Visual Browsing
H Μεστίσα Ολίχα, φοιτήτρια

8 νέοι συζητούν: Πολιτισμική Ταυτότητα και η Έννοια του Ανήκειν

Όλα όσα ακούσαμε στη συζήτηση που διοργάνωσε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση
H Μεστίσα Ολίχα, φοιτήτρια/Στέγη Ιδρύματος Ωνάση
Society Uncensored: Ψηφιακές συζητήσεις στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση. Συνέχεια με το «8 Νέοι Άνθρωποι Συζητούν: Πολιτισμική Ταυτότητα και η Έννοια του Ανήκειν»

Ποια είναι τα στοιχεία που συνθέτουν την πολιτισμική ταυτότητα ενός ανθρώπου; Η καταγωγή, η θρησκεία, το χρώμα, το φύλο; Η κοινωνία που μεγάλωσε, η οικογένεια και οι παραδόσεις της; Μήπως όλα όσα αγαπάει και έχουν διαμορφώσει τον χαρακτήρα του; Και πώς πρέπει να αισθάνεται κάποιος που βρίσκεται να ζει τη ζωή του σε άλλη από αυτή που έχει γεννηθεί;

Το ποιοι είμαστε, ή το ποιοι γινόμαστε, είναι ένα κρίσιμο ερώτημα σε μια εποχή, όπως αυτή, που η «ταυτότητα» και το δικαίωμα στον «αυτοπροσδιορισμό» αποτελούν καθημερινό θέμα συζήτησης. Είναι άλλωστε κι ένας από τους λόγους που είχε τόσο ενδιαφέρον να ακούς οκτώ νέους ανθρώπους που ζουν στην Ελλάδα και προέρχονται από διαφορετικό υπόβαθρο και άλλη κουλτούρα να μιλούν ανοιχτά για τις εμπειρίες τους και να αφηγούνται γεγονότα που τους προβλημάτιζαν καθώς μεγάλωναν στην ελληνική κοινωνία.

Τους ακούσαμε σε μια συζήτηση με τίτλο «8 Νέοι Άνθρωποι Συζητούν: Πολιτισμική Ταυτότητα και η Έννοια του Ανήκειν» στο πλαίσιο της σειράς ψηφιακών συζητήσεων της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση «Society Uncensored». Είχε προηγηθεί η μεγάλη απήχηση που είχε η προηγούμενη σχετική διοργάνωση με θέμα «9 Αφροέλληνες συζητούν: Τι σημαίνει “δεν μπορώ να αναπνεύσω” στην Ελλάδα».

8 Νέοι Άνθρωποι Συζητούν: Πολιτισμική Ταυτότητα και η Έννοια του «Ανήκειν» | Society Uncensored

Σχετικα
OnAthens: «Το Φιλί» του Ηλία Παπαηλιάκη θα ενώσει τους Αθηναίους
OnAthens: «Το Φιλί» του Ηλία Παπαηλιάκη θα ενώσει τους Αθηναίους

Ήταν μια συζήτηση για την έννοια της πολιτισμικής ταυτότητας όχι στο πλαίσιο της θεωρίας αλλά με φόντο πραγματικές ιστορίες νέων ανθρώπων. Τι αντίκρισμα έχουν τα στερεότυπα της λιγότερο «πολυπολιτισμικής» ελληνικής κοινωνίας στην καθημερινή τους ζωή και στο πώς νιώθουν; Ποιες συμπεριφορές τους κάνουν να νιώθουν κάπως αποκομμένοι από την υπόλοιπη κοινότητα;

«Το γεγονός ότι είμαι από την Αφρική και συγκεκριμένα από την Αιθιοπία σίγουρα επηρεάζει την καθημερινότητά μου και πόσο μάλλον στην Ελλάδα, η οποία είναι πολυπολιτισμική αλλά όχι στον βαθμό που είναι κάποιες άλλες χώρες όπως για παράδειγμα η Αγγλία», εξήγησε η 28χρονη Νατάνη Πέτρος, σύμβουλος καινοτομίας και ψηφιακού επιχειρείν, αναφερόμενη ιδιαίτερα στην αντίδραση εργοδοτών την πρώτη φορά που τους συνάντησε.

