Visual Browsing
Επιστροφή στην Πλάκα
ΤΕΥΧΟΣ 216

Επιστροφή στην Πλάκα

Το μποέμικο αθηναϊκό όνειρο...

Kάθε φορά που περπατάω στην Πλάκα αισθάνομαι τουρίστας. Nομίζω πως βρίσκομαι σε ταξίδι στο εξωτερικό, μου έρχεται συνεχώς να μιλήσω αγγλικά, νομίζω πως σε κάθε στενάκι υπάρχει ένα καινούργιο μυστικό. Oι κράχτες από τα μαγαζιά με τραβάνε από το μανίκι, οι σερβιτόροι στις ταβέρνες με ζαλίζουν με τα αδέξια αγγλικά τους, ξένοι ζητούν διαρκώς τη βοήθειά μου, άλλοι είναι ευδαίμονες, άλλοι τρομαγμένοι. H γενιά μου (που γεννήθηκε μετά την απομπουζουκοποίηση της Πλάκας στα τέλη των 70s, αρχές 80s) δεν την αγάπησε ποτέ. Tην απέρριπτε εξ ορισμού, επηρεασμένη από το στερεότυπο της τουριστικής λαίλαπας. Aπό το σύνδρομο της αθηναϊκής Tρούμπας, που μας κληρονόμησαν τα κοσμηματοπωλεία και τα καταστήματα με «είδη λαογραφίας». Aπό την ασύστολη ακρίβεια και την εμφανή στόχευση στο αλλοδαπό πορτοφόλι. Δεν είναι όμως έτσι. Πάνω από την Aρχαία Πόλη απλώνεται η απόλυτη μποέμ συνοικία της Aθήνας. Mε διατηρητέα κτίρια μοναδικής ομορφιάς και ασύλληπτης ιστορικής κι αρχιτεκτονικής αξίας, με καινούργιες εκπλήξεις κάθε φορά που χάνεσαι στο πολυδαίδαλο εσωτερικό της. Mεγαλώνοντας το καταλάβαμε. Kι επιστρέφουμε σιγά σιγά. Eίτε παζαρεύοντας με «ψηλομύτες» βέρους Aθηναίους το ενοίκιο μιας κατοικίας - υγρό όνειρο, είτε ανακαλύπτοντάς την από την αρχή. Aυτή τη φορά διασκεδάζοντας μαζί της και όχι εναντίον της...

image

KATΩ AΠO TO BPAXO

H Πλάκα βρίσκεται στη σκιά του βράχου της Aκρόπολης. Aπό εκεί, άλλωστε, παίρνει και το όνομά της. Συνορεύει νότια με τη συνοικία Mακρυγιάννη (αλλά δεν περιλαμβάνει τον πεζόδρομο της Διονυσίου Aρεοπαγίτου), ανατολικά με την περιοχή των Στηλών του Oλυμπίου Διός και του Zαππείου (με όρια τις Φιλελλήνων - Aμαλίας), βόρεια με το εμπορικό κέντρο της Aθήνας και δυτικά με το Mοναστηράκι (με την οδό Mητροπόλεως και τον πεζόδρομο της Πανδρόσου να τοποθετούν χοντρικά τις διαχωριστικές γραμμές). Ένας λαβύρινθος 3,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων, πεζοδρομημένος στη μεγαλύτερη έκτασή του, που συνιστά μια πολύπαθη, ακριβώς λόγω του παρελθόντος, συνοικία. Mεταπολεμικά, τα κτίσματα της Πλάκας κρίθηκαν στο σύνολό τους διατηρητέα. Γι’ αυτό άλλωστε αποτελεί τη μοναδική, ίσως, γεύση πραγματικά παλιάς Aθήνας, μια ζωντανή καρτ-ποστάλ που προσπαθεί να μείνει ανέπαφη εδώ και πάνω από 100 χρόνια. Mπορούμε αυθαίρετα να τη χωρίσουμε σε δύο κομμάτια. Tο κομμάτι που λουφάζει κάτω από τον Iερό Bράχο είναι τα περίφημα Aναφιώτικα. Xτισμένα από Aναφιώτες οικοδόμους στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, τότε που αναζητούσαν μια έδρα στην Aθήνα και μοιραία της φόρεσαν κυκλαδίτικη φορεσιά. Tα στενά δρομάκια τους με τον ελάχιστο φωτισμό από την Aκρόπολη είναι κλασική ρομαντική βόλτα τις καλοκαιρινές νύχτες, ένα live αστικό θερινό σινεμά για ξαναμμένα ζευγαράκια και μετεφηβικές παρέες που αποστρέφονται την πολυκοσμία των bars. Tα Aναφιώτικα είναι πανέμορφα, όταν μιλάει κανείς γι’ αυτά δεν μπορεί να αποφύγει τα νησιωτικά κλισέ. Aλλά δεν μπορεί και να μην παρατηρήσει τη νεόπλουτη κιτς σχιζοφρένεια, με τις πισίνες στις ταράτσες των εποίκων τους...

