«Μια αχόρταγη σκιά» στη Στέγη

Μία εμπειρία, δύο εκδοχές. Ένας ορειβάτης που έζησε μια απίστευτη περιπέτεια στο βουνό. Και ένας ηθοποιός που ενσάρκωσε την ιστορία του στο σινεμά. Ο ΜαριάνοΠενσότι σκηνοθετεί στη Στέγη για τρίτη φορά και από 5 Μαρτίου έως 24 Απριλίου μας χαρίζει Μια αχόρταγη σκιά, μια ιστορία φορτισμένη με ένταση αλλά και τρυφερότητα, με αμείωτη αγωνία και καταιγιστικό σαρκασμό.

Πατέρες και γιοι. Ορειβασίες και πτώσεις. Παγόβουνα, φαντάσματα, η αλήθεια και η κινηματογραφημένη εκδοχή της, συγκλονιστικές αποκαλύψεις και κωμικές ανατροπές, με ένα tour de force ντουέτο, τους Γιάννη Νιάρρο και Κώστα Νικούλι, στην πρώτη τους θεατρική συνύπαρξη.
Μετά την πρεμιέρα του έργου στην Αβινιόν το 2024 και τις ξεχωριστές εκδοχές του για την Αυστρία και την Αργεντινή, τη σκυτάλη παίρνουν δύο ηθοποιοί στην Ελλάδα για να μιλήσουν, μεταξύ άλλων, όπως χαρακτηριστικά λέει ο Πενσότι, «για απόντες πατέρες που τα παιδιά τούς μυθοποιούν και παρόντες πατέρες που τα παιδιά τούς περιφρονούν. Όπως η κλιματική αλλαγή λιώνει τους πάγους του κόσμου, έτσι και ο χρόνος φαίνεται να αποδομεί τους μύθους που οι οικογένειες πλάθουν γύρω τους».
Οι εμπειρίες που μας χώρισαν, οι κοινές πορείες που μας ένωσαν, οι πόθοι και τα πάθη μας, η αλήθεια και η μυθοπλασία, με φόντο μια ιστορία που δένει τις ζωές των ανθρώπων με έναν άρρηκτο δεσμό. Με επιρροές από τον Σταντάλ, τον Μπαλζάκ και τον Τολστόι, ο Πενσότι θέλησε να γράψει ένα έργο που να θυμίζει ένα ανέφικτο μυθιστόρημα, μια ιστορία μέσα στην οποία υπάρχει ένα παλίμψηστο από άλλες ιστορίες, σαν ρωγμές που ανοίγουν περάσματα σε λησμονημένες ζωές και ανείπωτες αλήθειες. Γιατί η ανάβαση σε ένα βουνό και τα γυρίσματα μιας ταινίας μετατρέπονται τελικά σε μια υπαρξιακή πρόκληση: να αντιμετωπίσεις το ύψος και να αφουγκραστείς το βάθος.

