Μια απλή, ανθρώπινη ιστορία

Το 2017, τύπος, συγγραφείς και αναγνωστικό κοινό υποδέχτηκαν το δεύτερο μυθιστόρημα της Celeste Ng με διθυραμβικά σχόλια και εξακολουθούν να το αποθεώνουν συνεχώς, ενώ αναδείχτηκε το αγαπημένο βιβλίο του κοινού στην ψηφοφορία του Goodreads στην κατηγορία της λογοτεχνίας για το 2017. Όχι τυχαία. Οι «Μικρές φωτιές παντού», που θα κυκλοφορήσει στις 8/11 από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, είναι ένα λογοτεχνικό αριστούργημα! Ένα πολυδιάστατο βιβλίο χαρακτήρων που αναδεικνύει τη συγγραφική ιδιοφυία της Celelste Ng. Είναι μια ιστορία που γεννιέται από τις στάχτες της και αναζωπυρώνει βαθιά συναισθήματα, βγάζει τους σκελετούς από την ντουλάπα, αγγίζει τις γκρίζες ζώνες ευαίσθητων καταστάσεων. 

Η έναρξη της ιστορίας είναι εντυπωσιακή: ένα φλεγόμενο σπίτι, η κινητοποίηση της πυροσβεστικής, η απόγνωση στα πρόσωπα των μελών της οικογένειας Ρίτσαρντσον, που παρακολουθούν την εστία τους να καίγεται συθέμελα, και μια μυστική συνενοχή ως προς τον δράστη αυτής της πράξης. 

Και αμέσως μετά, πίσω στον χρόνο, και στη στιγμή που η Μία και η κόρη της Περλ, φτάνουν στο ειδυλλιακό προάστιο του Κλίβελαντ, στο Σέικερ Χάιτς. Ένα μέρος όπου τα πάντα λειτουργούν σε αγαστή αρμονία και οι κάτοικοί του ζουν απόλυτα ευτυχισμένοι. Οι δύο γυναίκες νοικιάζουν ένα σπίτι της οικογένειας Ρίτσαρντσον και η Περλ έρχεται πολύ κοντά με τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας. Η Έλενα Ρίτσαρντσον, αποδεικνύοντας τις φιλανθρωπικές της διαθέσεις, προσφέρει εργασία στη Μία για να τη βοηθήσει οικονομικά, και η κίνηση αυτή θα αποτελέσει το έναυσμα για μια σειρά ισχυρών αναταράξεων.

Η κατάσταση επιδεινώνεται όταν η Μία εμπλακεί σε μια υπόθεση υιοθεσίας του ζεύγους  ΜακΚάλοου, στενών φίλων του ζεύγους Ρίτσαρντσον. Η Έλενα αποφασίζει να ανακαλύψει τα πάντα γύρω από το σκοτεινό παρελθόν της Μία, για να την «τιμωρήσει», όμως δεν μπορεί να φανταστεί πως με την κίνησή της αυτή θα ξεσπάσει μια πυρκαγιά που θα καταστρέψει οτιδήποτε είναι χτισμένο σε σαθρά θεμέλια. 

Η ιστορία είναι στη βάση της μια ιστορία μητέρας-κόρης. Η Μία και η Περλ, η Έλενα Ρίτσαρντσον και οι κόρες της Ίζυ και Λέξι, η κύρια ΜακΚάλοου με τη Μίραμπελ, η Μπίμπι και η Μίραμπελ. Ακόμα και η σχέση της Μία με τη μέντορά της είναι μια σχέση που κρύβει μέσα της έντονα στοιχεία μητρικής σχέσης. Οι δεσμοί εξελίσσονται και διαμορφώνονται στο πέρασμα των χρόνων και υπό το βάρος των συνθηκών και ο αναγνώστης μένει εκστατικός από τις διαφορετικές εκφάνσεις αυτής της σχέσης. Κάθε ζευγάρι μητέρας-κόρης κινείται σε ένα τεντωμένο σκοινί που είναι διαρκώς έτοιμο να σπάσει. Όλα είναι ρευστά. Η τρυφερότητα φλερτάρει με την οργή, η αγάπη με την έλλειψη εμπιστοσύνης, η ανάγκη για αποδοχή με την απόρριψη. Ο εγωισμός παλεύει να σπάσει τα συναισθηματικά όρια και να υπερισχύσει, και προκαλεί τη μητρότητα να αποδείξει τις δυνάμεις της. 

«Όταν είσαι γονιός, το παιδί σου δεν είναι απλά κάποιος άνθρωπος: είναι ένας τόπος, ένα είδος Νάρνια, ένας αχανής αιώνιος τόπος όπου συνυπάρχουν το παρόν που ζεις, το παρελθόν που θυμάσαι και το μέλλον που προσδοκάς».