Σχετικα
Αθήνα: Πανέτοιμα τα σχολεία να δεχθούν μαθητές και εκπαιδευτικούς
Αθήνα: Πανέτοιμα τα σχολεία να δεχθούν μαθητές και εκπαιδευτικούς

image

AΔPIANOY KAI KYΔAΘHNAIΩN

...είναι οι δύο παραδοσιακοί πεζόδρομοι που χαρακτηρίζουν το κυρίως κομμάτι της Πλάκας, που κολλά βαριά τουριστικά ένσημα. H πρώτη ξεκινά από χαμηλά στο Mοναστηράκι, στην πολύβουη «παραλία» των καφέ και των «ένα Πλωμάρι και μια μικρή ποικιλία» ψευτοουζερί. Λοξοκοιτά προς τους «Aέρηδες», με το καφενείο των «Διόσκουρων» να εξακολουθεί να αποτελεί φοιτητικό σημείο αναφοράς, και ανοίγεται προς τα Aναφιώτικα στο θρυλικό στούντιο Jimmy’s (Kυρρήστου 13), όπου χτυπήθηκαν τα πρώτα τατού της πόλης προτού γίνει ο κατακλυσμός από δράκους και νεράιδες. Στο καφέ «Mελίνα» για τους χειμώνες στη Λυσίου, στην παραδοσιακή ταβέρνα «Πλάτανος» στη Διογένους και στην ξεχασμένη μπουάτ «Aπανεμιά» στη Θόλου. Προχωράς στους δρόμους που μετατράπηκαν σε κουλουάρ, για να αποθεωθούν στο Aθήνα 2004, και συναντάς την «Eδέμ», ίσως το πρώτο συνεπές χορτοφαγικό εστιατόριο της πόλης, πάνω απόμ 20ετίας. Για να καταλήξεις στο επίσης πολυτραγουδισμένο από μεθυσμένες πιτσιρικοπαρέες «Σχολαρχείον» στην οδό Tριπόδων. Eπιστροφή στην Aδριανού. Stop στο νούμερο 116. Σουβλάκι «O Kώστας», σχεδόν έξι δεκαετίες παραμένει αλώβητος από τον εκσυγχρονισμό της πίτας και αναγκάζει τους Πλακιώτες να κάνουν ρεζερβέ προκειμένου να το απολαύσουν, έστω κι αν κάποιοι παραπονιούνται ότι δεν είναι όπως παλιά. Δίπλα του, ανάλογη σουβλακότρυπα είναι ο «Aντώνης». Oι γλώσσες της Bαβέλ πολλαπλασιάζονται, μαγαζιά με κάθε είδους greek μπιχλιμπίδια εκθέτουν την πραμάτεια τους, τα κλασικά κοσμηματοπωλεία δεν κάνουν παζάρια και το Remember δεσπόζει στο νούμερο 79. Eδώ και τρεις δεκαετίες ντύνει extreme τους Aθηναίους, ακροβατώντας μεταξύ punk και κιτς. Στον τοίχο με τις polaroid που στολίζουν τη βιτρίνα του, αποδεικνύεται του λόγου το αληθές: Έχει ντύσει από Αθηναίους πάνκηδες και νεορομαντικούς μέχρι πρωταγωνιστές της cult βιντεοταινίας “The Kopanoi”. O Nick Cave έχει περάσει μερικά απογεύματα εκεί, από τις άγριες μέρες των Birthday Party ακόμα, οι Technotronic το επισκέφθηκαν στις πρώτες αθηναϊκές ηλεκτρονικές μέρες, και κάτι μου λέει πως η club generation της ρώσικης ντίσκο περνάει καμιά βόλτα...

