2 Ιουνίου 1946: Η ημέρα που η Ιταλία αποχαιρέτησε τη μοναρχία

Με το δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία, πριν από 80 χρόνια, στις 2 Ιουνίου 1946, καταργήθηκε η βασιλεία του Οίκου της Σαβοΐας και η χώρα απέκτησε πολίτευμα αβασίλευτης δημοκρατίας. Ο Ουμβέρτος Β’ (1904-1983), το τρίτο παιδί και ο μοναχογιός του Βίκτωρος Εμμανουήλ Γ’ και της Ελένης του Μαυροβουνίου, υπήρξε ο τέταρτος και τελευταίος βασιλιάς της Ιταλίας. Το 1944 ο Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ’, σε μια προσπάθεια να επανορθώσει την εικόνα της μοναρχίας μετά την πτώση του Μουσσολίνι, μεταβίβασε τις εξουσίες του στον γιο του Ουμβέρτο, χωρίς, όμως τότε, να του δοθεί ο τίτλος του Βασιλιά. Κατά την περίοδο της οργάνωσης του ιταλικού δημοψηφίσματος του 1946 για το πολίτευμα, ο Βίκτωρ Εμμανουήλ παραιτήθηκε πλήρως από τα καθήκοντά του σε μια τελευταία προσπάθεια να κερδίσει υποστήριξη ο θεσμός της μοναρχίας. Έτσι, ο Ουμβέρτος υπήρξε βασιλιάς για μόλις 35 ημέρες, από τις 9 Μαΐου 1946 ως τις 12 Ιουνίου 1946, οπότε και κηρύχθηκε έκπτωτος. Για αυτό το λόγο, έμεινε στην ιστορία ως ο Βασιλιάς του Μάη (Re di Maggio). Το υπόλοιπο μέρος της ζωής του έζησε εξόριστος στην πόλη Κασκάις της Πορτογαλίας. Δεν του επιτράπηκε να επιστρέψει στην Ιταλία ούτε κατά την περίοδο όπου αρρώστησε βαριά το 1983. Πέθανε σε ηλικία 78 ετών στη Γενεύη και ενταφιάστηκε στο Αββαείο του Ωτκόμ στο Σαιν-Πιέρ-ντε-Κυρτίγ της Γαλλίας, τόπο ενταφιασμού πολλών μελών του Οίκου της Σαβοΐας.

Αν και οι μοναρχικοί κατηγόρησαν το δημοκρατικό στρατόπεδο για νόθευση των αποτελεσμάτων εξαιτίας της επικράτησης με σχετικά μικρή διαφορά της αβασίλευτης δημοκρατίας, η κατάσταση εξελίχθηκε ομαλά. Πρώτος προσωρινός αρχηγός του κράτους έγινε ο Ενρίκο ντε Νίκολα, ο οποίος εξελέγη από τη Συντακτική Συνέλευση στις 28 Ιουνίου 1946 και ανέλαβε επίσημα τον τίτλο του Προέδρου την 1η Ιανουαρίου 1948, όταν τέθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα. Πρώτος Πρωθυπουργός (Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου) διετέλεσε ο Αλτσίντε ντε Γκάσπερι, ο οποίος παρέμεινε στη θέση μέχρι το 1953. Ο Γκάσπερι έχει ταυτιστεί με τη μετάβαση της Ιταλίας από την καταστροφή του φασισμού και του πολέμου στην επονομαζόμενη Πρώτη Δημοκρατία η οποία διήρκεσε μέχρι το 1990.