To ΚΕΦΙΜ επιβεβαιώνει τη βελτίωση της νομοθέτησης, αλλά και τα προβλήματα με τις τροπολογίες τελευταίας στιγμής στη Βουλή
Η συνεδρίαση της Βουλής στις 16 Απριλίου 2026 αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τον δημόσιο διάλογο γύρω από την ποιότητα της νομοθέτησης, καθώς τόσο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Νίκος Ανδρουλάκης επικαλέστηκαν τον Δείκτη Ποιότητας Νομοθέτησης 2024 του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ).
Με ανακοίνωσή του, το ΚΕΦΙΜ διευκρινίζει ότι και οι δύο πολιτικοί αρχηγοί ήταν ορθοί στις αναφορές τους, καθώς εστίασαν σε διαφορετικές διαστάσεις του ίδιου δείκτη. Όπως επισημαίνεται, η αξία ενός ανεξάρτητου εργαλείου μέτρησης έγκειται ακριβώς στη δυνατότητα να αποτυπώνει πολλαπλές όψεις του ίδιου φαινομένου.
ΚΕΦΙΜ: Βελτίωση στη συνολική εικόνα της νομοθέτησης- Ιστορικά υψηλή επίδοση το 2024
Η βελτίωση έχει και διαχρονικά χαρακτηριστικά, καθώς η επίδοση είναι αυξημένη κατά 6,1 μονάδες σε σχέση με το 2019 και κατά 8,6 μονάδες σε σχέση με το 2014.
Η πρόοδος αποδίδεται σε συγκεκριμένους παράγοντες:
Εφαρμογή νόμων: Καταγράφηκε η μεγαλύτερη θετική μεταβολή (+13,4 μονάδες), κυρίως λόγω σημαντικής μείωσης των νομοθετικών εξουσιοδοτήσεων. Οι εξουσιοδοτήσεις για Προεδρικά Διατάγματα μειώθηκαν κατά 44,4% και για Υπουργικές Αποφάσεις κατά 29,8%.
Κοινοβουλευτική διαδικασία: Βελτίωση κατά 3,5 μονάδες, με τον μέσο αριθμό τροπολογιών ανά νόμο να πέφτει στο ιστορικά χαμηλό 1,22. Ωστόσο, κάθε τροπολογία συνεχίζει να περιλαμβάνει κατά μέσο όρο 7 άρθρα.
Νομοθετικός όγκος: Σημαντική αποκλιμάκωση, με μείωση νόμων κατά 6,1%, άρθρων κατά 28,2% και τροπολογιών κατά 24,3% σε σχέση με το 2023. Σε βάθος δεκαετίας, ο όγκος είναι μειωμένος κατά περίπου 80% σε σχέση με το 2014.
Παράλληλα, το ποσοστό τροπολογιών που κατατίθενται την τελευταία στιγμή περιορίστηκε στο 31%, χαμηλότερα από τα επίπεδα της περιόδου 2021–2023.
Τροπολογίες τελευταίας στιγμής, με περιορισμένο χρόνος κοινοβουλευτικού ελέγχου
Το ΚΕΦΙΜ επιβεβαιώνει και την επισήμανση του Νίκου Ανδρουλάκη για τον χρόνο κατάθεσης των τροπολογιών, αναδεικνύοντας μια διαχρονική παθογένεια.
Συγκεκριμένα, την περίοδο 2023–2025, το 80% των τροπολογιών που κατατέθηκαν μία ημέρα πριν από την ψήφισή τους κατατέθηκαν βραδινές ώρες, μεταξύ 21:00 και 23:59, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο για ουσιαστική επεξεργασία από τους βουλευτές.
Ενδεικτικά παραδείγματα:
Νόμος 5135/2024: Δύο τροπολογίες κατατέθηκαν στις 23:25 και 23:35, ενώ η συνεδρίαση ξεκίνησε στις 10:04 το επόμενο πρωί.
Νόμος 5215/2025: Τροπολογία κατατέθηκε στις 22:25 και η συνεδρίαση ξεκίνησε στις 09:04 της επόμενης ημέρας.
Παρά τη μείωση του αριθμού των τροπολογιών, το πρόβλημα της συνάφειας παραμένει έντονο, καθώς μόλις 1 στις 5 τροπολογίες σχετίζεται με το κύριο αντικείμενο του νόμου, πρακτική που αντίκειται στο Σύνταγμα.
Το ΚΕΦΙΜ τονίζει ότι η συνολική βελτίωση της ποιότητας νομοθέτησης είναι σαφής και τεκμηριωμένη, χωρίς όμως να αναιρεί τις διαχρονικές αδυναμίες και τις νέες προκλήσεις που εξακολουθούν να υφίστανται.
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας, το γεγονός ότι κυβέρνηση και αντιπολίτευση επικαλούνται τον ίδιο δείκτη καταδεικνύει ότι η ανεξάρτητη τεκμηρίωση αποκτά πλέον κεντρική θέση στον πολιτικό διάλογο.
Το τηλεφώνημα του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά με ανυποψίαστο υπάλληλο υπενθυμίζει ότι δημοκρατία δεν είναι μόνο θεσμική αρχιτεκτονική, αλλά και διαπροσωπική σχέση
20°