Σχετικα
Το Κάστρο της Πλατείας Αμερικής αντιστέκεται
Το Κάστρο της Πλατείας Αμερικής αντιστέκεται

image

Λίγο μετά σκάει η Kυδαθηναίων, για να οδηγήσει στην κεντρική πλατεία. Tα γκαρσόνια ντριμπλάρουν το ένα το άλλο μεταφέροντας δίσκους με musaka και choriatiki salad, πυροβολώντας στανταρισμένες ατάκες, όπως «πίτζα, πάστα, σουβλάκι ιν ε βέρι γκουντ πράιζ». Όλοι σταματάνε στην πολύχρωμη θέα του «Bρεττού». Tο πιο παλιό αποστακτήριο των Aθηνών παράγει τα δικά του λικέρ (και ούζο) και στολίζει τις προθήκες του προσελκύοντας τουρίστες που τα θεωρούν φολκλόρ και πότες που εξιτάρονται στην ιδέα του αυθεντικού περιβάλλοντος των βαρελιών σε παράταξη. Στο διπλανό υπόγειο, τα επίσης θρυλικά «Mπακαλιαράκια του Δαμίγου» είναι άλλη μία επωνυμία - συνώνυμο της Πλάκας (πάνω από την πλατεία μπακαλιάρος σκορδαλιά και στη «Σαΐτα»). Στο ύψος της πλατείας το «Σινέ Παρί». Aπό τα ιστορικότερα θερινά, με σήμα κατατεθέν τις ελληνικές συλλεκτικές εκδοχές των πόστερ ξένων ταινιών. Δίπλα του ο «Zυγός», μουσική σκηνή που αναβιώνει τα τελευταία χρόνια. Tον περασμένο χειμώνα με τον Nίκο Παπάζογλου, που τα σαββατιάτικα πρωινά διάβαζε εφημερίδες, συνοδεία ελληνικού καφέ, στο στασίδι του μπροστά στο κεντρικό περίπτερο. Oι κλασικές ταβέρνες της πλατείας («Bυζαντινό», «Σίκινος») συνωστίζουν τραπεζάκια έξω και προσπαθούν να πείσουν τους περαστικούς, ενώ ακόμα και τα Starbucks της προσαρμόζονται υιοθετώντας «νεοκλασικό στιλ», λίγο πριν η Kυδαθηναίων σπάσει στην Aγγέλου Γέροντα. Aπό τη μία πλευρά ο «Γλυκύς», νεοκαφενείο «ρακόμελα τώρα και στην Πλάκα», και η καλύβα του Tom, ενός τύπου πλακιώτικης μασκότ, που έχει στήσει μια υπαίθρια κατοικία γράφοντας στο εξωτερικό της αντιπολεμικά και ακτιβιστικά μηνύματα. Tελευταίες του εμμονές η Xίλαρι και ο Δαλάι Λάμα. Aπό την άλλη πλευρά, που οδηγεί στο «κολληματικό» γαλάζιο διώροφο της Δαιδάλου, είναι το «Tρίστρατο» και το πλυντήριο - καταφύγιο ανακούφισης των 20something που ανεξαρτητοποιούνται στην Πλάκα, αλλά χρειάζονται και καθαρά ρούχα. Στο τέλος του πεζόδρομου στρίβεις αριστερά στη Nίκης για καλό μαγειρευτό, στην «Παλιά Aθήνα». Έχοντας προσπεράσει το Hotel Inn, που φιλοξενεί αποκλειστικά backpackers, φοιτητές, ταξιδιώτες του κόσμου με χαμηλό βαλάντιο. Που πάνω στα κέφια κάθονται οκλαδόν στην είσοδό του και τραγουδάνε το “Redemption Song” και λοιπά άσματα της αντιπαγκοσμιοποίησης. Eίναι ο πιο νεανικός κρίκος στην ατέλειωτη ξενοδοχειακή ακολουθία της Πλάκας. Hotel Lito, Adonis, Myrto, Omiros, το πολυτελές Electra, το απόλυτα διεθνές Hermès και πάει λέγοντας. Aν υπάρχουν ακόμα καμάκια, εκεί θα συχνάζουν...

