Κως: Η αναγέννηση του Ασφενδιού

Το Ασφενδιού είναι ένα παλιό αγροτικό χωριό, το μεγαλύτερο από τα 5 συνολικά χωριά όλης της Κω. Χτισμένο στη ράχη του επιβλητικού ορεινού όγκου Δίκαιος, μέσα σε πλούσια βλάστηση (ελιές, κυπαρίσσια, πεύκα, δάφνες, μυρτιές κ.ά.), δεσπόζει σε μια πανοραμική βαθμιδωτή κατωφέρεια που καταλήγει ομαλά σ’ έναν ευρύ, ανοιχτό κάμπο. Το Ασφενδιού αποτελεί ένα σπάνιο αγροτικό αρχιτεκτονικό σύνολο, το μόνο που σώζεται ακέραιο όχι μόνο στο νησιωτικό χώρο του Δωδεκανησιακού συμπλέγματος, αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα. Για την Κω, επιπλέον, είναι το μοναδικό αρχιτεκτονικό σύνολο που διατηρεί ανέπαφο τον ιστορικό νεοελληνικό του χαρακτήρα, καθώς η ιστορική πόλη της Κω είναι ιταλική και τα υπόλοιπα χωριά έχουν αλλοιωθεί με τον ακραίο σήμερα εκτουρισμό. Το ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό του είναι οι πολυάριθμοι «Πύργοι» (διώροφα επιβλητικά αρχοντόσπιτα) με φρουριακή σχεδόν δόμηση, αλλού σε εντυπωσιακά συμπλέγματα και αλλού μόνοι και αγέρωχοι (μέσα σε «απεστροφές», ανοιχτά δηλαδή οικόπεδα, ή σε αιχμές βράχων).
Το Ασφενδιού υπήρξε ζωντανό και πολυάνθρωπο (2.800 κάτοικοι κατά την απογραφή του 1951) ως τη δεκαετία του ’60, οπότε και εγκαταλείφθηκε σχεδόν μαζικά. Όσοι έμειναν και πολλοί από τους παλιούς άρχισαν στα μέσα της δεκαετίας του ’70 να μεταπωλούν τα σπίτια τους στους πρώτους ξένους Ευρωπαίους αγοραστές. Ακριβώς τη χρονική αυτή στιγμή, με δραστική προσωπική παρέμβαση, έγινε δυνατό να αποκτηθούν όλα τα πιο χαρακτηριστικά και τα πιο αξιόλογα σπίτια (παλαιοί Πύργοι, αρχιτεκτονικά σύνολα κ.ά.), ώστε σήμερα και με καίριες ανακαινιστικές παρεμβάσεις το Ασφενδιού να έχει διατηρήσει τον ιδιάζοντα αυθεντικό οικιστικό και αρχιτεκτονικό του χαρακτήρα (το 1983 κηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού προστατευόμενος Οικισμός).
Στους ζωοποιούς, για το Ασφενδιού, προσωπικούς σχεδιασμούς περιλαμβάνεται (εάν το επιτρέψουν τα τελικά δεδομένα) η θεσμοθέτηση ενός Διεθνούς Πολιτιστικού και Εκπαιδευτικού Κέντρου (μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα), επίσης η ίδρυση ενός ειδικού Κέντρου Δωδεκανησιακών Μελετών και ενός ακόμη Κέντρου Μουσικών Ερευνών (με ειδικότερο στόχο τη συγκριτική μελέτη και έρευνα της μουσικής της απέναντι ασιατικής ακτής), και για τις οποίες υπάρχει ήδη έτοιμη εκτεταμένη υλική υποδομή. Έτσι το Ασφενδιού μπορεί να αναδειχθεί σ’ ένα σπουδαίο, και εναλλακτικό, τόπο πνευματικής δραστηριότητας, διαβίωσης, απλής παραμονής μέσα στο τόσο ωραίο και ειδυλλιακό φυσικό του περιβάλλον.

* Ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής είναι φιλόλογος-αρχαιολόγος, διδάκτωρΠανεπιστημίου Αθηνών

INFO:
Κανονικά (τουλάχιστον) αν είσαι γιατρός πρέπει να περάσεις μια φορά από εδώ, την πατρίδα του Ιπποκράτη, για να αποτίσεις φόρο τιμής. Το χαρακτηρίζει το πράσινο, οι πολλές και μεγάλες παραλίες, τα γραφικά χωριά και οι ιαματικές πηγές του.

