Ακμή: Ευθύνεται πράγματι η σοκολάτα για την ακμή; Τι λένε ειδικοί
Η σοκολάτα έχει για χρόνια τη φήμη ότι προκαλεί ακμή. Υπάρχει πράγματι κάποια αλήθεια σε αυτό; Ή μήπως είναι απλώς κάτι που λένε οι γονείς στα παιδιά τους για να μην αγοράζουν πολλά γλυκά στο σούπερ μάρκετ;
Τη δεκαετία του 1960 αρκετές μελέτες εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στη σοκολάτα και την ακμή. Η μεγαλύτερη μελέτη – στην οποία συμμετείχαν μόλις 65 άτομα – δεν βρήκε καμία σχέση μεταξύ των δύο. Ωστόσο, αργότερα επικρίθηκε για αρκετά προβλήματα στον σχεδιασμό της.
Παρότι η σοκολάτα μπορεί να «αθωώνεται», πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί πράγματι να υπάρχουν αρκετές συνδέσεις ανάμεσα στη διατροφή και την ακμή – ιδιαίτερα με τη δυτικού τύπου διατροφή, η οποία είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, ζάχαρη και γαλακτοκομικά.
Τι είναι η ακμή και πού οφείλεται;
Η ακμή είναι μια συχνή δερματική πάθηση κατά την οποία οι θύλακες των τριχών στο δέρμα φράζουν από σμήγμα και νεκρά κύτταρα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σπυράκια. Η σοβαρή ή επίμονη ακμή από την εφηβεία μέχρι την ενήλικη ζωή οφείλεται κυρίως στη γενετική, λέει η Μπέιμπεϊ Ντου-Χάρπερ, δερματολόγος και κλινική λέκτορας στο King's College London. Αυτό συμβαίνει επειδή τα γονίδιά μας καθορίζουν το μέγεθος των σμηγματογόνων αδένων του δέρματος, οι οποίοι παράγουν λάδι.
Η σοβαρή ακμή στους εφήβους είναι πολύ πιο πιθανό να οφείλεται στη γενετική παρά στη διατροφή, σύμφωνα με ειδικούς.
Τα περιστατικά ακμής στους ενήλικες έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στις γυναίκες, όμως δεν υπάρχει μία μόνο εξήγηση γι’ αυτό, λέει η Ντου-Χάρπερ. Προσθέτει ωστόσο ότι ορισμένοι περιβαλλοντικοί παράγοντες της καθημερινότητάς μας μπορεί να παίζουν ρόλο.
«Γενικά, ο τρόπος ζωής μας δεν είναι ιδιαίτερα καλός για το ανθρώπινο σώμα και ίσως η ακμή να αποτελεί μία εκδήλωση αυτού», λέει.
Σε μια μελέτη, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ακμή επιδεινώνεται από τον σύγχρονο τρόπο ζωής – συμπεριλαμβανομένης της δυτικής διατροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και λιπαρά. Ωστόσο σημειώνουν ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ υγείας, ανοσοποιητικής λειτουργίας, διατροφής, φλεγμονής, στρες και περιβαλλοντικών παραγόντων χρειάζεται περισσότερη έρευνα.
Τέτοιοι παράγοντες μπορεί να είναι το στρες, οι λοιμώξεις ή το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο (PMS), λέει η Ζαϊνάμπ Λαφτάχ, σύμβουλος δερματολόγος στο νοσοκομείο Guy's and St Thomas' στο Λονδίνο και εκπρόσωπος του British Skin Foundation.
Εξήντα χρόνια μετά τις πρώτες κατηγορίες ότι μπορεί να προκαλεί ακμή, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να θεωρούν τη σοκολάτα πιθανό «ένοχο». Περίπου εννέα στους δέκα ασθενείς που βλέπει η Λαφτάχ στο ιατρείο της τη ρωτούν ποιες τροφές πρέπει να αφαιρέσουν από τη διατροφή τους για να βελτιωθεί η ακμή τους – και η σοκολάτα είναι από τις πιο συχνές.
«Υπάρχει μια παρανόηση, αλλά και λίγη αλήθεια», λέει.
Ένας λόγος για τον οποίο μπορεί να υπάρχει σχέση μεταξύ διατροφής και ακμής σχετίζεται με τον γλυκαιμικό δείκτη των τροφίμων.
Αν και ο βασικός παράγοντας είναι η γενετική προδιάθεση, ορισμένα συστατικά της διατροφής μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή, λέει η Λαφτάχ. Κάποιοι άνθρωποι αντιδρούν έντονα σε συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων, όπως τα γαλακτοκομικά, αλλά αυτό είναι σπάνιο και μπορεί να σχετίζεται με κάποια δυσανεξία.