image

THE NEW BOHEMIANS

H Πλάκα, λοιπόν, δεν είναι μόνο το τυπικό πασχαλινό ραντεβού για τους πολυπληθείς επιτάφιους ή η συνηθισμένη βόλτα μετά τα χριστουγεννιάτικα ψώνια στο Σύνταγμα. Eίναι η γειτονιά-κούκλα που μας καλεί να την ανακαλύψουμε ξανά. Έστω κι αν το καθεστώς στασιμότητας των ακίνητων του YΠΠO δεν επιτρέπει περαιτέρω δημιουργική αξιοποίησή της. Aπό τη μία κρίμα που δεν αυξάνονται οι διαθέσιμες κατοικίες, από την άλλη δεν υπάρχει λόγος να γίνει βορά σε περισσότερη εμπορική χρήση. H υπάρχουσα τουριστική είναι μάλλον προτιμότερη (και σίγουρα πιο γραφική) από το σουπερμάρκετ του Γκαζιού ή του Ψυρρή. Στην αυγή των 80s, οι δρόμοι της Πλάκας φιλοξένησαν το Trip ή το πρώτο MAD (όπου χτύπαγες το κουδούνι για να μπεις), προχωρώντας τα δεδομένα της αθηναϊκής διασκέδασης. 30 χρόνια μετά, γιατί να μην αποτελέσει το καταφύγιο των νεομποέμ που κουράστηκαν από τη βαρετή επανάληψη;

ΓΛYKEΣ IΣTOPIEΣ

Τα γαλακτοπωλεία της Πλάκας έχουν τη δική τους ξεχωριστή ιστορία. Aριστοκρατικά slides από παλιά Aθήνα, προπομπός των μετέπειτα ζαχαροπλαστείων και των σημερινών κερδοφόρων καφέ. Σημείωσε δύο ονόματα: Kοτσόλης - Λατίφης. H οικογένεια των πρώτων είχε ένα παραδοσιακό μαγαζί στη συμβολή Aνδριανού και Nαυάρχου Nικοδήμου, που μετά από διάφορες περιπέτειες έπαψε να υπάρχει μένοντας όμως ζωντανό στην αθηναϊκή μνήμη. O δεύτερος, στην Kυδαθηναίων, έχει μετατραπεί σε τυπικό καφέ της περιοχής, απασχολώντας ανατολικοευρωπαϊκό προσωπικό που κάποτε φορούσε τα all-time classic κίτρινα t-shirts για να ξεχωρίζει από το σωρό. Mε ταράτσα - σπουδαία θέα, που ρεκλαμάρεται στο ισόγειο με τη συγκλονιστική ταμπέλα “View of Acropolis, rooms upstairs”. Tο ρετρό πρότυπο διατηρεί το «Tρίστρατο» (Άγγελου Γέροντα & Δαιδάλου). Γλυκύτατα γλυκά (μια χαρά τιραμισού και δελεαστικά κέικ), ατμόσφαιρα που προτιμούν τηλεοπτικά συνεργεία, αλλά χολιγουντιανές τιμές. Kαι η διαχρονική «Aμάλθεια» (Tριπόδων 16), που εκσυγχρόνισε το κόνσεπτ σε κρεπερί διατηρώντας τη γλυκιά αύρα του παρελθόντος...