Είναι η τρίτη φορά που η Στέγη συνεργάζεται με τον Αργεντινό δημιουργό. Τον Νοέμβριο του 2014, ο ΜαριάνοΠενσότι παρουσίασε στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης την παράσταση Το παρελθόν είναι ένα ζώο αλλόκοτο, στο πλαίσιο του φεστιβάλ της σύγχρονης, ανεξάρτητης λατινοαμερικανικής σκηνής, Transitions 2: Latin America. Ακολούθησε μια δεύτερη συνεργασία το 2019, με τη site-specific ταινία The Audience, όπου σκιαγράφησε ένα δικό του πορτρέτο της Αθήνας. Μετά από επισκέψεις του ίδιου στην Αθήνα, πολύμηνη έρευνα στο κέντρο της πόλης και μια σειρά συνεντεύξεων με κατοίκους της, ο Πενσότι δημιούργησε 11 ταινίες μικρού μήκους, με ελληνικό καστ, συνδέοντας μικροϊστορίες ετερόκλητων ανθρώπων που αλληλεπιδρούν με την πόλη. Το έργο έκανε παγκόσμια πρεμιέρα τον Οκτώβριο του 2020 στο deSingel της Αμβέρσας και παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τον Νοέμβριο του ίδιου έτους.
Η ιστορία της Αχόρταγης σκιάς: Ο Γιώργος Σταματιάδης είναι ορειβάτης, γιος ενός διάσημου αλπινιστή που εξαφανίστηκε το 1989, στην προσπάθειά του νακατακτήσει την κορυφή της Αναπούρνα, όταν εκείνος ήταν ακόμη μικρό παιδί. Το 2021, ο ορειβάτης αποφασίζει να ολοκληρώσει την ανάβαση στην οποία έχασε τη ζωή του ο πατέρας του. Όμως, κατά τη διάρκεια αυτής της προσπάθειας, του συμβαίνει κάτι ασυνήθιστο, που κάνει την ιστορία του παγκοσμίως γνωστή. Το 2023 γυρίζεται μια ταινία βασισμένη σε όσα συνέβησαν στον ορειβάτη. Τον ρόλο καλείται να ερμηνεύσει ο Μάνος Ρούσσος, ένας ηθοποιός του οποίου η καριέρα είναι στάσιμη τα τελευταία χρόνια. Η συμμετοχή του στην ταινία θα αλλάξει τη ζωή του και θα αποκαλύψει πολλά κοινά με την ιστορία του ορειβάτη. Κατά τη διάρκεια του έργου, βλέπουμεμαζί στη σκηνή τον ορειβάτη και τον ηθοποιό. Ο καθένας αφηγείται τη δική του εκδοχή. Οι δύο ιστορίες ξετυλίγονται παράλληλα και εναλλάξ, αναδεικνύοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στην πραγματικότητα και την κινηματογραφική αναπαράσταση των γεγονότων.
Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ της Αβινιόν το 2024, στο πλαίσιο του προγράμματοςPièce commune, στο οποίο κάθε χρόνο, μετά από πρόσκληση του Φεστιβάλ της Αβινιόν και του WienerFestwochen, ένας δημιουργός παρουσιάζει ένα νέο έργο του που προορίζεται να περιοδεύσει στην Ευρώπη.

Σκηνοθετικό Σημείωμα
«Στο Μια αχόρταγη σκιά, βλέπουμε μόνο δύο ανθρώπους επί σκηνής: έναν πραγματικό άνθρωπο στον οποίο συνέβη κάτι εξαιρετικό και έναν ηθοποιό που ενσάρκωσε αυτόν τον άνθρωπο και την ιστορία του σε μια ταινία. Και οι δύο αφηγούνται και αναπαριστούν τις εμπειρίες τους, αλληλεπιδρώντας κατά διαστήματα και δημιουργώντας μια ανταλλαγή ανάμεσα στο πρωτότυπο και το είδωλό του.
Πάντα με συνάρπαζαν οι ταινίες που απεικονίζουν τις ιστορίες ανθρώπων οι οποίοι είναι ακόμα ζωντανοί. Τι συμβαίνει σε αυτούς τους ανθρώπους όταν βλέπουν τη μυθοπλαστική απεικόνισή τους; Τι συμβαίνει στους ηθοποιούς που υποδύονται το πραγματικό πρόσωπο; Σε ποιον βαθμό αλλάζει η ζωή και των δυο τους; Το να σκεφτόμαστε πώς η μυθοπλασία μεταμορφώνει την πραγματικότητα είναι επίσης ένας τρόπος να αναλογιστούμε πώς αφηγούμαστε μια ζωή, πώς αφηγούμαστε τον εαυτό μας.
Το Μια αχόρταγη σκιά είναι ακριβώς ένα πρότζεκτ που διερευνά τη φόρμα της “μυθοπλαστικής ντοκιμαντερίστικης αφήγησης”, κάτι που παρουσιάζεται στο κοινό ως αληθινό αλλά το μυθοπλαστικό του στοιχείο είναι σχεδόν απόλυτο».
–Mariano Pensotti

Παραστάσεις με αγγλικούς υπέρτιτλους: Τις Κυριακές,15 & 29 Μαρτίου και19Απριλίου 2026

Συζήτηση μετά την πρεμιέρα
Μετά την πρεμιέρα της παράστασης Μια αχόρταγη σκιά, την Πέμπτη 5 Μαρτίου, θα ακολουθήσει συζήτηση με τον σκηνοθέτη ΜαριάνοΠενσότι, τη συνεργάτρια σκηνοθέτρια Γιολάντα Μαρκοπούλου και τους ηθοποιούς Γιάννη Νιάρρο και Κώστα Νικούλι στη Μικρή Σκηνή της Στέγης.