Τι να δεις
Οπωσδήποτε το Ασκληπιείο, που στο παρελθόν φιλοξένησε ασθενείς από όλο τον κόσμο αλλά και τον πατέρα της ιατρικής, τον Ιπποκράτη! Είναι κτισμένο σε λόφο και δεν απέχει πολύ από την πόλη. Σε ειδικές περιστάσεις και εκδηλώσεις διαβάζεται ο όρκος του Ιπποκράτη σε μια συγκινητική ατμόσφαιρα. Μέσα στην πόλη, μια πόλη υπόδειγμα που σε προκαλεί να την περπατήσεις, αφού είναι πεζοδρομημένη, ή να την περιδιαβείς με ποδήλατο, αφού έχει ένα εξαίρετο δίκτυο ποδηλατόδρομων, έχει πολλά πράγματα να δεις. Καταρχάς, θα περπατήσεις στο Κάστρο των Ιπποτών, ίσως το πιο πολυφωτογραφημένο αξιοθέατο της Κω (το σκιερό κάστρο που βλέπεις στις διαφημιστικές αφίσες για το νησί και «φωνάζει» Ενετοκρατία). Να πας στο Αρχαιολογικό Μουσείο και στον Πλάτανο του Ιπποκράτη, όπου λέγεται ότι κάτω από τη σκιά του καθόταν ο Ιπποκράτης και δίδασκε τους μαθητές του.

Πού να κολυµπήσεις 
Το Τιγκάκι έχει ωραίες θάλασσες αλλά και ξαπλώστρες με μια πατέντα που σε προφυλάσσουν από τον αέρα. Μια χαρά είναι και στα Μαρμάρι και Μαστιχάρι και στα πέριξ τους, αλλά έχει αρκετούς τουρίστες. Στον Λημνιώτη κολυμπάς σε καθαρά μεν νερά, αλλά έχει φυκάκια. Ο Κέφαλος και οι γειτονικές του παραλίες είναι εύκολα προσβάσιμες, με αμμουδιά και καθαρά νερά, ξαπλώστρες, φοίνικες, καφέδες και γενικώς όλα τα κομφόρ. Αν δεν φοβάσαι τους χωματόδρομους, πολύ ωραία είναι και στον Άγιο Θεολόγο, όπου έχει και μερικά εξαιρετικά ταβερνάκια. Καλό είναι να έχεις μαζί σου παπουτσάκια θαλάσσης, γιατί η θάλασσα έχει βότσαλο (χοντρό). Προς Ψαλίδι και Άγιο Φωκά, οι ακτές είναι πιο κοσμοπολίτικες (κοινώς, πολύς κόσμος και πολλές ξένες γλώσσες). Τέλος, από τη Χώρα μπορείς να δηλώσεις συμμετοχή σε μια από τις πολυάριθμες εκδρομές, που σε πηγαίνουν στην Ψέριμο, ένα μικρό νησάκι με τέλεια θάλασσα, σε σταματούν σε βραχονησίδες με γαλαζοπράσινα νερά και σε σταματούν και στην Κάλυμνο.

Πού να µείνεις
Μέσα στην πόλη, το Maritina Hotel (Βύρωνος 19, 23511-3) είναι ήσυχο, βολικό και με wi-fi. Το Bristol Hotel &  Apartments (23270) είναι οικονομικό με προσεγμένα δωμάτια. Στο Τιγκάκι, το Tigaki Beach (69446-7, 69258) είναι άνετο, μπροστά στη θάλασσα με ωραίο μπουφέ και με στάση λεωφορείου στα 100 μέτρα. Στην παραλία Λάμπη, το Atlantis Hotel (28731, 28732, 28733) είναι πρώτης κατηγορίας, αυτάρκες, με δύο πισίνες και εξαιρετικά στούντιος, μπανγκαλόους, δωμάτια. Στο Ψαλίδι, το Κοs Imperial Τhalasso (58000) φέρει την υπογραφή, τις παροχές και τη χλιδή της Grecotel. Στην Καρδάμαινα, το Olympia Mare (91711) βρίσκεται μπροστά στην παραλία και σου επιτρέπει να απολαύσεις τα τέλεια ηλιοβασιλέματα.

Πού να φας και να πιεις
Θα βρεις πολλές και καλές ψαροταβέρνες (στον Λημώνα έχει μερικές πολύ καλές), αλλά και κρεατικά. Το εδεσματοπωλείο Ελιά, στην πόλη, έχει ελληνικό φαγητό, δηλαδή από παστουρμά μέχρι σπεντζοφάι. Στον Πλάτανο του Ιπποκράτη, το εστιατόριο Πλάτανος είναι λίγο ακριβό, αλλά σερβίρει εξαιρετικές γεύσεις. Η ελληνική κουζίνα του Φώντα στην παραλία Καμίνια στην Καρδάμαινα ξεχωρίζει. Για γλυκά στο Πλατάνι, που έχει πολλά ζαχαροπλαστεία, ενώ αν έχεις πήξει από την παραδοσιακή κουζίνα και επιθυμήσεις κρύα σάντουιτς, μπαγκέτες, ευρωπαϊκά σνακς και freddo cappuccino α λα Ιταλία, η έκπληξη σε περιμένει στην Αντιμάχεια και το καφέ Adaggio (πάνω στο δρόμο), που έχει και wi-fi.

ΑΤΜ Εμπορικής Τράπεζας
Κως (Χώρα): Βασ. Παύλου 3 • Κρατικός Αερολιμένας (Αίθουσα Αφίξεων) • Μαστιχάρι

Κωδικός: 22420
Αστυνοµία: 22222
Λιµεναρχείο: 26595
∆ήµος: 22326
Πρ. Βοήθειες: 22300