«Nora: Hell's House» στο Bios

Η Θεατρική Εταιρεία THEARTES, των Κωνσταντίνου Κυριακού και Κατερίνας Μπιλάλη, παρουσιάζει την παράσταση «Nora: The Hell’s House», εμπνευσμένη από το έργο «Νόρα ή Το Κουκλόσπιτο» του Χένρικ Ίμπσεν, σε δημιουργικό διάλογο με τον «Φάουστ» του Γκαίτε.

Πρόκειται για μια σύγχρονη θεατρική ανασυγγραφή που φέρνει σε συνομιλία δύο εμβληματικά έργα της ευρωπαϊκής δραματουργίας, όχι σε επίπεδο πλοκής, αλλά σε επίπεδο ερωτημάτων: την ευθύνη της πράξης, την επιθυμία, το τίμημα της ελευθερίας και τη σύγκρουση με την κοινωνική κανονικότητα.

Η παράσταση διατηρεί τρία πρόσωπα: τη Νόρα, τον Τόρβαλντ και τον Κρόγκσταντ. Ο Κρόγκσταντ επανερμηνεύεται ως μια μεφιστοφελική μορφή, όχι ως φορέας κακού, αλλά ως καταλύτης που αποκαλύπτει τις αλήθειες και ωθεί τους ήρωες στη δράση. Το γνώριμο αστικό σαλόνι του «Κουκλόσπιτου» μετατρέπεται σε πεδίο φιλοσοφικής σύγκρουσης, όπου η σταθερότητα αντιπαρατίθεται με την ανάγκη για αλλαγή.

Η Νόρα δεν παρουσιάζεται ως σύμβολο ή ηρωίδα, αλλά ως άνθρωπος που τολμά να πράξει. Παρότι εγκλωβισμένη στον ρόλο της συζύγου και της μητέρας, προχωρά σε μια επιλογή που γεννιέται από αγάπη και ανάγκη για ζωή. Η πράξη της πλαστογραφίας προσεγγίζεται ως μια «φαουστική» υπέρβαση: μια συνειδητή παραβίαση του νόμου στο όνομα της επιθυμίας. Απέναντί της, ο Τόρβαλντ εκπροσωπεί μια ηθική ακινησίας και προσκόλλησης στην τάξη πραγμάτων της πατριαρχικής κοινωνίας.

Το «Nora: The Hell’s House» δεν επιδιώκει μια επιφανειακή επικαιροποίηση του έργου του Ίμπσεν. Θέτει το ερώτημα αν η περίφημη έξοδος της Νόρας παραμένει σήμερα πράξη ελευθερίας ή αν απαιτεί πλέον ένα διαφορετικό, υψηλότερο τίμημα. Η παράσταση δεν δίνει απαντήσεις, αλλά ανοίγει έναν χώρο σκέψης, όπου το προσωπικό γίνεται πολιτικό.

Με λιτή σκηνική γλώσσα και αφαιρετικό χώρο, η παράσταση κινείται ανάμεσα στον ρεαλισμό και τη μεταφυσική. Το κλείσιμο της πόρτας δεν σηματοδοτεί τη λύτρωση, αλλά την αρχή μιας αβέβαιης και αναγκαίας διαδρομής.

Το «Nora: The Hell’s House» είναι μια παράσταση για την ανάγκη να κινηθούμε, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Μια αφορμή για να αναμετρηθούμε με τον φόβο και τα δεσμά της πατριαρχίας.

Σκηνοθετικό σημείωμα

«Με την Κατερίνα Μπιλάλη αποφασίσαμε το παιχνίδισμα, που μας διακρίνει ως THEARTES στις παραστάσεις μας, να το αξιοποιήσουμε φέτος στο κείμενό μας. Έτσι καταλήξαμε σε μία δραματουργική συνομιλία δύο εμβληματικών θεατρικών έργων. Στον πυρήνα της σύνθεσης βρίσκεται η απόφαση να μετατοπιστεί το δραματουργικό βάρος από το γεγονός της φυγής στο τίμημα της φυγής. Εξ' ου και το λεκτικό παιχνίδισμα που δημιουργείται από την αλλαγή του τίτλου όπου το ιμπσενικό «Doll’s House» μετατρέπεται στην παράστασή μας σε «Hell’s House», αλλάζοντας το “Do” της πράξης με το “He” του κυρίαρχου αρσενικού.

Η παράσταση ολοκληρώνεται όχι με λύση, αλλά με την ευθύνη του κοινού να αναμετρηθεί με το ερώτημα: «Πόσο ανεκτική είναι η κοινωνία μας απέναντι σε μια γυναίκα που δεν επιστρέφει;»

-Κωνσταντίνος Κυριακού