«Τρέξε επάνω εις τα κύματα της φοβεράς θαλάσσης. 1821. Ο Αγώνας στη θάλασσα»: Η έκθεση στο Ίδρυμα Ευγενίδου που δεν πρέπει να χάσετε
Η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου εγκαινιάζει σήμερα 8 Ιουνίου μια πολύ σημαντική Έκθεση. Το Ίδρυμα Ευγενίδου συνδιοργανώνει με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους την Επετειακή Έκθεση «Τρέξε επάνω εις τα κύματα της φοβεράς θαλάσσης. 1821. Ο Αγώνας στη θάλασσα». *Α. Κάλβος, Ωδή ογδόη, Εις Αγαρηνούς
Εάν ένας Έλληνας πολίτης θέλει πραγματικά να πει ότι τίμησε την επέτειο των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821, οφείλει να δει την έκθεση που εγκαινιάζεται στις 9 Ιουνίου στο Ίδρυμα Ευγενίδου…
Παραφράζοντας τον Ίταλο Καλβίνο μπορούμε να πούμε ότι με την έκθεση αυτή: «Η Ελλάδα δεν αφηγείται απλά το ναυτικό παρελθόν της, αλλά αποδεικνύεται ότι το εμπεριέχει όπως ένα χέρι τις γραμμές του».
Στην ανάπτυξη του εθνικού κινήματος τον μεγαλύτερο ρόλο έπαιξε η εμφάνιση στην διάρκεια του 18ου αιώνα μιας σπουδαίας επιχειρηματικής και εμπορικής τάξης. Η ελληνική γλώσσα έγινε η lingua franca του βαλκανικού εμπορίου και ελληνικές εμπορικές παροικίες ιδρύθηκαν στα Βαλκάνια, σε ολόκληρη την Μεσόγειο, την κεντρική Ευρώπη και τη νότια Ρωσία, ακόμα και στην Ινδία. Ήταν η εποχή όπου οι Έλληνες πλοίαρχοι ξεκινώντας κυρίως από τα τρία «ναυτικά νησιά», Ύδρα, Σπέτσες και Ψαρά, έβαλαν τα θεμέλια αυτού που κατά τον 20ό αιώνα θα γινόταν ο μεγαλύτερος εμπορικός στόλος του κόσμου.
Η Επετειακή Έκθεση είναι αφιερωμένη στον ναυτικό αγώνα των Ελλήνων εκείνων οι οποίοι μετέτρεψαν τα εμπορικά τους πλοία σε πολεμικά και αγωνίσθηκαν οι ίδιοι με φιλοπατρία. Ο επισκέπτης θα μπορεί να δει την αλληλουχία των ιστορικών γεγονότων από τα προεπαναστατικά χρόνια μέχρι τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Και εδώ είναι, κατά τη γνώμη μου, το πιο υπέροχο ανάμεσα στα σπουδαία εκθέματα αυτής της έκθεσης.
Μέσα από το Έργο ΝΑΥΣ που συντονίζει το Ίδρυμα Ευγενίδου και επιστημονικός υπεύθυνος είναι η Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, έχουν αναπτυχθεί με υψηλή τεχνολογία τα εκθέματα σχετικά με τη ναυμαχία του Ναυαρίνου. Μέσω του εξοπλισμού VR, ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί εικονικά επάνω στο κάθε πλοίο και κυρίως να έρθει σε επαφή με λεπτομέρειες γύρω από τη ναυμαχία.
Από τις 9 Ιουνίου, λοιπόν, το κοινό θα μπορεί να επισκεφθεί από κοντά την Έκθεση και να βιώσει μία πραγματικά μοναδική εμπειρία μέσω της προβολής των αρχειακών τεκμηρίων, των μουσειακών κειμηλίων και των ψηφιακών εφαρμογών.
Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους έχουν συνεισφέρει τα αρχειακά τεκμήρια και τα μουσειακά κειμήλια τα οποία κάνουν αυτή την Έκθεση τεκμηριωμένη και σημαντική. Για την ελληνική Ιστορία που είναι συνυφασμένη με τη θάλασσα και την Ελληνική Επανάσταση η οποία έδωσε το πρωτο εθνικό κράτος σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Άλλωστε… Με την έκθεση αυτή «Η Ελλάδα δεν αφηγείται το ναυτικό παρελθόν της, αλλά αποδεικνύεται ότι το εμπεριέχει όπως ένα χέρι τις γραμμές του».
ΣΣ1 :Υλικό για την Έκθεση παραχωρήθηκε από το Archivio di Stato της Νάπολης αλλά και από την ιδιωτική συλλογή των Δημήτρη και Ανδρονίκης Κωστοπούλου. Τα μουσειακά κειμήλια της έκθεσης προέρχονται από τα ΓΑΚ-Ύδρας.
ΣΣ2 : Την επιστημονική ευθύνη της έκθεσης έχει ο Πρόεδρος των ΓΑΚ,καθηγητής Ιστορίας Νίκος Καραπιδάκης. Το σενάριο και την συγγραφή των κειμένων επιμελήθηκε η επιστημονική σύμβουλος της έκθεσης, Διευθύντρια του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών, καθηγήτρια Ναυτιλιακής Ιστορίας, Τζελίνα Χαρλαύτη. Την εποπτεία υλοποίησης της έκθεσης είχαν οι Αμαλία Παππά (Aναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια, Γ.Α.Κ.) και Νίκος Θωμαΐδης (Ι.Ε.).
