Περιπλανώμενοι ψηφοφόροι

Η συνεχιζόμενη απορρύθμιση του κομματικού συστήματος αποτυπώνεται σε όλες τις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονται αυτή την περίοδο. Η ρευστότητα του πολιτικού σκηνικού είναι ο κοινός παρανομαστής σε κάθε ανάλυση. Οι μεταβολές στη σειρά κατάταξης των κομμάτων είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Στην τελευταία έρευνα της MARC παρατηρούμε ότι τέσσερεις στους δέκα ψηφοφόρους επιλέγουν σήμερα διαφορετικό κόμμα από εκείνο που προτίμησαν στην τελευταία αναμέτρηση. Σημειώνεται ότι στις εκλογές του Μαΐου μόνο ένας στους τρεις ψήφισε το ίδιο κόμμα με τις εκλογές του 2009, ενώ μέχρι τότε το σύνηθες ποσοστό μετακινήσεων από αναμέτρηση σε αναμέτρηση ήταν περίπου 15% με 20% και αυτό κυρίως μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων. Από τις τελευταίες εκλογές και μετά παρατηρούμε ότι μεγάλο μερίδιο του εκλογικού σώματος μετακινείται από κόμμα σε κόμμα με ιδιαίτερη ευκολία, ακόμα και μεταξύ πολιτικών φορέων που έχουν εντελώς αντίθετες ιδεολογίες.

Κάτι τέτοιο άλλωστε επιβεβαιώνεται και από την περαιτέρω ανάλυση της ταύτισης ψηφοφόρων-κομμάτων. Σήμερα μόνο το 12,8% των ψηφοφόρων δηλώνει πολύ κοντά στο κόμμα που ψήφισε στις τελευταίες εκλογές. Τον Ιούνιο τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν σχεδόν τετραπλάσια, ενώ την προηγούμενη δεκαετία ξεπερνούσαν το 65%.

Από τα παραπάνω, αντιλαμβανόμαστε ότι ουσιαστικά έχουμε πλέον να κάνουμε με περιπλανώμενους ψηφοφόρους των οποίων μάλιστα η πολιτική εμπιστοσύνη βρίσκεται στο ναδίρ (τελευταία έρευνα Metron Analysis). Το κομματικό σύστημα θεωρείται μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης, η αποτελεσματικότητα των κομμάτων είναι υπό αμφισβήτηση και οι περιγραφόμενες από αυτά προτάσεις είναι είτε επώδυνες είτε μη πειστικές.

Ταυτόχρονα, την περίοδο που οι πολίτες αγωνιούν για το παρόν τους και επιζητούν ξεκάθαρες θέσεις και κατεύθυνση για το μέλλον, παρατηρούμε τα κόμματα να αναλώνονται σε επικοινωνιακές συγκρούσεις ήσσονος σημασίας. Κάτι τέτοιο επιτείνει την αποστροφή των πολιτών για το κομματικό σύστημα και ενισχύει την «απεγνωσμένη περιπλάνηση» τους. Σε κάθε περίπτωση η περίοδος των σταθερών σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ κομμάτων και πολιτών ανήκει στο χθες. Όσο τα κόμματα συνεχίζουν να βάζουν το συμφέρον τους πάνω από το συλλογικό, τόσο θα μεγαλώνει και η δυσκολία τους να δομήσουν ξανά ένα σταθερό δεσμό με το εκλογικό σώμα και θα οδηγούν τους πολίτες στην επιλογή του “one vote stand”.