«1984» του Τζόρτζ Όργουελ στο Δίπυλον

«Δεν πιστεύω ότι το είδος της κοινωνίας που περιγράφω θα προκύψει κατ’ ανάγκη, αλλά πιστεύω πως κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβεί.» (Τζ. Όργουελ)

Ο Ουίνστον Σμιθ, ο κεντρικός ήρωας της ιστορίας, παλεύει να επιβιώσει σωματικά, νοητικά και ψυχικά μέσα σ’ έναν ζοφερό κόσμο, όπου η καταπάτηση της ατομικής ελευθερίας, ο καθολικός έλεγχος της πληροφορίας, η βίαιη καταστολή και η προσπάθεια εξουδετέρωσης της ικανότητας για αυτόνομη σκέψη συνθέτουν την εφιαλτική καθημερινότητα.

«Ο Μεγάλος Αδερφός», η «Αστυνομία Σκέψης», οι «τηλεοθόνες», η «Καινογλώσσα», τα «Δύο Λεπτά Μίσους», το «Υπουργείο Αλήθειας», ο «καταδικασμένος ερωτικός δεσμός του με την Τζούλια», ο «Θάλαμος 101» συναποτελούν τις σκηνές-εικόνες που είτε προβλέπουν ένα δυστοπικό μέλλον είτε αποκαλύπτουν ένα εξίσου δυσοίωνο παρόν, όπου οι ολοένα εξελισσόμενες τακτικές του ολοκληρωτισμού αποτελούν μια σύγχρονη προέκταση της «οργουελικής» σκέψης.

Το διαχρονικό πολιτικό αλληγορικό έργο «1984» κυκλοφορεί για πρώτη φορά το 1949. Μία εβδομάδα πριν από την ολοκλήρωση της δακτυλογράφησης, ο συγγραφέας εξακολουθούσε να είναι αναποφάσιστος ως προς τον τίτλο. Όπως γράφει σ’ ένα φιλικό του πρόσωπο:

«Διχάζομαι ανάμεσα στο 1984 και στο Ο τελευταίος άνθρωπος στην Ευρώπη.» Από τότε μέχρι σήμερα, το «1984» έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα σε ολόκληρο τον κόσμο, καθιστώντας τον αντίκτυπο του έργου του Όργουελ αναμφισβήτητα οικουμενικό και βαθιά αναστοχαστικό για τη δημοκρατία και τα όριά της.

 Η παράσταση

Ένας ηθοποιός-performer υποδύεται όλους τους ρόλους της ιστορίας του Ουίνστον Σμιθ, μιλώντας συχνά εξ ονόματος του ίδιου ή των προσώπων που τον περιβάλλουν, έχοντας μαζί του τέσσερις μουσικούς επί σκηνής.

Η πρωτότυπη μουσική και τα ηχητικά τοπία του Αλέξανδρου-Δράκου Κτιστάκη αναδεικνύουν βασικά πεδία της παράστασης, όπου σκαριφήματα παιδικών τραγουδιών (τα θραύσματα μνήμης του Ουίνστον Σμιθ) μπλέκονται με τον υπόκωφο ρυθμικό θόρυβο των εμβατηρίων (ο κόσμος του Μεγάλου Αδερφού), για να μετουσιωθούν τελικά σε μελωδίες που τραγουδούν ακατάπαυστα τις χαμένες λέξεις: ελευθερία, αυτοδιάθεση, ισότητα, δικαιοσύνη — σε μια εποχή όπου η ελευθερία εκχωρείται πλέον ελεύθερα.