Ορισμένοι ερευνητές προσπάθησαν να εξετάσουν ξεχωριστά τα συστατικά της σοκολάτας για να δουν ποια μπορεί να συνδέονται με την ακμή. Ωστόσο τα αποτελέσματα των μελετών δεν είναι σαφή και τα δείγματα είναι μικρά.
Μια μελέτη το 2011 εξέτασε τις επιδράσεις της μαύρης σοκολάτας 100% στην ακμή – δηλαδή τη σοκολάτα χωρίς ζάχαρη. Διαπίστωσε ότι η κατανάλωση σοκολάτας συνδέθηκε με επιδείνωση της ακμής. Ωστόσο στη μελέτη συμμετείχαν μόνο 10 άτομα και δεν υπήρχε ομάδα ελέγχου.
Ένας άλλος λόγος για πιθανή σχέση μεταξύ διατροφής και ακμής είναι ο γλυκαιμικός δείκτης (GI), που δείχνει πόσο γρήγορα μια τροφή αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Πολλές μελέτες έχουν βρει σχέση μεταξύ τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη – όπως φρούτα, ψωμί και ζυμαρικά – και συμπτωμάτων ακμής.
Η Λαφτάχ εξηγεί ότι οι τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη προκαλούν απότομη αύξηση της ινσουλίνης στον οργανισμό, γεγονός που αυξάνει τη φλεγμονή. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη παραγωγή σμήγματος στο δέρμα, το οποίο μπορεί να φράξει τους πόρους και να προκαλέσει σπυράκια. Ωστόσο η σοκολάτα έχει χαμηλό έως μέτριο γλυκαιμικό δείκτη.
Ένα άλλο σύνολο ερευνών εξετάζει πιο γενικά τη σχέση μεταξύ ακμής και δυτικής διατροφής, η οποία είναι επίσης πλούσια σε τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη.
Πολλές πληθυσμιακές μελέτες δείχνουν συσχέτιση μεταξύ ακμής και κατανάλωσης τροφών με πολλά λιπαρά και ζάχαρη. Η μεγαλύτερη μελέτη του είδους της, που δημοσιεύθηκε το 2020, συνέκρινε την αυτοαξιολόγηση της ακμής και τις διατροφικές συνήθειες περισσότερων από 24.000 ανθρώπων. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι η δυτική διατροφή πιθανότατα παίζει ρόλο στην ακμή.
Μια πληθυσμιακή μελέτη βρήκε ότι στους κατοίκους του νησιού Κιταβά στην Παπούα Νέα Γουινέα δεν εμφανίζεται ακμή. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι αυτό ίσως οφείλεται στη διατροφή τους, η οποία έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.
«Υπάρχουν πολλές σχέσεις μεταξύ της ακμής και άλλων ασθενειών του δυτικού κόσμου, όπως ο διαβήτης και η παχυσαρκία», λέει ο Μπόντο Μέλνικ, καθηγητής δερματολογίας και ανώτερος λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Όσναμπρικ στη Γερμανία.
Μια διατροφή πλούσια σε θερμίδες αλλά φτωχή σε θρεπτικά συστατικά είναι πιθανό να προκαλεί χαμηλού βαθμού φλεγμονή, κάτι που αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης ακμής σε άτομα με γενετική προδιάθεση.
Σε μια εργασία του 2015, ο Μέλνικ υποστήριξε ότι οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες (που συχνά έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη), το γάλα και τα κορεσμένα και τρανς λιπαρά προωθούν την εμφάνιση ακμής. Αυτό συμβαίνει επειδή μια διατροφή πλούσια σε τέτοιες τροφές προκαλεί μια «αντίδραση κινδύνου» στους σμηγματογόνους αδένες, αυξάνοντας την παραγωγή σμήγματος και αλλάζοντας τη σύστασή του.
Άρα η σοκολάτα προκαλεί ακμή;
Η σοκολάτα περιέχει αρκετά κορεσμένα λιπαρά και συχνά πολλή ζάχαρη. Ωστόσο η πιθανή επίδρασή της εξαρτάται από τη συνολική διατροφή κάποιου αλλά και από το είδος της σοκολάτας που καταναλώνει. Η μαύρη σοκολάτα με υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο έχει λιγότερη ζάχαρη.
Επιπλέον, μπορεί να υπάρχουν και ορισμένα δερματολογικά οφέλη από την κατανάλωση μαύρης σοκολάτας. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι μειώνει το οξειδωτικό στρες στο δέρμα, το οποίο συμβάλλει στη φλεγμονή.
Ωστόσο αυτό το όφελος φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με τα ορατά σημάδια γήρανσης του δέρματος παρά με τη μείωση της ακμής.
17°
