Visual Browsing

46 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου - Ιστορίες πολιτών

46 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου
46 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου
Η ημέρα που το τανκ διέλυσε τη σιδερένια πόρτα, με τους φοιτητές να κρέμονται σε αυτήν
  • A-
  • A+
0
«Το Πολυτεχνείο εκφράζει το πνεύμα μιας γενιάς»: 46 χρόνια από την εξέγερση, πολίτες θυμούνται τι συνέβη εκείνες τις ταραγμένες ημέρες.

Ξημερώματα Σαββάτου. Το ημερολόγιο έδειχνε «17 Νοεμβρίου 1973». Ένα τανκ κινείται προς τη σιδερένια πόρτα του Πολυτεχνείου της Αθήνας. Φοιτητές στέκονται πίσω από την πόρτα. Δεν υποχωρούν. Δεν φεύγουν. Βρίσκονται εκεί επί τρεις ημέρες, φωνάζοντας «Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία». Το τανκ ρίχνει την πόρτα. Τίποτα πια δεν θα είναι ίδιο. Γιατί λίγους μήνες μετά, θα ακολουθήσει η πτώση της Χούντας των συνταγματαρχών.

Έχουν περάσει 46 από τότε. Αναμνήσεις, εξιστορήσεις και μαρτυρίες από εκείνες τις ημέρες έχουν καταγραφεί και έχουν ακουστεί πολλές φορές. Κάθε μία από αυτές, όμως, είναι ξεχωριστή. Όπως ξεχωριστή είναι η ιστορία του καθενός από τους πρωταγωνιστές των ημερών εκείνων.

«Το Πολυτεχνείο είναι το πνεύμα μιας εποχής»

«Εδώ και χρόνια δεν μιλώ για το Πολυτεχνείο», είναι η πρώτη φράση του κ. Μηνά στην άλλη άκρη του ακουστικού. Δεν είναι ο πρώτος που απαντά με αυτήν τη φράση. Για την ακρίβεια, οι περισσότεροι που ήταν στο κέντρο των εξελίξεων εκείνων των ημερών δεν θέλουν να μιλούν. Ο κ. Μηνάς είχε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο. Ήταν φοιτητής στην Ανώτατη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς και μέλος της Φοιτητικής Ένωσης Κρητών.

Σχετικα
Ο παλιός, καλός Αλέξης
Ο παλιός, καλός Αλέξης

Δεν θέλει να μιλήσει για τίποτα από όλα αυτά. Ούτε για το πώς οι φοιτητές από τον Πειραιά «κατέλαβαν» το τρένο για να φτάσουν μέχρι το Πολυτεχνείο και να βοηθήσουν στην οργάνωση του φοιτητικού κινήματος. Ούτε για τότε που μπήκε μέσα το τανκ και οι πρώτες κινήσεις του ήταν να προτρέψει τον Νίκο, που είχε ευθύνη του σταθμού, να τον καταστρέψει και στη συνέχεια, ο ίδιος να κλειδώσει στο συρτάρι του πρύτανη ό,τι πολύτιμο υπήρχε, για να παραμείνει ασφαλές.

Θυμάται μία κοπέλα, την Ιωάννα, που τη δεύτερη ημέρα μπήκε στο «Ιατρείο» (το νευραλγικό σημείο των ημερών εκείνων, στο κτίριο Γκίνη) πανικόβλητη και στενοχωρημένη γιατί έχασε την τσάντα της. «Αποκλείεται να σου την έκλεψαν. Εδώ μέσα δεν κλέβουν», της είπε. Λίγο αργότερα, η κοπέλα βρήκε την τσάντα της κρεμασμένη σε ένα κλαδί ενός δέντρου στο προαύλιο.

«Το πνεύμα μιας εποχής»

Σχετικα
Πηγές της ΝΔ για Τσίπρα: Τουρίστας και στις διαδηλώσεις
Πηγές της ΝΔ για Τσίπρα: Τουρίστας και στις διαδηλώσεις

«Αν θες, θα σου πω για την ουσία του Πολυτεχνείου. Τι συμβολίζει» λέει με αργή και σταθερή φωνή.

«Το Πολυτεχνείο είναι το πνεύμα μιας εποχής. Υπήρξε ένας αυθορμητισμός πηγαίος. Μέσα στο Πολυτεχνείο βρίσκονταν νέα παιδάκια. Δεκαεπτά, δεκαοκτώ χρόνων. Το φοιτητικό κίνημα τότε υπερέβη τα κόμματα. Και, κάτι που ίσως δεν ξέρει πολύς κόσμος, είναι ότι δεν ήταν καθόλου ανδροκρατούμενο», σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, και προσθέτει ότι τα κορίτσια είχαν σημαντικό ρόλο και χώρο στην οργάνωση του κινήματος.