Η Νατάνη Πέτρος, σύμβουλος καινοτομίας & ψηφιακού επιχειρείν
Η Νατάνη Πέτρος, σύμβουλος καινοτομίας & ψηφιακού επιχειρείν/ Στέγη Ιδρύματος Ωνάση
Σχετικα
Κύκλος Ιδεών με θέμα «Κυπριακό: Υπάρχει εθνική στρατηγική;»
Κύκλος Ιδεών με θέμα «Κυπριακό: Υπάρχει εθνική στρατηγική;»

Ένα κοινό σημείο σε όλες τις αφηγήσεις είναι, για παράδειγμα, πως νιώθουν άβολα όταν συχνά πρέπει να απαντήσουν σε ανούσια και κλισέ ερωτήματα του τύπου «από πού είσαι; πού σου αρέσει περισσότερο; θα ήθελες να επιστρέψεις στην χώρα καταγωγής σου;». Επειδή αυτές οι ερωτήσεις τους κάνουν να νιώθουν υποχρεωμένοι να επιλέξουν, ενώ δεν μπορεί παρά τα διαφορετικά στοιχεία της καταγωγής του να συνυπάρχουν μέσα τους.

Τι σημαίνει «πολιτισμική ταυτότητα»

Για την ομάδα, η πολιτισμική ταυτότητα καθορίζεται από τα συνολικά βιώματα και την κουλτούρα της κοινωνίας στην οποία κάποιος ζει. Όπως το εξήγησαν, η ταυτότητά κάποιου μπορεί να είναι ρευστή ανάλογα με το πού γεννήθηκε, πού μεγάλωσε και που έζησε.

«Πιστεύω ότι από τη στιγμή που γεννιόμαστε προσπαθούμε να ενταχθούμε σε κοινωνικές ομάδες. Η πρώτη είναι η οικογένεια, μετά το σχολείο και η γειτονιά. Αυτές οι ομάδες είναι τα πρώτα ερεθίσματα που μας δίνουν τον όρο πολιτισμική ταυτότητα. Είναι στο DNA του ανθρώπου να προσπαθεί να εντάσσεται σε κοινωνίες, να αποκτά ένα ρόλο και να έχει αντίκτυπο, ένα feedback από τους γύρω του», λέει ο Νίκος Αρβανίτης, bartender, που έφυγε από την Ελλάδα στα 24 και έζησε για χρόνια στην Καραϊβική.

Ο Νίκος Αρβανίτης, bartender
Ο Νίκος Αρβανίτης, bartender/Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Στερεότυπα και διαφορετική αντιμετώπιση

Από τις ιστορίες και τον μεταξύ τους διάλογο έγινε σαφές ότι στερεότυπα που αφορούν την καταγωγή, το χρώμα και τη θρησκεία εξακολουθούν να υπάρχουν και στην ελληνική κοινωνία. Ακόμα και νέοι άνθρωποι που έχουν ζήσει όλη τη ζωή τους στην Ελλάδα και έχουν την πλήρη αποδοχή από την κοινότητά τους, έρχεται η στιγμή που διαπιστώνουν διαφορετική αντιμετώπιση, όπως για παράδειγμα σε δημόσιες υπηρεσίες. «Όταν έγινα 18 χρονών και χρειάστηκε να φτιάξω τα χαρτιά μου, η εμφάνιση και μόνο του ξένου διαβατηρίου μου –δεν είχα ελληνική ταυτότητα– ήταν αρκετή για μια πιο απότομη συμπεριφορά του υπαλλήλου και λίγο πιο αργή εξυπηρέτησή μου», είπε η 25χρονη Άντα Τσαουσάι, χρηματοοικονομικός με καταγωγή από την Αλβανία.

Η Άντα Τσαουσάι, χρηματοοικονομικός
Η Άντα Τσαουσάι, χρηματοοικονομικός/Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Ένα άλλο παράδειγμα από τα στερεότυπα αυτά αφορά και σε μια τελείως αυθαίρετη, μπορεί και ασυνείδητη μερικές φορές, απόδοση εγκληματικών προθέσεων επειδή, για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να προέρχεται από μια αραβική χώρα που πολίτες της συμμετείχαν σε τρομοκρατικές ενέργειες ή που χαρακτηρίζονται από εχθρότητα λόγω μουσουλμανικού φανατισμού.

