City Lover 293

Σπίτι Κεφαλληνού
Σ’ ένα τρίφατσο οικόπεδο μεγάλο, με πλούσιο κήπο, στο Χαλάνδρι (Αγίας Παρασκευής, Θησέως & Δουκίσσης Πλακεντίας), σχεδόν πάνω στην (πρώην) πλατεία Κένεντι, βρίσκεται το σπίτι του Κεφαλληνού. Θαυμάστε το στη φωτογραφία, μα αξίζει να το καμαρώσετε κι από κοντά. Περίοπτο είναι.

Γιατί το λένε Χαλάνδρι
Τώρα βέβαια, μετά από τόσα που σας έγραψα, ίσως ν’ αναρωτηθείτε για το γενικό τοπωνύμιο της περιοχής. Ιδού οι εκδοχές: πρώτον, παραφθορά από το Χαράδρι(ον) (υπάρχει φυσικά εδώ η γνωστή ρεματιά, άλλως χαράδρα)· δεύτερον, Χαλά-ντερέ (τούρκικο, ρεματιά του Χαλά)· τρίτο, παραφθορά του Καλεντέρ (τούρκικο, θα πει τυχοδιώκτης, μποέμ)· τέταρτο, Γκαλάντρι (φράγκικο ανθρωπωνύμιο που έγινε τοπωνύμιο). Διαλέγετε και παίρνετε. Αν ξέρει κανείς κάτι παραπάνω, εδώ είμαστε. (Πάντως οι παλιοί Χαλάντρι το λένε, με ντ.)

Πηγάδια και νερόμυλοι στην Αγ. Παρασκευή
Τα μαθήματα που κάνω με φέρνουν τους τελευταίους μήνες στον Δήμο Αγ. Παρασκευής Αττικής. Εκτός από τη γειτνίαση με τον Υμηττό, τα πολλά όμορφα σπίτια, τους πευκώνες με τα κοτσίφια και τις καλιακούδες, αυτό που μου έχει κάνει τη μεγαλύτερη εντύπωση είναι το πόσο πολλά  πηγάδια και νερόμυλους έχω συναντήσει εδώ. Ειρήνης, Ζεφύρων, Ανθέων, Κύπρου και πολλοί άλλοι δρόμοι εμφανίζουν αρκετά απομεινάρια αυτού του παλιού πολιτισμού του νερού, που σώζονται ακόμα και σε οικόπεδα με πολυκατοικίες. Παρατήρησα μάλιστα ότι κάποια πηγάδια είναι ακόμα εν χρήσει, ενώ οι σκουριασμένες φτερωτές των μύλων είναι εξαιρετικά εντυπωσιακές. Αναρωτιέμαι αν ο Δήμος έχει καταγράψει αυτούς τους θησαυρούς της περιοχής του, αν υπάρχει κάποιο πρόγραμμα προστασίας ή αποκατάστασης. Αν οι κάτοικοι, ιδίως οι νεότεροι, έχουν συνείδηση του υδάτινου πλούτου, πάνω από τον οποίο εδράζονται τα σπίτια τους. Αν ένας δάσκαλος έδειξε ποτέ στα παιδιά του τα δείγματα αυτά της ανθρώπινης τεχνικής επινοητικότητας, γεννήματα μιας εποχής προ υδρευτικών δικτύων.

Γιατί τη λένε οδό Χαρίλαου Φλωράκη
Η οδός είναι στην ίδια περιοχή, πολύ κοντά στην προαναφερθείσα έπαυλη, και μέχρι πριν λίγα χρόνια ονομαζόταν Πυθίας. Εδώ, όμως, σε μια μεγάλη δίπατη μονοκατοικία με κήπο, ζούσε ο Χαρίλαος Φλωράκης, ο συγκριτικά επαρκέστερος γραμματέας (1972 - 1989) που είχε ποτέ το ΚΚΕ. Πεθαίνοντας, ο Φλωράκης κληροδότησε το σπίτι στο κόμμα του. Και ο μεν δήμος μετονόμασε τιμητικά το δρόμο, το δε ΚΚΕ δημιούργησε εδώ ένα επιμορφωτικό κέντρο όπου εκτίθεται μέρος του αρχείου του εκλιπόντος, καθώς και άλλα υλικά, ιδίως από τη δεκαετία του ’40. Το αρχείο υπάρχει και ψηφιοποιημένο. Όπως έχει ανακοινώσει το ΚΚΕ, ο χώρος είναι ανοιχτός στο κοινό και τους μελετητές πέντε μέρες τη βδομάδα, 9-5. Επιμορφωτικό Κέντρο «Χαρίλαος Φλωράκης», Χ. Φλωράκη (πρώην Πυθίας) 6, 210.6851.129, www.ekxf.gr

Έκθεση Τσίλερ
Η έκθεση που περιμένω ανυπόμονα, εγώ τουλάχιστον, θα ξεκινήσει μαρτιάτικη στην Εθνική Πινακοθήκη. Αντικείμενό της είναι η αρχαιολογία, η ζωγραφική και, ιδίως, η αρχιτεκτονική του Ερνέστου Τσίλερ, του εκ Σαξονίας Γερμανοέλληνα στον οποίο χρωστάμε αναρίθμητα σπουδαία κτίσματα ανά την Ελλάδα, κυρίως όμως έργα που κοσμούν (και) τη σημερινή Αθήνα. Προετοιμαστείτε άρα για μια συγκεντρωτική παρουσίαση με το έργο πιθανώς του σημαντικότερου αρχιτέκτονα που έχτισε ποτέ στη χώρα μας. Περισσότερα εν καιρώ.

d.fyssas@gmail.com