Ρωσία - Κορωνοϊός: Χαλαρότητα και έξαρση κρουσμάτων

Ενώ ο αριθμός των κρουσμάτων κορωνοϊού στη Ρωσία αυξάνεται ανησυχητικά, πολλοί Ρώσοι δηλώνουν ότι «ο ιός δεν είναι τόσο επιβλαβής όσο τον παρουσιάζουν οι άλλες χώρες». Η επιδημία έχει προκαλέσει 233.000 θανάτους, σύμφωνα με τα κυβερνητικά στοιχεία, αλλά η Rosstat, που χρησιμοποιεί διαφορετική μέθοδο μέτρησης εκτιμά τις απώλειες σε 367.000 μέχρι τον Ιούλιο του 2021. Άλλοι φορείς κάνουν λόγο για αύξηση των ετήσιων θανάτων κατά 600.000 ή 650.000 εξαιτίας του Covid-19.

Η γενιά που επλήγη περισσότερο είναι εκείνη που πρόλαβε τον κομμουνισμό και την πτώση του: οι άνθρωποι που πέρασαν δύσκολα χρόνια· όποιος στη σημερινή Ρωσία είναι πάνω από 65 ετών, ιδιαίτερα αν ζει μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, έχει την υγεία, την ψυχολογία και την εμφάνιση ενός 75άρη των ανεπτυγμένων χωρών. Και είναι πιθανώς πιο ευάλωτος στις ιώσεις.

Στην Αγία Πετρούπολη, ένας στους επτά κατοίκους έχει ασθενήσει τουλάχιστον μία φορά και 24.000 έχουν χάσει τη ζωή τους. Αλλά λίγοι φορούν μάσκα στο μετρό και στα μουσεία, ενώ στα ταξί και στα τρένα δεν φοράει κανείς. Στα ξενοδοχεία και στα ασανσέρ στη Μόσχα, οι ξένοι ρεπόρτερ είναι οι μόνοι που φορούν μάσκα – όσο για τις κοινωνικές αποστάσεις είναι ανύπαρκτες: λόγω του ψυχρού καιρού οι Ρώσοι έχουν τη συνήθεια να συγκεντρώνονται σε μικρούς θερμαινόμενους χώρους. Το χειρότερο είναι πως μόνο το 32% των Ρώσων έχουν εμβολιαστεί πλήρως κι ότι υπάρχουν πολλές επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του Sputnik V για το οποίο οι Ρώσοι λένε πως είναι «αξιόπιστο σαν Καλάσνικοφ».

Η συνωμοσιολογία κάνει θραύση: ο κομμουνισμός κατέρρευσε αλλά οι νοοτροπίες επιζούν. Υπάρχει δυσπιστία έναντι της επιστήμης, της κυβέρνησης, της διεθνούς κοινότητας, του υγειονομικού συστήματος. Ταυτοχρόνως, επειδή το πιστοποιητικό εμβολιασμού είναι θεωρητικά απαραίτητο σε ορισμένους τομείς δραστηριότητας, έχει ξεπηδήσει μια βιομηχανία ψεύτικων εγγράφων το καθένα από τα οποία τιμάται από 5.000 μέχρι 20.000 ρούβλια (60-240 ευρώ). Οι Ρώσοι δεν έχουν εμπιστοσύνη ούτε στο κράτος τους, ούτε στα εμβόλια: παρότι επί κομμουνισμού η επιστήμη είχε μεγάλο κύρος, σήμερα οι περισσότεροι αποφεύγουν τα φάρμακα και πολλοί έχουν στραφεί στα μαντζούνια. Αντίθετα από τις δυτικές χώρες όπου παρατηρείται γενικευμένη πολυφαρμακία, οι Ρώσοι φοβούνται τα προϊόντα των φαρμακοβιομηχανιών.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, αν και επέκρινε δημοσίως τη διστακτικότητα των συμπατριωτών του να εμβολιαστούν, έχει αφήσει στους δημάρχους την πρωτοβουλία της εφαρμογής των μέτρων και των εμβολιασμών. Έτσι, στις 30 Οκτωβρίου, ο Αλεξάντερ Μπέγκλοφ, δήμαρχος της Αγίας Πετρούπολης, αποφάσισε να κλείσει τα μπαρ και τις μη βασικές επιχειρήσεις, ενώ τα μουσεία και τα πολιτιστικά κέντρα έμειναν ανοιχτά με υποχρεωτική επίδειξη πιστοποιητικού. Ο Μπέγκλοφ ενθαρρύνει την τηλε-εργασία και τα διαδικτυακά πανεπιστημιακά μαθήματα και αποθαρρύνει την παρουσία σε δημόσιους χώρους μη εμβολιασμένων ατόμων πάνω από 60 ετών – αλλά οι κάτοικοι της Αγίας Πετρούπολης δεν ακολουθούν τις οδηγίες. Όσο για τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες, το ευρωπαϊκό πιστοποιητικό δεν γίνεται αποδεκτό: όποιος επισκέπτεται την Αγία Πετρούπολη πρέπει να κάνει μοριακό τεστ.

Το μέτρο αυτό φαίνεται αλλοπρόσαλλο δεδομένης της γενικής χαλαρότητας στη Ρωσία. Αν και ο Μπέγκλοφ έκλεισε τα εστιατόρια, έχουν δημιουργηθεί αυτοσχέδια υπαίθρια καφέ που προσφέρουν φαγητό και ποτό στα όρθια προσελκύοντας τεράστιο αριθμό ατόμων. Αν οι Ρώσοι υπάκουαν στις αρχές, η Αγία Πετρούπολη θα ήταν ακόμα το Λένινγκραντ.