Μαρξισμός σε 15 δευτερόλεπτα: όταν το TikTok μετατρέπει το brain-rot σε πολιτικό trend

Το TikTok είναι συνώνυμο της υπερκατανάλωσης μικρών βίντεο, αλλά τελευταία ένα κομμάτι της πλατφόρμας δίνει μια απρόσμενη τροπή στο λεγόμενο brain-rot: το μετατρέπει σε όχημα πολιτικής ριζοσπαστικοποίησης. Σειρές από μιμίδια με τίτλους όπως Red Shambhala αναμειγνύουν μουσικά beats, anime εικόνες και αποσπάσματα κειμένων του Καρλ Μαρξ, φτιάχνοντας ένα περιβάλλον όπου η αισθητική των memes συναντά την ταξική πάλη.

Για τους δημιουργούς, το στοίχημα είναι να κάνουν τον μαρξισμό «κουλ». Για πολλούς εφήβους χρήστες, που έρχονται πρώτη φορά σε επαφή με πολιτική ιδεολογία μέσα από αλγόριθμους και hashtags, τα βίντεο αυτά λειτουργούν σαν πύλη σε μια νέα γλώσσα — πιο εύπεπτη, πιο παιχνιδιάρικη, αλλά με φορτίο ιστορικών αναφορών. Κάποιοι δηλώνουν ότι ξεκίνησαν να διαβάζουν Μαρξ μετά από ένα viral clip. Άλλοι βλέπουν την τάση ως απλό shitposting, μια ειρωνική υποκουλτούρα που αντλεί στοιχεία από τη μαζική κουλτούρα χωρίς συνεκτική ιδεολογία.

Το ερώτημα που πλανάται είναι αν αυτές οι ψηφιακές ροές οδηγούν σε ουσιαστική πολιτική συνείδηση ή αν μένουν στη σφαίρα της αισθητικής κατανάλωσης. Η ίδια η φύση του TikTok — κοφτές εικόνες, γρήγορο scroll, μίξη ειρωνείας και σοβαρότητας — ευνοεί περισσότερο την ατμόσφαιρα παρά τη θεωρητική εμβάθυνση. Κι όμως, η πολιτική ταυτότητα της νέας γενιάς διαμορφώνεται πλέον μέσα από τέτοιους υβριδικούς χώρους, όπου η ποπ κουλτούρα και τα μανιφέστα συνυπάρχουν στο ίδιο feed.

Το φαινόμενο υπογραμμίζει τη δύναμη των αλγορίθμων να μετατρέπουν ιδέες σε trends. Όπως παλαιότερα η alt-right κουλτούρα αξιοποίησε τα memes για να διαδώσει μηνύματα, έτσι και το «μαρξιστικό brain-rot» δείχνει πώς η πολιτική μπορεί να διαχυθεί μέσω χιούμορ, remix και ειρωνείας. Μπορεί να μην προκύψει νέα γενιά θεωρητικών, αλλά σίγουρα διαμορφώνεται μια γλώσσα που κάνει τον Μαρξ viral στο πιο απρόσμενο μέρος: την οθόνη ενός smartphone.

Πηγή: Pitchfork