Explainer: Τι γνωρίζουμε για την εκεχειρία Ισραήλ-Λιβάνου

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι οι ηγέτες του Ισραήλ και του Λιβάνου συμφώνησαν σε μια δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός, η οποία τέθηκε σε ισχύ τα μεσάνυχτα της 16ης Απριλίου.

Παρόλο που η αρχική δήλωση για τη δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου δεν ανέφερε τη Χεζμπολάχ, ο Τραμπ κάλεσε αργότερα την οργάνωση να «συμπεριφερθεί καλά» κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης περιόδου.

Μετά την ανακοίνωση, ο Αμερικανός πρόεδρος προσκάλεσε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον Λιβανέζο πρόεδρο Τζόζεφ Αούν στον Λευκό Οίκο για περαιτέρω συνομιλίες.

Τι προβλέπει η συμφωνία;

Η εκεχειρία έχει διάρκεια 10 ημερών, με δυνατότητα παράτασης εάν οι διαπραγματεύσεις προοδεύσουν. Οι βασικοί όροι περιλαμβάνουν:

Δικαίωμα αυτοάμυνας: Το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα να δράσει ενάντια σε επικείμενες επιθέσεις.

Ευθύνη του Λιβάνου: Η κυβέρνηση του Λιβάνου πρέπει να εμποδίσει τη Χεζμπολάχ και άλλες ένοπλες ομάδες από το να επιτίθενται σε ισραηλινούς στόχους.

Αποκλειστική εξουσία: Αναγνωρίζεται ότι οι δυνάμεις ασφαλείας του Λιβάνου έχουν την αποκλειστική ευθύνη για την ασφάλεια της χώρας.

Γιατί το Ισραήλ παραμένει στον Νότιο Λίβανο;

Παρά τη συμφωνία, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι τα ισραηλινά στρατεύματα θα παραμείνουν σε βάθος 10 χιλιομέτρων εντός του λιβανέζικου εδάφους, χαρακτηρίζοντας την περιοχή «ζώνη ασφαλείας».

Ο υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς, έχει δηλώσει παλαιότερα ότι η κατοχή θα μπορούσε να φτάσει μέχρι τον ποταμό Λιτάνι (30 χλμ. από τα σύνορα).

Πώς επιτεύχθηκε η συμφωνία;

Η συμφωνία προέκυψε μετά από άμεσες συνομιλίες στην Ουάσιγκτον μεταξύ του Νετανιάχου και του Λιβανέζου προέδρου, Ζοζέφ Αούν.

Η ανακοίνωση πάντως φαίνεται πως αιφνιδίασε ακόμη και το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας του Ισραήλ, με αναφορές να κάνουν λόγο για σύγκληση του συμβουλίου μόλις πέντε λεπτά πριν τις επίσημες δηλώσεις Τραμπ.

Η σύνδεση με τον πόλεμο στο Ιράν

Η εκεχειρία αυτή έρχεται ως συνέχεια των ευρύτερων εντάσεων στην περιοχή:

2 Μαρτίου: Το Ισραήλ εισέβαλε στον Λίβανο μετά από πλήγματα της Χεζμπολάχ, τα οποία ακολούθησαν τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν.

Ανθρώπινο κόστος: Από τις 2 Μαρτίου, περισσότεροι από 2.100 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο από ισραηλινές επιθέσεις, ενώ πάνω από 1,2 εκατομμύριο έχουν εκτοπιστεί.

Καταστροφές: Ανάλυση του BBC Verify δείχνει ότι πάνω από 1.400 κτίρια έχουν καταστραφεί, ενώ πρόσφατα το Ισραήλ ανατίναξε την τελευταία γέφυρα που συνέδεε τον νότο με την υπόλοιπη χώρα.

Πώς αντέδρασαν οι πλευρές

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε για «ευκαιρία ιστορικής συμφωνίας», ενώ ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν χαιρέτισε την εξέλιξη.

Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου Ναουάφ Σαλάμ εξέφρασε ελπίδα για επιστροφή των εκτοπισμένων. Η Χεζμπολάχ δήλωσε πρόθυμη να συμμετάσχει, αλλά ζήτησε πλήρη παύση επιθέσεων και αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων.

Σε διεθνές επίπεδο, ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε σε πλήρη τήρηση του διεθνούς δικαίου. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τη συμφωνία «ανακούφιση», ενώ η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας ζήτησε αξιοποίηση της ευκαιρίας για διαρκή ειρήνη.

(Με πληροφορίες BBC News)