά κάνατε, εάν επιτρέπεται;»
«Πουλούσα υφάσματα σ’ ένα κατάστημα στο Κολωνάκι. Το ’χαμε εγώ και τα αδέρφια μου. Πολύ γνωστό τότε, δεν θα το ξέρεις εσύ, νέο κορίτσι. Τότε οι άνθρωποι ραβόντουσαν».
«Α! Αυτό το πρόλαβα! Και η μητέρα μου το έκανε όταν ήμουν μικρή. Μου ’χε ράψει και μένα κανα-δυο συνολάκια. Ακόμα θυμάμαι εκείνο το τσόχινο, κυπαρισσί μπλέιζερ... το απεχθανόμουν. Για κάποιο λόγο δε, θυμάμαι λεπτομερώς και το μαρμάρινο, παγωμένο σπίτι της μοδίστρας, λες και ήταν χθες. Πρέπει να βλέπατε πολύ κόσμο! Ποιο ήταν το πιο περίεργο περιστατικό που σας συνέβη;»
«Αχ κορίτσι μου, τι να πρωτοθυμηθώ!»
«Τι σας έρχεται πρώτα στο μυαλό;»
«Μια κυρία, χαρτοπαίχτρα. Έπαιζαν πολύ χαρτί τότε, έτσι περνούσαν τις μέρες τους. Ήθελε στο σακάκι του ταγιέρ της να έχει ειδικό τσεπάκι για να χωράει μέσα μια τράπουλα».
«Έκλεβε, ε;»
«Ποιος ξέρει; Είναι παράξενη ασθένεια ο τζόγος, μια που ποτέ δεν κατάλαβα. Ίσως απλά ήθελα να έχει πάντα μία μαζί της αλλά να μη φαίνεται στην τσάντα της.»
«Ποτέ, λοιπόν, αυτοκίνητο...»
«Όχι. Μ’ άρεσε το λεωφορείο. Και ύστερα έμαθα να μ’ αρέσει και το μετρό. Σε αυτοκίνητο θα μπω μόνο με τα παιδιά μου. Με βάζουν πάντα και κάθομαι μπροστά. Ωραία είναι».
«Και εγώ τον παππού μου πάντα μπροστά τον έβαζα. Ήταν ο μόνος που ποτέ δεν παραπονέθηκε για τον τρόπο οδήγησής μου».
«Γιατί, πώς οδηγείς;»
«Γρήγορα».
«Να προσέχεις, κορίτσι μου. Και να μη βιάζεσαι. Όλοι κάποια στιγμή φτάνουμε εκεί που πρέπει».
«Το πιστεύετε αλήθεια;»
«Σαφώς. Απλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τον προορισμό μας». Η ματιά μου έμεινε για λίγο επάνω του, και μετά ξανάπεσε στο κλειδί.
«Σε απασχολώ, συγχώρα με».
«Όχι, μην το ξαναπείτε. Απλά με κάνατε να σκεφτώ».
«Ξέρεις, πάντα είχα δυο πράγματα στις τσέπες μου. Ένα ψαλίδι και ένα μικρό κομμάτι τσόχας να καθαρίζω τα παπούτσια μου. Μη με βλέπεις έτσι ντυμένο τώρα. Τότε στη δουλειά πηγαίναμε αλφάδι: κουστούμι, λευκό πουκάμισο, γραβάτα, σκαρπίνι...»
«Και τώρα;»
«Τώρα;» είπε δείχνοντας τον εαυτό του, «όπως βλέπεις ο άνθρωπος είναι ένα άκρως προσαρμοστικό ον. Σε σημείο υπερβολής καμμιά φορά».
«Είναι λεπτή η γραμμή μεταξύ προσαρμοστικότητας και...»
«...συγκαταβατικότητας;»
«Ναι. Από την άλλη είμαστε και όντα εξέλιξης. Η κάθε εποχή φέρνει τα δικά της κλειδιά απελευθέρωσης συνάμα με τα δικά της φορτία».
«Έτσι είναι. Απλά πολλές φορές οι άνθρωποι για να αισθανθούν ασφάλεια κλειδώνονται στην εκάστοτε εποχή τους».
«Σαν ένα περίεργο σύνδρομο Στοκχόλμης».
«Δεν το ξέρω αυτό, παιδί μου».
«Δεν πειράζει», του είπα χαμογελώντας.
«Εμένα δεν σου κρύβω με κούρασε κάποια στιγμή το κουστούμι. Τώρα είμαι πιο άνετος».
«Ωστόσο ελπίζω μια στο τόσο να το φοράτε ακόμα».
«Και βέβαια το φοράω, για να τιμήσω αυτούς που αγαπώ και είναι κοντά μου. Πλέον όμως είναι επιλογή και όχι καθήκον».
«Τι σας λείπει περισσότερο από την εποχή σας;»
«Η ευγένεια. Είναι αυτό που θέλησα περισσότερο απ’ όλα να περάσω στα παιδιά μου. Νομίζω καλά τα πήγαμε, η γυναίκα μου και εγώ. Δεν μ’ αρέσει όμως να κοιτάω συνέχεια πίσω. Δεν κάνει καλό».

Ξαφνικά μου ’ρθε στο μυαλό ένα ντοκιμαντέρ που είχα δει πρόσφατα. «Ξέρετε, οι επιστήμονες εξεπλάγησαν όταν ανακάλυψαν ότι η ανάκληση παλιών αναμνήσεων πυροδοτεί και ’’φωτίζει’’ τα ίδια σημεία στον εγκέφαλό μας όπως και οι σκέψεις, οι ελπίδες ή οι φαντασιώσεις για το μέλλον. Και αυτοί που είχαν χάσει, από ατύχημα ή εγχείρηση, κομμάτια του παρελθόντος, δεν μπορούσαν να σκεφτούν το μέλλον».
«Αλήθεια; Εγώ πάντα πίστευα ότι και τα δύο ανήκουν και αλληλοεπιδρούν στο παρόν. Άλλωστε μόνο αυτό επηρεάζουμε».