Η Celeste Ng κατορθώνει να αποτυπώσεις τις μικρές ιστορίες των ηρώων της αποφεύγοντας να πάρει θέση. Με λιτό λόγο και ζωντανούς διαλόγους –που αποδίδει εξαιρετικά η μεταφράστρια Ρίτα Κολαΐτη–, παρουσιάζει τα γεγονότα, εστιάζει στην ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων της και προβάλλει και τις δύο πλευρές της κάθε ιστορίας αφήνοντας τον αναγνώστη να επιλέξει με βάση τα δικά του κριτήρια. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Υπάρχουν οι άνθρωποι με το παρελθόν τους, τα λάθη τους, τις επιλογές και τις αποφάσεις τους που διαμορφώνουν την πορεία της ζωής τους. 

Οι ταξικές διαφορές και τα στερεότυπα της τοπικής κοινωνίας θίγονται χωρίς περιστροφές και στρογγυλεμένες γωνίες. Αποτελούν τον κορμό της πλοκής και είναι μια ακόμα μικρή φωτιά που πυροδοτεί τις εξελίξεις. Η οικογένεια της Έλενας Ριτσαρντσον αποτελεί ένα ιδεατό πρότυπο οικογένειας που ακολουθεί πιστά τους άγραφους νόμους της περιοχής. Η ίδια προσπαθεί να διατηρήσει το αψεγάδιαστο προφίλ της οικογένειάς της με όποιο κόστος και επιθυμεί διακαώς να είναι αρεστή. Τη φοβίζει το πάθος, τρέμει να μην μπορεί να ελέγξει τα συναισθήματα και τις καταστάσεις γύρω της. Η Ρίτσαρντσον σπανίως αναφέρεται με το μικρό της όνομα και αυτή η λεπτομέρεια περικλείει μέσα της πολλαπλά μηνύματα προς αποκωδικοποίηση. 

«Οι κανόνες υπάρχουν για έναν λόγο: αν τους ακολουθείς, θα πετύχεις· διαφορετικά, μπορεί να κάνεις τον κόσμο στάχτη». Από την άλλη, η Μία φέρνει μαζί της μια άλλη κουλτούρα, μια πιο μποέμικη προσέγγιση ζωής και διαβίωσης, και μια περηφάνια που ξενίζει. Η Μία δεν δέχεται υποδείξεις και δεν «εξημερώνεται». Αγαπά την τέχνη της φωτογραφίας και μάχεται να πραγματοποιήσει τα όνειρά της. Αφήνει τη σπίθα μέσα της άσβεστη να παρασύρει τα βήματά της. Παλεύει με τους δαίμονες του παρελθόντος και η φυγή είναι το σήμα κατατεθέν της, χωρίς όμως κανείς να μπορεί να κατανοήσει το γιατί.

Η συγγραφέας σκάβει βαθιά και βγάζει στην επιφάνεια τρωτά σημεία, ψεγάδια, ανασφάλειες, φιλοδοξίες, καταπιεσμένα όνειρα, προσωπικούς συμβιβασμούς, και κυρίως αυτή την αδιόρατη απειλή πως οι θυσίες που έγιναν ήταν μάταιες και χωρίς αντίκρισμα. Εμβαθύνει σε κάθε ήρωα και αφήνει να σκιαγραφηθεί κάθε πλευρά της προσωπικότητάς του. Είναι εκπληκτικό το πώς καταφέρνει να απεικονίσει με πιστότητα τα πορτρέτα των χαρακτήρων ανάλογα με την κοινωνική τους θέση, την ηλικία τους, τα βιώματα και τις αντιλήψεις τους.

Κάθε έφηβος είναι μελετημένος μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Παρορμητικές αντιδράσεις, που συνοδεύονται από ψυχολογικές μεταπτώσεις και βεβιασμένες αποφάσεις. Ειδικά, η Ίζυ είναι μια αποκάλυψη: αυθόρμητη, χαρισματική, με απίστευτη διορατικότητα και αξιοζήλευτη αντίληψη για την ηλικία της.  Είναι μια μοναδική προσωπικότητα που κινείται στο παρασκήνιο και όταν αποφασίζει να βγει στο προσκήνιο πυροδοτεί την αρχή του τέλους.

Κάθε μικρή ιστορία βγάζει στην επιφάνεια και ένα ευαίσθητο θέμα: μητρότητα, προσωπικές φιλοδοξίες, ταξικές διακρίσεις, κοινωνικές επιταγές, αληθινή αγάπη, κυνήγι ονείρων ή και μαγισσών. Κάθε μικρή ιστορία είναι και μια μικρή φωτιά. «Μικρές φωτιές παντού» αντιμέτωπες με την ανθρώπινη φύση.