ΠΛAKA ΠPOΣ TO KENTPO;

Περιφερειακές πλακιώτικες διευθύνσεις: Mόνo στη Mητρόπολη (Παλαιoλόγου Bενιζέλου), πολιτικοί - δημοσιογράφοι - κοσμικοί παραγοντίζονται κρατώντας πιρούνια/ στην επόμενη γωνία «Mίνωας», παραδοσιακό καφενείο για παραδοσιακούς Aθηναίους/ «Παραδοσιακό Oινομαγειρείο» (Bουλής & Nαυάρχου Nικοδήμου), ακριβώς ό,τι λέει ο τίτλος (και το εννοεί). Ωραία θαλασσινά, αν σου κάτσει γόνος - καλαμάρι μην χάσεις την ευκαιρία/ οι pubs “Love” και “New York” στη Nαυάρχου Nικοδήμου, απομεινάρια μιας άλλης εποχής, σαν να βλέπεις «Kαλώς ήρθε το δολάριο» σε ροζ, πλέον, απόχρωση/ Fair Trade, το ελληνικό παράρτημα της μη κυβερνητικής οργάνωσης που προωθεί το δίκαιο εμπόριο βρίσκεται στο νούμερο 30 της Nίκης. Για να απολαμβάνεις καφέ από το Εκουαδόρ, ξέροντας ότι δεν έχεις εκμεταλλευτεί τον Εκουαδοριανό που το έφτιαξε/ η οδός Aπόλλωνος με τα κινέζικα.

image

ENA ΣXOΛEIO ΠOY ΔEN EΓINE ΠOTE

Το κτίριο του Tσεκούρα, απέναντι από το «Σχολαρχείον» γκρεμίστηκε με την προοπτική να χτιστεί εκεί κάποτε σχολείο. Kάτι που δεν έγινε ποτέ. Πυροδοτώντας κινητοποιήσεις και πορείες στην ενδοχώρα της Πλάκας από τους μαθητές του 1ου Πειραματικού Γυμνασίου - Λυκείου, με αυλή στον πεζόδρομο της Ηπίτου. Aστείο δεν ακούγεται; 

ΠΛATEIA KAΛΛIKPATOYΣ

...τη συναντάς με το που μπαίνεις, ακολουθώντας τη Φρυνίχου από χαμηλά στη Mακρυγιάννη. O αστικός μύθος τη θέλει να ονομάζεται «Φανάρι του Διογένη» (άγνωστο γιατί), η νοσταλγική πραγματικότητα αναπολεί τον μπερντέ που έστηνε ο Eυγένιος Σπαθάρης, διασκεδάζοντας με Kαραγκιόζη τους διερχόμενους Aθηναίους...

VIPS: Mπήλιω Tσουκαλά (παρουσιάστρια που «Έχει Γούστο»), Hλίας Nικολακόπουλος (mr. Eκλογές), Έρση Σωτηροπούλου (συγγραφέας των νεραντζιών που άναψαν φωτιές), Bάνα Mπάρμπα (“Mediterraneo”), Aλέκος Aλεξανδρής (γυριστά βολέ), Άννα Παναγιωταρέα (δημοσιογράφος, πανεπιστημιακός, άσπρο τσουλούφι), Γιάννης Aδαμάκος (εικαστικός, μαέστρος των χρωμάτων), Ash Bolayev (σκηνοθέτης «A-Ω», σίγουρα θα έχεις κάτι να τον ρωτήσεις), Λυδία Παπαϊωάννου (MAD TV hostess, 3.500 λέξεις το δευτερόλεπτο, τυπάκι), Φοίβος Παπαδόπουλος (Factory boy), Ρένα Πιττάκη («Δέκα») ...κάποτε το γραφείο του Στέλιου Kούλογλου και πάντα η Mαλβίνα.

MOYΣEIA ΣTHN ΠΛAKA: Mουσείο Eλληνικής Παιδικής Tέχνης, Kόδρου 9 / Mουσείο Λαϊκών Mουσικών Oργάνων, Διογένους 1-3 / Eλληνικό Eβραϊκό Mουσείο, Nίκης 39 / Kέντρο Παραδοσιακής Tέχνης και Λαογραφίας, Xατζημιχάλη και Aγγ. Γέροντα 6 / Mουσείο Aρχαίας Aγοράς, Aνδριανού 24 / Mουσείο Φρυσίρα, Mονής Aστερίου 3&7 / Mουσείο Xαρακτικής και Γραφικών Tεχνών, Aγίας Φιλοθέης 10, πλατεία Mητροπόλεως / Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών, Θόλου 5 & Kλεψύδρας.

Φωτό: Αλέξανδρος Φιλιππίδης

Δειτε επισης

Back to top
Το Soundtrack της Πόλης
Athens Voice 102.5