Βρετανία: Πρόταση για «φόρο ατέκνων»

Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στους Sunday Times, ο δημογράφος Δρ Paul Morland διατυπώνει ορισμένες προτάσεις για «να δοθούν κίνητρα στις οικογένειες να κάνουν περισσότερα παιδιά και να τα αποκτήσουν όταν οι γονείς είναι νέοι». Πρώτο μέτρο: Επιβολή φόρου, κάτι σαν «αρνητικό επίδομα παιδιού» για όσους δεν έχουν απογόνους. «Αυτό μπορεί να φαίνεται άδικο για όσους δεν μπορούν να κάνουν παιδιά,» λέει ο Morland, «αλλά αναγνωρίζει ότι όλοι βασιζόμαστε στην ύπαρξη μιας επόμενης γενιάς και ότι όλοι θα πρέπει να συνεισφέρουν στο κόστος δημιουργίας αυτής της γενιάς.» Στη συνέχεια προτείνει το Ηνωμένο Βασίλειο να «χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια από αυτή τη φορολογία για να διορθώσει το χαλασμένο, δαπανηρό σύστημα φροντίδας των βρεφών και των νηπίων». Με λίγα λόγια, ο Morland προτείνει στις γυναίκες που ξοδεύουν χρήματα για θεραπείες γονιμότητας να πληρώνουν κατιτίς παραπάνω, ενώ όσες δεν θέλουν παιδιά να τιμωρούνται για τον εγωισμό τους.

Όπως επεσήμαναν πολλοί στον απόηχο του άρθρου, υπάρχει μια εναλλακτική λύση που θα βοηθούσε τις γυναίκες που θέλουν να γίνουν μητέρες, η οποία δεν καταπατά την αυτοδιάθεση των υπολοίπων. Αυτή η λύση είναι η καθολική δωρεάν παιδική φροντίδα: ποτέ στην ιστορία οι γυναίκες δεν μεγάλωναν τα παιδιά τους μόνες - χρειαζόταν «ολόκληρο χωριό» για να μεγαλώσουν. Κι όταν ήταν πολύτεκνες, ποτέ δεν τα έβγαζαν πέρα: παιδιά πέθαιναν, παιδιά παραμελούνταν, παιδιά χάνονταν. Το ότι ο πληθυσμός γερνά και πολλές γυναίκες δεν κάνουν παιδιά οφείλεται βεβαίως σε μια σειρά κοινωνικούς παράγοντες -  αλλά, αν θέλουμε να ενθαρρύνουμε τη γεννητικότητα, μπορούμε μέσω θετικών δράσεων, μέσω ανταμοιβών, όχι μέσω τιμωριών. Η Βρετανία δεν φημίζεται για άριστες υπηρεσίες παιδικής φροντίδας όπως οι σκανδιναβικές χώρες, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Γαλλία: οι γονείς πληρώνουν πάνω από 7.000 λίρες ετησίως για ένα παιδικό σταθμό μερικής απασχόλησης. Σε ορισμένες περιοχές της χώρας, το ποσό είναι ακόμη μεγαλύτερο. Σχεδόν τα δύο τρίτα των οικογενειών πληρώνουν περισσότερα για τη φροντίδα των παιδιών τους παρά για το ενοίκιό τους.

Πολλοί είδαν στην πρόταση του Morland μια επιρροή από την αμερικανική επίθεση στο δικαίωμα της διακοπής της κύησης. Άλλοι βομβάρδισαν τον δημογράφο με καυστικές ερωτήσεις; «Ο φόρος θα έμπαινε στα 18 ή προτιμάτε να φορολογείτε μόνο τους άτεκνους μετά τα 30; Και θα σταματά μετά την εμμηνόπαυση;» «Αν πάρει κάποιος διαζύγιο διατηρεί το φορολογικό όφελος ή εξαρτάται από το ποιος έχει την επιμέλεια του παιδιού;» «Αν αποκτήσεις παιδί και το δώσεις για υιοθεσία μετράει;» «Αν υιοθετήσω ένα παιδί θα πληρώνω τον φόρο παρόλο που δεν έχω βοηθήσει στην τόνωση του πληθυσμού;» «Τι γίνεται αν είμαι δότης σπέρματος;» « Θα φορολογούνται μόνο τα παντρεμένα ζευγάρια; Τι γίνεται με τους single; Μόνο στρέιτ θα φορολογούνται;» «Μπορώ να συμψηφίσω τον φόρο ατέκνου μέχρι τα 35 κάνοντας δύο παιδιά απανωτά αφού κλείσω τα 36;» O δημοσιογράφος Harry Kind έγραψε στο Twitter μερικές ακόμα εύλογες απορίες: «Ο φόρος θα είναι ανάλογος του εισοδήματος; Θα τιμωρεί περισσότερο τους άτεκνους πλούσιους ή τους άτεκνους φτωχούς; Ο γονέας που χάνει ένα παιδί θα πληρώνει φόρο ατέκνου; Ο φόρος θα επιβάλλεται σε όλους ή μόνο στις γυναίκες; Πώς αποδεικνύουν οι άνδρες ότι είναι άτεκνοι;» Τέλος, αναδύθηκε ένα γνήσιο ζήτημα: οι άτεκνοι πληρώνουν ήδη φόρους με τους οποίους παρέχεται εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη στα παιδιά των άλλων.

Πέρα από τις ειρωνείες, άρθρα όπως αυτό στους Sunday Times μπορεί να έχουν δυσάρεστες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των γυναικών. Όπως τόνισε η συγγραφέας Stella Duffy, τέτοιες ιδέες δίνουν μια ανησυχητική εικόνα για το πώς η κοινωνία αντιμετωπίζει τους ανθρώπους χωρίς παιδιά.