«Ήταν μια ειρηνική εξέγερση, της οποίας το περιεχόμενο δεν είχε ίχνος βίας. Ήταν αριστερής αξιακής έμπνευσης και η δύναμη της ηθικής του βεβαιότητας ήταν το πρόταγμα της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Εκφράζει το πνεύμα μιας γενιάς» επισημαίνει ακόμη.

«Δεν μπορεί να προσωποποιείται»

Για τον κ. Μηνά, το Πολυτεχνείο είχε «νεανική, πληθωρική και μαζική μορφή» και για αυτόν τον λόγο -αν και «συνέβη και τελείωσε εκεί»- παρήγαγε αποτέλεσμα. Συνεχίζει, όμως, υπογραμμίζοντας: «Αυτή ακριβώς η μορφή του ήταν που το κάνει "καθαρτήριο" μιας κοινωνίας ολόκληρης. Μπορούσαν πια όλοι να χωρέσουν εκεί».

Δεν του αρέσει να λέει ότι ήταν εκ των πρωταγωνιστών των ημερών. «Φυσικά υπήρξαν πρωταγωνιστές. Φυσικά το Πολυτεχνείο έχει ταυτότητα και η πρωτοπορία του έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση της δημοκρατίας μας» σχολιάζει. «Αλλά δεν πρέπει να προσωποποιείται», επιμένει, «εξέφρασε και εκφράζει μία γενιά ολόκληρη».

«Πηγαίναμε στο σχολείο και δεν κάναμε μάθημα»

Ο Μανώλης το 1973 έμενε στον Άγιο Ελευθέριο και ήταν μαθητής της Ε' Γυμνασίου στο 18ο Γυμνάσιο Πατησίων. Οι μνήμες από τις ημέρες πριν και μετά το Πολυτεχνείο είναι ακόμα ζωντανές. «Ζήσαμε πολύ έντονα εκείνες τις ημέρες, όχι μόνο γιατί το σπίτι μας ήταν πολιτικοποιημένο» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Πηγαίναμε στο σχολείο και δεν κάναμε μάθημα. Μπαίναμε στην τάξη και οι καθηγητές δε μιλούσαν. Ήταν σιωπηλοί. Κάποιοι έκλαιγαν» θυμάται.

Μάλιστα, στο σχολείο του οργανώθηκαν οι μαθητές για να πάνε στο Πολυτεχνείο και να μπουν μέσα. «Φύγαμε από το σχολείο ομαδικά. Ξεκινήσαμε από το τέρμα Πατησίων που ήταν το σχολείο και αρχίσαμε να κατεβαίνουμε την Πατησίων. Ήταν πολύ παρακινδυνευμένο αυτό που κάναμε. Ήμασταν μικρά παιδιά. Στο ύψος της ΑΣΟΕΕ μάς σταμάτησε η αστυνομία με διάφορα, δακρυγόνα, καπνογόνα... Κι έτσι, γυρίσαμε πίσω. Δεν προλάβαμε να μπούμε στο Πολυτεχνείο. Άλλα σχολεία πρόλαβαν και πήγαν» τονίζει.

Η πληροφόρηση όλο εκείνο το διάστημα ήταν ακόμα πιο δύσκολη. «Θυμάμαι τον πατέρα μου να μην κοιμάται εκείνα τα βράδια. Άκουγε ξένους σταθμούς, από το Παρίσι, τη Μόσχα, την Deutche Welle και το BBC...» συμπληρώνει.

Την ίδια στιγμή, στο σπίτι, η αγωνία ήταν μεγάλη γιατί στο Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης σπούδαζαν τα δύο αδέλφια του Μανώλη και μάλιστα, ο μεγάλος αδελφός του είχε συλληφθεί. «Δεν είχες τρόπο να μάθεις τι πραγματικά συμβαίνει και γι' αυτό τα μαθαίναμε όλα από τους ξένους σταθμούς και μυστικά, ο ένας με τον άλλον. Στα ΜΜΕ, που ήταν όλα της Χούντας, έβλεπες άλλον κόσμο. Εκεί, όλα πήγαιναν ρολόι» καταλήγει.

Δειτε επισης

Back to top

Προσεχως

Το Soundtrack της Πόλης
Athens Voice 102.5