Visual Browsing

Κρητικό τραπέζι: χοιρινό στη γάστρα, ένα πιάτο για τις χοιροχαρές (βίντεο)

Η Εύα Παρακεντάκη μας μαθαίνει τις συνταγές του τόπου της

Η Εύα Παρακεντάκη είναι blogger (Eva in Tasteland), και παρουσιάζει στη Νέα Τηλεόραση Κρήτης την επιτυχημένη μαγειρική εκπομπή Mama Mia. Λατρεύει τον τόπο της, αποφεύγει οτιδήποτε ξενόφερτο, παθιάζεται με τις ντόπιες πρώτες ύλες και με τις παραδοσιακές συνταγές που ακολουθούν ακόμη οι κρητικές νοικοκυρές στα σπίτια τους. Μαγειρεύει πληθωρικά και πάντα πεντανόστιμα και μοιράζεται μαζί μας μικρά και μεγάλα μυστικά παλιάς, παινεμένης και αυθεντικής κρητικής κουζίνας. Αυτή τη φορά μας μαθαίνει να φτιάχνουμε χοιρινό στη γάστρα για να τιμήσουμε τις χοιροχαρές!

Στην Κρήτη από παλιά αλλά μέχρι και σήμερα υπάρχει ένα έθιμο που λέγεται «χοιροσφάγεια» ή «χοιροχαρές»: κάθε οικογένεια μεγαλώνει ένα γουρούνι, τον «χοίρο», το οποίο σφάζει την παραμονή των Χριστουγέννων κι είναι το κύριο χριστουγεννιάτικο φαγητό. Τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων κόβουν το κρέας του χοίρου και φτιάχνουν διάφορα εδέσματα: Λουκάνικα, απάκια και τσιλαδιά (πηχτή) που προέρχεται από το κεφάλι του χοίρου κι όπου ο ζωμός μετατρέπεται σε πηχτό ζελέ που μέσα του έχει  κομμάτια του κρέατος. Τα σύγλινα, πάλι, είναι το κρέας του γουρουνιού κομμένο σε κομμάτια που αφού ψηθούν, μπαίνουν σε μεγάλα δοχεία και καλύπτεται με λίπος. Παλαιότερα αυτός ήταν τρόπος συντήρησης του κρέατος. Οι ομαθιές είναι τα έντερα του χοίρου γεμισμένα με ρύζι και συκώτι και βέβαια οι τσιγαρίδες που είχα την τύχη να δοκιμάσω και είναι κομμάτια λίπους μαγειρεμένου με μπαχαρικά. Έμαθα ότι το έτρωγαν σαν κολατσιό στο μάζεμα τις ελιάς γιατί τους γέμιζε ενέργεια.

Ο χοίρος ήταν μία  πηγή κρέατος για αρκετό καιρό, ίσως και μήνες. Γιατί ως γνωστών μιλάμε για μια δίαιτα φτωχή σε κρέας, την περίφημη διατροφή της Κρήτης , που χάριζει στους Κρητικούς υγεία και μακροζωία. Η ουροδόχος κύστη, η «φούσκα» όπως λέγεται, πλενόταν και μετά φουσκωνόταν και γινόταν μπάλα, το Χριστουγεννιάτικο δώρο για τα παιδιά της εποχής εκείνης.

Στο παρελθόν πολλά σημεία του χοίρου χρησιμοποιούταν ως ύλη για γιατροσόφια και κάποια άλλα κομμάτια αποτελούσαν αντικείμενα μαντείας. Ο σφάχτης ή ο πιο ηλικιωμένος του χωριού σε ρόλο μάντη μελετούσε τα σπλάχνα του ζώου και ερμήνευε  τι σήμαιναν τα σημάδια τους για το μέλλον και την τύχη του σπιτιού. Λειτουργούσαν ακόμη και σαν μετεωρολογικός χάρτης για την πρόγνωση του καιρού. Σήμερα τα χοιροσφάγεια αναβιώνονται με μεγάλη επιτυχία σε πολλά χωριά από άκρη σε άκρη όλης της Κρήτης με μεγάλη επιτυχία, τρελό κέφι και διονυσιακή ατμόσφαιρα. 

Χοιρινό στη γάστρα!

*Στο βίντεο ακούγεται η λύρα του Λευτέρη Τζαγκαράκη.

  • 1 κιλό σπάλα χοιρινή
  • 4 πατάτες
  • 2 ντομάτες
  • 1 σκελίδα σκόρδο
  • Αλάτι
  • Πιπέρι
  • Κύμινο
  • ½ φλιτζάνι ελαιόλαδο

Εκτέλεση

Βάζουμε το χοιρινό στη γάστρα, κόβουμε κυδωνάτες τις πατάτες και τρίβουμε την ντομάτα. Ρίχνουμε ελαιόλαδο, κύμινο, αλάτι, πιπέρι και ανακατεύουμε καλά. Ψήνουμε για 2 ώρες, μία ώρα στους 170°C και ακόμη μία ώρα στους 200°C.

  • Βασικό υλικό Κρέας
  • Ειδική περίπτωση Χριστούγεννα
  • Χρόνος 120'
  • Δυσκολία Εύκολο
  • Εποχή Όλες οι εποχές
Back to top

Προσεχως

Τα Δημώδη
Τα Δημώδη
Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη»
19.01.2019
Τα Δημώδη
Ομαδική έκθεση «Χρόνος»
Ομαδική έκθεση «Χρόνος»
Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων "Μελίνα"
19.01.2019
Ομαδική έκθεση «Χρόνος»
Το Soundtrack της Πόλης
Athens Voice 102.5