Φτερά: Η μόδα φέτος πετάει!

(Ψηλοτάκουνι γόβα DUKAS)

Φέτος η μόδα στρέφει το γλαρό, γεμάτο πόθο βλέμμα της στα πτηνά. Ποιητικά, πληθωρικά, παιχνιδιάρικα, εντυπωσιακά στην όψη και στην αφή, τα φτερά προσθέτουν μια «παραδείσια πινελιά» στις περισσότερες κολεξιόν της haute couture και του prêt-à-porter της σεζόν. Ζουν μία ολική επαναφορά, συνηθισμένη και αναμενόμενη κατά τους ιστορικούς του ρούχου, που έχουν καταγράψει τα γιογιό-ανεβοκατεβάσματα του υλικού στις πασαρέλες, σε αντίθεση με τη σταθερότατη πορεία του στο θέατρο, τα μιούζικ χολ και τα ανά την υφήλιο καμπαρέ.

Ψυχοσεξουαλικό-κοινωνικό-οικονομικοί υπαινιγμοί.
Η αδάμαστη άγρια ανάγκη της μόδας να μαδάει πουλιά και να γδέρνει ζώα συνδέεται με το βασικό ένστικτο – βλ. εμμονή του ανθρώπου να «δανείζεται» το ωραίο από τη φύση για να εξωραΐζεται ο ίδιος. Από καταβολής κόσμου φοράει ό,τι του γυαλίζει, για να γυαλίζει ο ίδιος στους άλλους. Και φυσικά, όσο πιο σπάνιο και δυσεύρετο είναι το υλικό, τόσο πιο σπουδαίο φιγουράρει στους τρίτους. Δεν είναι τυχαίο που στην Ευρώπη, ήδη από το 16ο αιώνα, δηλαδή την εποχή που, όσο ποτέ άλλοτε, το ένδυμα ήταν το κύριο μέσο «κατοχύρωσης» του κοινωνικού στάτους, οι τεχνίτες του φτερού και του πούπουλου έρχονταν τρίτοι στην ιεράρχηση των αξιότιμων επαγγελματιών, και μάλιστα με επικυρωμένα βασιλικά διατάγματα. Τότε, ένα κάτι από τη φτερούγα μιας στρουθοκαμήλου αρκούσε για να υπογραμμίσει την αίγλη του προσώπου που το φορούσε κι έτσι, μέσα από τους αιώνες, όλα τα φτερά κληρονόμησαν το συμβολισμό του πλούτου και της κομψότητας. Συγχρόνως, επειδή τα πλουμιστά φτερά είναι ο βασικός οπλισμός γοητείας ενός πουλιού για να κατακτήσει το θηλυκό ταίρι του, πέρασαν στο συλλογικό υποσυνείδητο των γυναικών ως σύμβολα-τρόπαια της κατάκτησης του αρσενικού, αλλά και της προβολής της animus όψης της «γυναίκας κυνηγού» – που, ως γνωστό, λατρεύτηκε από τους μυθολογικούς χρόνους με τη μορφή της Αρτέμιδος. Τα σύμβολα όμως είναι σαν τα νομίσματα, έχουν δύο όψεις. Έτσι, τα φτερά στο γυναικείο ντύσιμο ικανοποιούν και το αντρικό φαντασιακό μιας θηλυκότητας που παραμένει υποταγμένη,σαν φυλακισμένη σε «κλουβί». Την εικόνα της γυναίκας που ζει από τον άντρα και για τον άντρα. Δεν είναι περίεργο ότι τα ρούχα των κοριτσιών στα καμπαρέ δεν ράφτηκαν ποτέ χωρίς φτερά ή ότι οι στριπτιζέζ συνήθως, ακόμα κι όταν έχουν πετάξει όλα τους τα ρούχα,κρατούν το μποά τους.

(CHANEL FALL/WINTER 2011/2012)