Masterclass με τον Mariano Pensotti: «Subtitling Reality»
Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, 16:00-18:00, Μικρή Σκηνή
Ομιλία του καλλιτέχνη και στη συνέχεια συζήτηση (Q&A) με τα συμμετέχοντα άτομα
Γλώσσα εργασίας: Αγγλικά
Απευθύνεται σε σκηνοθέτες, θεατρικούς συγγραφείς, καλλιτέχνες από διάφορα πεδία, αλλά είναι επίσης ανοιχτό σε όσους/όσες ενδιαφέρονται να μάθουν για αυτή τη συγκεκριμένη δημιουργική διαδικασία.
Ο διακεκριμένος Αργεντινός θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης μοιράζεται με το ελληνικό κοινό τη σκηνική του εμπειρία δύο ημέρες μετά την πρεμιέρα του έργου του, Μια αχόρταγη σκιά, στη Μικρή Σκηνή της Στέγης. Στο masterclass, με τίτλο “SubtitlingReality” [Υποτιτλίζοντας την πραγματικότητα], ο Πενσότι θα μοιραστεί την εμπειρία του ως σκηνοθέτη και θεατρικού συγγραφέα, συζητώντας για μερικά από τα έργα που ανέπτυξε μαζί με την GrupoMarea τα τελευταία χρόνια. Η GrupoMarea είναι μια διατομεακή ομάδα καλλιτεχνών με έδρα το Μπουένος Άιρες, η οποία αναπτύσσει θεατρικά έργα, ταινίες, καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις και τοποειδικάπρότζεκτ. Δημιουργούν από κοινού διάφορα έργα που εξερευνούν τη σύνθετη σχέση μεταξύ πραγματικότητας και μυθοπλασίας, αντλώντας συχνά έμπνευση από εμπειρίες που συνδέονται με την κοινωνική κατάσταση στην Αργεντινή. Τα περισσότερα από τα έργα τους έχουν παρουσιαστεί σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ.Tomasterclass απευθύνεται σε σκηνοθέτες, θεατρικούς συγγραφείς, καλλιτέχνες από διάφορα πεδία, αλλά είναι επίσης ανοιχτό σε όσους/όσες ενδιαφέρονται να μάθουν για αυτή τη συγκεκριμένη δημιουργική διαδικασία.


Λίγα λόγια για τον Mariano Pensotti
Ο ΜαριάνοΠενσότι είναι Αργεντινός συγγραφέας και θεατρικός σκηνοθέτης. Συνίδρυσε την ομάδα Grupo Marea μαζί με τη σκηνογράφο Mariana Tirantte, τον μουσικό DiegoVainer και την καλλιτεχνική παραγωγό Florencia Wasser.Μεταξύ των πρόσφατων έργων του συγκαταλέγονται τα LaObra (2023), LosAños (2021), Diamante (2018), ElPúblico (2018/2020/2021), Ardebrillanteenlosbosques de lanoche (2017), Cuandovuelva a casavoy a serotro (2015), Cineastas (2013), Elpasado es unanimalgrotesco (Το παρελθόν είναι ένα ζώο αλλόκοτο, 2011· παρουσιάστηκε στη Στέγη το 2014) και LaMarea.
Όλες του οι παραγωγές έχουν παρουσιαστεί στην Αργεντινή και σε πολλά φεστιβάλ και θέατρα ανά τον κόσμο. Την πρώτη του όπερα ως σκηνοθέτης, BeatrixCenci, την παρουσίασε τον Μάρτιο του 2019 στην OpéraNationalduRhin του Στρασβούργου. Τον Ιούνιο του 2021 παρουσίασε στον ίδιο χώρο τη δεύτερη σκηνοθεσία του σε όπερα, τη MadameButterfly, που το 2024 φιλοξενήθηκε και στο OperaBalletVlaanderen της Αμβέρσας.