«Περπατώντας στο δρόμο, δεν θα δεχόμουν επίθεση από κάποιον τόσο εύκολα, διότι υπάρχει το στερεότυπο ότι εμείς σκορπούμε τον φόβο. Αυτό σχετίζεται και με πολλά γεγονότα που συνέβησαν στον κόσμο όπως οι τρομοκρατικές επιθέσεις. Ακούς αραβικά και σου έρχεται στο μυαλό ο Μπιν Λάντεν. Είναι μια λανθασμένη οπτική γωνία. Σίγουρα μέσα από την τηλεόραση και τη μυθοπλασία ο Άραβας έχει προβληθεί ως τρομοκράτης, εκείνος που θα τιναχτεί για τα δικά του πιστεύω ή (βλέπουμε και ακούμε) ότι οι μουσουλμάνοι ήρθαν να μας φοβίσουν, να μας σκοτώσουν», συμπλήρωσε ο 27χρονος Μοχάμεντ Μπελχέντι, διερμηνέας και πολιτισμικός διαμεσολαβητής με καταγωγή από την Τυνησία.

Ο Μοχάμεντ Μπελχέντι, διερμηνέας & πολιτισμικός διαμεσολαβητής
Ο Μοχάμεντ Μπελχέντι, διερμηνέας & πολιτισμικός διαμεσολαβητής/Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Για πολλούς, επιπλέον άγχος αποτελεί το γεγονός ότι αισθάνονται κάπως σαν «πρεσβευτές» της χώρας από την οποία κατάγονται και το ότι θεωρούν υποχρέωσή τους να αποδείξουν ότι μπορούν να ενταχθούν γρήγορα στην κοινότητα.

H Πατρίτσια-Καταρζίνα Μάντρο, ιδιωτική υπάλληλος
H Πατρίτσια-Καταρζίνα Μάντρο, ιδιωτική υπάλληλος/Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Βρισκόμαστε στο 2021, οι κοινωνίες έχουν προχωρήσει, κι όμως υπάρχει ακόμα έντονο το φαινόμενο του ρατσισμού, του φόβου μπροστά στον ξένο και οι προκαταλήψεις. Όπως φαίνεται, όμως, υπάρχει αρκετός δρόμος προς την κατεύθυνση μιας δημιουργικής και με όρους σεβασμού συμβίωσης σε όλα τα διαφορετικά επίπεδα της κοινωνικής μας ζωής. Παρακολουθώντας κάποιος αυτούς τους ανθρώπους, μπορεί αμέσως να καταλάβει την επιθυμία για κοινωνική ένταξη. Ίσως ήρθε επιτέλους η ώρα να κάνουμε τα πρώτα βήματα για να κατανοήσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και να νιώσουν την αποδοχή.

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «8 νέοι άνθρωποι συζητούν: πολιτισμική ταυτότητα και η έννοια του 'ανήκειν'»
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «8 νέοι άνθρωποι συζητούν: πολιτισμική ταυτότητα και η έννοια του 'ανήκειν'» /Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Info: «8 νέοι άνθρωποι συζητούν: Πολιτισμική Ταυτότητα και η Έννοια του Ανήκειν»Η συζήτηση θα παραμείνει διαθέσιμη στο YouTube Channel του Ιδρύματος Ωνάση. Με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους.

ΣυντελεστέςΕπιμέλεια, συντονισμός Τζάκυ Αμπουλιμέν - πολιτική επιστήμονας, Ειρήνη Νιαμουάια Οντούλ - οικονομολόγος. Συμμετέχοντες: Νατάνη Πέτρος - σύμβουλος καινοτομίας & ψηφιακού επιχειρείν, Άντα Τσαουσάι - χρηματοοικονομικός, Πατρίτσια-Καταρζίνα Μάντρο - ιδιωτική υπάλληλος, Μοχάμεντ Μπελχέντι - διερμηνέας & πολιτισμικός διαμεσολαβητής, Νίκος Αρβανίτης - bartender, Μεστίσα Ολίχα - φοιτήτρια, Τζάκυ Αμπουλιμέν - πολιτική επιστήμονας, Ειρήνη Νιαμουάια Οντούλ - οικονομολόγος. Επιμέλεια σειράς Πάσκουα Βοργιά, Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, Διεύθυνση παραγωγής Πάσκουα Βοργιά, Σμαράγδα Δογάνη, Οπτικοακουστική επίβλεψη Χρήστος Σαρρής, Γενική τεχνική διεύθυνση Λευτέρης Καραμπίλας. Μια παραγωγή των Λέξεων & Σκέψεων της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση. 

Δειτε επισης

Back to top
Το Soundtrack της Πόλης
Athens Voice 102.5