Η «Λίγεια» του Έντγκαρ Άλαν Πόε στο θέατρο Arroyo

«Και η βούλησις εγκατοικεί εις ό,τι δεν αποθνήσκει. Ποιός γνωρίζει της βουλήσεως τα μυστήρια και το σθένος; Διοτί και ο Θεός άλλο δεν είναι, παρά μία βούλησις απέραντος, η οποία διαπνέει τα πάντα διά της εμμονής της. Ο άνθρωπος δεν υποκύπτει εις τους αγγέλους, μήδε εις τον θάνατον ολοσχερώς, παρά μόνο από την αδυναμίας της ασθενούς του βουλήσεως.»

-Τζόσεφ Γκλάνβιλ

 «Η Λίγεια πέθανε. Απόψε της αποτίνουμε φόρο τιμής.»

Αυτή που για τον Έντγκαρ υπήρξε φίλη και μνηστή, σύντροφος στην σπουδή της μαγείας και τελικά αγαπημένη σύζυγος στη ζωή. Ο Έντγκαρ έσκυψε κοντά στα χείλη της. Κι αυτή του χάρισε τα τελευταία της λόγια: «Ο άνθρωπος δεν υποκύπτει ούτε στους αγγέλους, ούτε κι ολοκληρωτικά στον θάνατο, παρά μόνο από την αδυναμία της ασθενούς του θέλησης».

Μετά από μια διαδρομή ανά την Ελλάδα, η «Λίγεια» επιστρέφει για δεύτερο χρόνο στην Αθήνα, στο θέατρο Arroyo, για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων από την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026 και κάθε Κυριακή στις 19:00. Η παράσταση ανιχνεύει το μεγαλείο της γυναικείας μορφής ως Σύμβολο, ως Τοπίο όπου βρίσκουν διέξοδο, είτε μέσω της γραφής, είτε μέσω της δημιουργικής ανάγνωσης, το κρυστάλλινο συναίσθημα, η ποιητική ευφυία κι η ερεβώδης μουσικότητα των λέξεων του Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Η Γυναίκα εδώ δεν ορίζεται. Βρίσκεται πέρα από τους περιορισμούς των ορίων, καταβυθίζεται σε έναν χώρο ιδιωτικό και οικουμενικό παράλληλα, φέρει τη μουσικότητα αν και δεν είναι μουσική, γεννά εικόνες αν και δεν είναι ζωγραφική, αντανακλά την πραγματικότητα αν και δεν είναι πραγματικότητα, εκφέρει λέξεις ζωής αν και δεν σχετίζεται με τους καθημερινούς επικοινωνιακούς λόγους. Είναι επαναστατική όπως η φύση της. Κι όπως περιγράφει ο Ελύτης την αληθινή ποίηση «αρχίζει από εκεί που την τελευταία λέξη δεν την έχει ο θάνατος. Είναι η λήξη μιας ζωής κι η έναρξη μιας άλλης, που είναι ίδια με την πρώτη αλλά που πάει πολύ βαθιά, ως το ακρότατο σημείο που μπόρεσε να ανιχνεύσει η ψυχή· στα σύνορα των αντιθέτων· εκεί που ο Ήλιος κι ο Άδης αγγίζονται».

Λίγα λόγια για την πορεία της «Λιγείας»

Η «Λίγεια» του Έντγκαρ Άλαν Πόε δημοσιεύεται στο περιοδικό The American Museum το 1838. Το αφήγημα ήταν από τα αγαπημένα του συγγραφέα: «Το πιο ευγενές είδος διηγημάτων είναι εκείνο που ενεργοποιεί στον υπέρτατο βαθμό την φαντασία. Γι’ αυτόν και μόνο τον λόγο, μπορούμε να θεωρήσουμε τη «Λίγεια» ως την καλύτερη ιστορία μου».

Η παράσταση βασίζεται στην πρώτη ελληνική μετάφραση του έργου από τον Νικόλαο Σπανδωνή, στην καθαρεύουσα των αρχών του 20ού αιώνα. Η γλώσσα λειτουργεί ως διαμεσολαβητής των κρυμμένων μυστικών της τέχνης, του ύφους και της εποχής του Πόε. Η ποιητική πυκνότητα και η τελετουργική υφή της φέρνουν στην επιφάνεια την αφηρημένη σύλληψη μιας ιδιωτικής εμπειρίας που στην οριακή της ένταση γίνεται παγκόσμια, το «ασύλληπτο» δηλαδή της ανθρώπινης τραγωδίας.