«Και φεύγουν προς τα δυτικά των Μαραμπού τα σμήνη».
Η τέχνη του φτερού είναι δυσανάλογα απλοϊκή και ανεξέλικτη στο χρόνο, σε σχέση με το εντυπωσιακό εφέ και την ποικιλία των προϊόντων της. Απαιτεί μερικές λεκάνες, κοινά ψαλίδια και απλά μαχαιράκια. Ο κ. Μ.Σταματίου, του ομώνυμου οίκου, που από το 1928, μέχρι πριν λίγα χρόνια που σταμάτησε τη δραστηριότητά του, ήταν ο σημαντικότερος στην Αθήνα στην παραγωγή φτερών και ψεύτικων λουλουδιών για ρούχα και αξεσουάρ, εξηγεί ότι όταν παραλαμβάνεται η πρώτη ύλη γίνεται διαχωρισμός των ποιοτήτων των φτερών, ο καθαρισμός τους («με λίγο Roll ή άλλο απλό απορρυπαντικό, για να φύγει το λίπος που αφήνει επάνω τους το δέρμα των πουλιών»), μετά στεγνώνονται, λευκαίνονται, βάφονται, ψαλιδίζονται, αναφουφουλιάζονται με ατμό νερού για να ανακτήσουν τον όγκο τους και δένονται είτε σε «ματσάκια» (για καπέλα και αξεσουάρ) είτε με βαμβακερή κλωστή, για να γίνουν μποά ή ρέλια που θα στολίσουν ντεκολτέ, ώμους, ποδόγυρους ή ό,τι άλλο εμπνευστεί ο μοντελίστ. Ωστόσο, και παρά τη συνεχή ζήτηση, αυτό το παραδοσιακό επάγγελμα,στο οποίο η μαεστρία αποδεικνυόταν κυρίως από τη σπανιότητα της πρώτης ύλης και τους ακριβείς χρωματισμούς, χάνεται. Το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό. Στη γηραιά Μέκκα της μόδας, το Παρίσι, στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου υπήρχαν 147 οίκοι φτερών, ενώ σαράντα χρόνια αργότερα είχαν παραμείνει, ουσιαστικά, δύο: ο ιστορικός (υπερ-εκατονταετής) οίκος Lemarie, που, για να διασωθεί, αγοράστηκε το 1993 από τη Chanel, και ο οίκος Marcy, που σήμερα θεωρείται από τους σημαντικότερους παγκοσμίως. Δεν απειλήθηκαν ποτέ από την έλλειψη του ενδιαφέροντος για το είδος, αλλά γονάτισαν από το άνοιγμα των αγορών της Άπω Ανατολής.

(LOUIS VUITTON FALL/WINTER 2011/2012)

Το ποικιλόπτερο ρούχο.
Όλο το πτίλωμα ενός πουλιού κάνει για τη δουλειά, απλά είναι διαφορετική η χρήση των φτερών ανάλογα με το αν προέρχονται από τη φτερούγα, την ουρά, την πλάτη ή την κοιλιά. Στο φασιανό, για παράδειγμα, που είναι το κατεξοχήν πουλί με μεγάλη ποικιλία φτερών, δεν μένει ούτε πούπουλο αναξιοποίητο. Αντίστοιχα, η γαλοπούλα, η κότα, ο κόκορας, η στρουθοκάμηλος, η φραγκόκοτα και το παγώνι είναι οι σταθερότεροι προμηθευτές φτερών στον άνθρωπο. 

Ο πελαργός μαραμπού –ένα γκροτέσκο πτηνό σιχαμένων συνηθειών που τρέφεται με πτώματα ζώων– παραδίδει το γνωστό μπεμπέ χνούδι του, που θεωρείται τόσο γλυκουλίνι. Και άλλα εξωτικά πλάσματα, όπως το εμού, εκτρέφονται κατά κόρον στην Ασία, αλλά η δίψα των σχεδιαστών για νέες αισθήσεις και εφέ είναι ανικανοποίητη, οπότε ξεπουπουλιάζονται επίσης κύκνοι, γύπες και ορτύκια.
Αναίμακτη συγκομιδή. Τα ζητήματα ηθικής που γεννά η διαχείριση των ζώων από τον άνθρωπο έχουν βάλει φραγμό στο μακελειό των παλαιότερων χρόνων και πλέον τα περισσότερα φτερά, που προέρχονται από πουλιά που εκτρέφονται μόνο για το πτέρωμά τους, αφαιρούνται από πάνω τους χωρίς να αφαιρείται και το κεφάλι τους. Οι στρουθοκάμηλοι, για παράδειγμα, «παραδίδουν» υλικό κάθε εννιά μήνες – μια «προσφορά» που είναι απολύτως αποδεκτή στα πλαίσια του φυσιολογικού κύκλου ζωής τους στα σύγχρονα εκτροφεία.Το ίδιο ισχύει και για το ασιατικό μαραμπού. Στο τέλος της περιόδου του ζευγαρώματος, το παγώνι παραδίδει μόνο του τα υπέροχα φτερά της ουράς του, τα οποία πέφτουν για να το ξαλαφρώσουν από το βάρος τους όσο δεν χρειάζεται να κορτάρει τα θηλυκά. 
Βέβαια, σιγά μην περιμένει η Prada την πτερόρροια του παγωνιού.
Η τεχνολογία έχει ήδη ανταποκριθεί στη ζήτηση και νέες μέθοδοι τυπώματος χαρίζουν την ιριδίζουσα ποικιλοχρωμία του παγωνιού σε φτερούκλες από ουρά γαλοπούλας.


(LOUIS VUITTON FALL/WINTER 2011/2012)

Φτερο-μενού 20011/12.Φέτος οι πασαρέλες γέμισαν φτερά. Από την κλασσική Chanel και τον Dior μέχρι τον Louis Vuitton, τον Emilio Pucci τον McQueen ή τον Demeulemeester όλοι οι σχεδιαστές λάνσαραν ρούχα διακοσμημένα με φτερά κάθε είδους. Ο Christian Louboutin δεν μπορούσε να απουσίασει: Τα νέα του φτερωτά 12ποντα έχουν γίνει το hit της σεζόν.